VII SA/Wa 123/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/15, w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. L. na czynność Szpitala [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/15, w przedmiocie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/15, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania J. L. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec niewniesienia sprzeciwu powyższe postanowienie stało się prawomocne. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. L. na czynność Szpitala [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 24 września 2015 r. W dniu 25 września 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej, w którym J. L. zwróciła się z prośbą "o przywrócenie sprawy". Podała, że ma problemy zdrowotne, trudno jej chodzić, nie da rady ogarnąć całej sprawy, dlatego prosi o pełnomocnika. Do pisma dołączyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie ma dochodów, pracy, nie otrzymuje renty ani emerytury, nie posiada także żadnego majątku. Sąd potraktował pismo skarżącej z dnia 25 września 2015 r. oraz formularz PPF jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 14 maja 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 14 października 2015 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., Sąd wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: a) wskazanie kto jest właścicielem lokalu, w którym wnioskodawczyni zamieszkuje (ul. [...] [...] w N.); należało wskazać wielkość tego lokalu oraz czy wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami, które w nim mieszkają; b) podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, odzież, leki itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe, media, telewizja, telefon itp.); c) wskazanie z jakich środków bądź przy czyjej pomocy wnioskodawczyni utrzymuje się; d) wskazanie czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej – jeśli tak, należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc; e) wskazanie czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny bądź osób trzecich – jeśli tak, należało wskazać na czym ona polega; f) wskazanie i udokumentowanie stanu zdrowia wnioskodawczyni (należało nadesłać zaświadczenie o stanie zdrowia bądź kopię ostatniego wypisu ze szpitala); g) nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej oraz wyjaśnienie czy wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych – jeśli tak, należało przedłożyć kopię zaświadczenia o wysokości tego zasiłku; h) nadesłanie kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2014; i) nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnich 6 miesięcy. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Przesyłkę zawierająca powyższe wezwanie uznano za skutecznie doręczoną skarżącej w dniu 2 listopada 2015 r. – w trybie przewidzianym w art. 73 § 4 p.p.s.a. W wyznaczonym terminie skarżąca nie udzieliła informacji, o które była wzywana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi przepis art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wynikająca z przywołanego przepisu możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie jest uzależniona od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd, po wszechstronnej ocenie tych okoliczności, może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania J. L. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Od postanowienia skarżąca nie wniosła sprzeciwu, zatem – stosownie do treści art. 259 § 3 p.p.s.a., postanowienie to ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy może odnosić się nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. Skarżąca nie wykazała bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 14 maja 2015 r. do momentu wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 14 maja 2015 r. W poprzednio złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 lutego 2015 r. skarżąca wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie wskazała dochodów, z jakich się utrzymuje, ani nie wskazała posiadania majątku. W uzasadnieniu wniosku podała, że ma bardzo ciężką sytuację zdrowotną i materialną. Z uwagi na okoliczność, że powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, zarządzeniem z dnia 25 marca 2015 r. wezwano skarżącą, na podstawie art. 255 p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Skarżąca w piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. wskazała, że nie jest właścicielem lokalu w którym mieszka i nie będzie pytać się właściciela o wielkość tego lokalu oraz o kwestie wskazane w piśmie z 25 marca 2015 r.. Oświadczyła, że nie ma pojęcia o stałych wydatkach miesięcznych, nie posiada telewizora, nie dostaje nic z pomocy społecznej, nie ma żadnej pomocy od nikogo, obecnie nie ma zeznania PIT. Dodała, że nie obchodzą ją żadne wyciągi z banku, gdyż nie są to jej rzeczy. Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie było niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu nie przedstawiła ona żądanych informacji. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 września 2015 r. skarżąca nie podała żadnych nowych okoliczności mających wpływ na sytuację finansową gospodarstwa domowego, a jedynie powieliła argumentację zawartą w poprzednio złożonym wniosku. Rozpoznając wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy Sąd powziął wątpliwości, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., wobec czego wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji i wyjaśnień. W zakreślonym terminie ani też później – do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżąca nie ustosunkowała się do wezwania Sądu z dnia 14 października 2015 r. W efekcie w sprawie praktycznie nic nie wiadomo o sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej: z czego skarżąca utrzymuje się (w tym czy otrzymuje pomoc od innych osób lub instytucji), kto jest właścicielem lokalu, w którym skarżąca mieszka, jakie ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem własnym i mieszkania, nie udokumentowała również swojej ciężkiej sytuacji zdrowotnej. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące skarżącej: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w N. z dnia 22 lipca 2015 r. (potwierdzające fakt zarejestrowania jako osoby bezrobotnej od dnia 17 października 2007 r., bez prawa do zasiłku) oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia 22 lipca 2015 r. (potwierdzające, że skarżąca nie pobierała i nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych ani dodatku pielęgnacyjnego), nie są natomiast wystarczające do oceny jej sytuacji majątkowej. Zaznaczyć trzeba, że to rolą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest jasne i precyzyjne przedstawienie swojego stanu rodzinnego, majątku oraz dochodów i wydatków. W niniejszej sprawie – z uwagi na postawę skarżącej – nie jest możliwa ani ocena, czy jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, ani tym bardziej, czy nastąpiła w tym zakresie zmiana okoliczności faktycznych, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 14 maja 2015 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.