VII SA/Wa 1256/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. i K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. O. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. J. [...] w W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. VIISA/Wa 1256/07 UZASADNIENIE Starosta T. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] listopada 2006r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ulicach R. i L. w T. W dniu 9 lutego 2007r. T. i K. P. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że planowana budowa realizowana byłaby w obrębie ich działki, decyzja została wydana bez ich wiedzy i zgody, zaś projektowany budynek usytuowany byłby w odległości 6 – 8 m od fundamentów ogrodzenia ich działki. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2007r. na podstawie art. 157 § 3 i art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskujący nie mają przymiotu strony do skutecznego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Odwołanie od tej decyzji wnieśli T. i K. P. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że odwołujący się nie wykazali swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa uzasadniającego wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego. Organ podniósł, że planowany budynek nie narusza warunków technicznych dotyczących sytuowania obiektów budowlanych, nie powoduje ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości skarżących. Przewidziana odległość budynku od granicy z sąsiednimi nieruchomościami jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i K. P. Skarżący zarzucili, że kontrolowana decyzja została wydana przez organ niewłaściwy, podkreślili również, że planowany budynek wielokondygnacyjny oddziaływuje na ich działkę czyniąc ją bezużyteczną. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest dokonanie oceny, czy T. i K. małż. P. przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] listopada 2006r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzje ją poprzedzające nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Wyżej wymieniony przepis jest podstawą prawną dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jednak brak jest w nim wprost wymienionych przesłanek, które musiałyby przesądzać o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz doktryny, na podstawie art. 157 § 3 kpa organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Tak więc niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Zatem wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 157 § 2 kpa wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na tym etapie postępowania organ administracyjny m.in. dokonuje legitymacji procesowej strony, która występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a więc ustala, czy przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy w danym postępowaniu nieważnościowym nie przysługuje przymiot strony, organ administracyjny władny jest na podstawie art. 157 § 3 kpa - odmówić wszczęcia postępowania. W związku z powyższym, postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy jedynie kwestii formalnych, do których zalicza się m.in. zbadanie przymiotu strony wnioskodawcy - w rozumieniu art. 28 kpa. Na tym etapie postępowania ocena organu nie może dotyczyć zagadnienia, czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście miały miejsce (organ nie dokonuje merytoryczne oceny wniosku). To może być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2003r., sygn. akt I SA 2128/02, publ. Monitor Prawniczy 2003/4 str. 147, LexPolonica nr 360651 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2004r., sygn. akt I SA 764/03 publ. LexPolonica nr 380521, Prokuratura i Prawo - dodatek 2005/4 poz. 44) Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednak w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę zakres stron postępowania zostaje ograniczony, bowiem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tak więc przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest wystąpienie z żądaniem przez osobę, która nie jest strona postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Art 3 pkt 20 w/w ustawy stanowi, że obszar oddziaływania obiektu teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W wyroku z dnia 21 marca 2006r., sygn. akt VIISA/Wa 1221/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LexPolonica nr 1556772 i Gazeta Prawna 2007/161 str. A8) wskazał, że właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, także w trybie szczególnym nieważnościowym, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tak więc posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2005r., sygn. akt VIISA/Wa 1252/04, publ. LexPolonica nr 390296). W związku z powyższym, organ administracyjny badając przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę winien ustalić, czy nieruchomość wnioskodawcy znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy uznać, że organy dokonały prawidłowej oceny przyjmując, że skarżącym T. i K. P. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jak wynika z ustaleń organu projektowany budynek posadowiono w odległości – 9 m od granicy działki skarżących, a więc zgodnie z przepisami wykonawczymi jest to budynek mieszkalny, który w żaden sposób nie oddziaływuje na działkę skarżących nie powoduje też ograniczenia w korzystaniu z niej, w końcu działka skarżącej poprzez zrealizowanie przedmiotowej inwestycji nie utraci charakteru działki budowlane. W związku z powyższym należy uznać, że prawidłowo ustalono, brak naruszenia interesu prawnego T. i K. P. wynikającego z art. 28 kpa umożliwiającego wszczęcie na ich wniosek postępowania nadzorczego. Powyższa okoliczność stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 157 § 3 kpa. Mają powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.