VII SA/Wa 1236/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. i E.K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. W dniu 24 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek B. K. i E. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłym synem. Utrzymują się z emerytury E. K. w wysokości 2.940,00 zł netto miesięcznie, natomiast B.K. i S.K. są osobami bezrobotnymi. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom o pow. 63,92 m ² oraz działka siedliskowa o pow. 0,44 ha. Do stałych miesięcznych wydatków wnioskodawcy zaliczyli ratę kredytową – 750,00 zł, transport (sklepy, urzędy, lekarz, itp.) – 300,00 zł, inne opłaty o łącznej wysokości 1.200,00 zł wśród których wymienili (prąd, gaz, wodę, ubezpieczenia, podatki itp.). Wnioskodawcy dodali, że posiadają kredyt konsolidacyjny w wysokości 20.000.00 zł, który przeznaczony jest na spłatę wcześniej pobranych kredytów. Oświadczyli, że nie korzystają z pomocy opieki społecznej i mają na utrzymaniu 5 psów. Wnioskodawcy dołączyli kopię dokumentu PIT za 2012 r., harmonogram spłaty rat kredytu, zaświadczenia z urzędu pracy, wyciągi ze stanu konta oraz oświadczenie. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. referendarz sądowy przyznał B. K. i E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W dniu 12 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął kolejny wniosek wnioskodawców w tym samym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, który potraktowano jako wniosek o zmianę wydanego przez referendarza sądowego w dniu 16 lipca 2013 r. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że nie znajdują się oni w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego w dniu 12 listopada 2013 r. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawców nie uległa zmianie w stosunku do tej, którą przedstawili w nadesłanym do Sądu w czerwcu 2013 r. formularzu. Wnioskodawcy nadal utrzymują się z emerytury E.K. w tej samej wysokości wynoszącej tj. 2.940,08 zł netto miesięcznie. B.K. i syn S.K. są nadal osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Stan majątkowy wnioskodawców również nie uległ zmianie. Posiadają oni nadal dom o powierzchni 63,92 m ² oraz działkę siedliskową o powierzchni 0,44 ha. Wnioskodawcy nadal spłacają kredyt konsolidacyjny wynoszący 20.000.00 zł. Wnioskodawcy oświadczyli, że ich dochód nie powiększył się, a z porównania wysokości kwoty wskazanej w formularzach wynika, że jest taki sam. Wnioskodawcy podnieśli, że ponoszone przez nich wydatki nie pozwalają im na poczynienie oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, że w nadesłanym w czerwcu 2013 r. formularzu wnioskodawcy również wskazywali na ponoszone przez siebie wydatki wynoszące łącznie około 1.200,00 zł (prąd, gaz, wodę, ubezpieczenia, podatki itp.) oraz na wydatki związane z transportem wynoszące około 300,00 zł miesięcznie i na wydatki związane ze spłatą rat kredytu w wysokości 750,00 zł miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, iż sytuacja finansowa przedstawiona przez wnioskodawców w nadesłanym do Sądu w czerwcu 2013 r. formularzu w stosunku do tej jaką przedstawili w nadesłanym do Sądu w listopadzie 2013 r. formularzu, nie uległa żadnej zmianie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano zatem, że nie zachodzą przesłanki do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r., gdyż brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Wnioskodawcy posiadają bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości 2.940,00 złotych. Z uzyskiwanego dochodu samodzielnie zaspokajają swoje potrzeby życiowe, w tym mieszkaniowe, żywieniowe oraz transportowe. Wnioskodawcy spłacają także zaciągnięte kredyty w postaci jednego przyznanego kredytu konsolidacyjnego w wysokości 20.000,00 zł. Uznano zatem, że skoro wnioskodawców stać na zaciąganie kredytów i nie wskazują by mieli jakiekolwiek problemy w ich spłacie oznacza to, że posiadają płynność finansową i nie znajdują się w tak trudnej sytuacji, by uzasadnione było zwolnienie ich od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Zaznaczyć należy, że sama okoliczność spłacania przez wnioskodawców kredytu nie przesądza ponadto o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Spłacanie zaciągniętych kredytów jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonych przez nią postępowań sądowych (por. post. NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie brak jest podstaw do przyjęcia, że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08, lex nr 486700). Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. i zwolnienia wnioskodawców od ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie. Zaznaczyć należy, że w nadesłanym w dniu 12 listopada 2013 r. formularzu wnioskodawcy nie przedstawili żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. oraz uwzględnienie ich wniosku. Z porównania natomiast sytuacji finansowej wnioskodawców z czerwca i listopada 2013 r. wynika, że nie uległa ona żadnej zmianie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.