VII SA/Wa 1258/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-04
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego później za niezgodny z prawem przez Trybunał Konstytucyjny, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 KPA?Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, który został następnie uznany za niezgodny z prawem przez Trybunał Konstytucyjny, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Nawet jeśli przepis był obowiązujący w dacie wydania decyzji, jego późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego uniemożliwia jego wykorzystanie do stwierdzenia wadliwości decyzji w postępowaniu nieważnościowym.Stan faktyczny
E. N. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1999 r. udzielającej pozwolenia na budowę masarni, zarzucając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak zgody współwłaścicielki sąsiedniej działki. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że zgoda współwłaścicielki nie była wymagana, a projekt budowlany nie naruszał przepisów. Sąd administracyjny rozpoznał skargę E. N. na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala
Starosta Powiatowy w M. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] maja 1999r. zatwierdził projekt budowlany i wydał D. i M. K. pozwolenie na budowę budynku masarni wraz z przyłączami na działkach o nr [...] i [...] w M.
W dniu 3 lutego 2006r. E. N. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz, że nie uzyskano zgody na lokalizację masarni od współwłaściciela sąsiedniej działki – tj. żony wnioskującego.
Po rozpoznaniu wniosku Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2006r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę inwestor złożył decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu prawidłowość której nie podlega badaniu przez Wojewodę.
Fakt, że Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy jest przesłanką dla wznowienia postępowania zakończanego decyzją o pozwoleniu na budowę z art. 145 § 1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego.
Również podniesiona przez wnioskującego okoliczność, że decyzja została wydana bez uzgodnienia projektu budowlanego (nakazanego decyzją o warunkach zabudowy) w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko zdaniem Wojewody [...] stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 6 kodeksu postępowania administracyjnego
Zdaniem organu brak zgody żony właściciela sąsiedniej nieruchomości na usytuowanie i realizację inwestycji na działce inwestora nie ma znaczenia, gdyż z żadnego przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji nie wynikał obowiązek uzyskania zgody osób trzecich, w tym właścicieli nieruchomości sąsiednich na realizację inwestycji na terenie stanowiącym własność inwestora.
Po rozpoznaniu odwołania od w/w decyzji wniesionego przez E. N., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podniósł, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza wymogów określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140). W aktach sprawy znajduje się bowiem pisemna zgoda właściciela działki sąsiedniej – E. N. - na usytuowanie przedmiotowej masarni w granicy z nieruchomością stanowiącą jego własność. Podnoszony zatem w odwołaniu argument, iż oświadczenie to nie wywołuje skutków prawnych z uwagi na brak zgody współwłaścicielki nieruchomości - małżonki skarżącego, jest nietrafny. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków może samodzielnie wykonywać zarząd majątkiem wspólnym. Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda drugiego małżonka wyrażona w formie wymaganej dla danej czynności prawnej. Według poglądu ukształtowanego w doktrynie, do czynności zwykłego zarządu należy z reguły nabywanie przez jednego z małżonków własności rzeczy ruchomych a także nieruchomości i innych praw majątkowych, jeżeli w związku z tym nie dochodzi do uszczuplenia majątku wspólnego.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż wyrażenie zgody przez E. N. na realizację inwestycji w granicy nie przekroczyło czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a więc inwestor nie był zobligowany do uzyskania zgody drugiego małżonka.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż badana decyzja Starosty M. z dnia [...].05.1999r., Nr [...], nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ani żadną inną kwalifikowaną wadą określoną w powyższym przepisie, obligującą organ do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. N., podnosząc, że zrealizowanie inwestycji na sąsiedniej działce spowodowało (z uwagi na uciążliwość inwestycji) obniżenie wartości jego działki. Skarżący podał, że wyraził zgodę na budowę masarni bez wiedzy swojej małżonki, która jest współwłaścicielką nieruchomości, a więc przekroczył czynności zwykłego zarządu nieruchomością co powoduje, że składając wniosek o pozwolenie na budowę inwestor nie dysponował zgodą właścicieli sąsiedniej nieruchomości na realizację zamierzenia inwestycyjnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz 1269 ze zm.) Sądy Administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] maja 1999r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku masarni na działce nr [...] i [...] na granicy z działką skarżącego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Postępowanie nieważnościowe mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, oparte jest o treść art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym, chodzi wyłącznie o ustalenie i ocenę czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w § 1 tego przepisu.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 kpa mają charakter materialny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że źródłem wadliwości pozostają jedynie merytoryczne treści.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji w oparciu o zarzut rażącego naruszenia przepisu §12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszczał usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki po uzyskaniu zgody sąsiada.
Jednakże przepis ten (§ 12 pkt 6) został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. (sygn. akt P 11/2000) uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Trybunał Konstytucyjny przyjął, iż przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia, mimo że został wydany z powołaniem się na przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, nie spełnia wymagań określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej dla aktów wykonawczych.
Taka forma wyeliminowania przepisu z obrotu prawnego powoduje, że nie może on (jako sprzeczny z prawem) stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego mimo, że w chwili jej podejmowania był normą obowiązującą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2006r. sygn. akt II OSK 771/05).
Tym samym nie można uznać za uzasadniony zarzut skargi, naruszenia § 12 ust. 6 w/w rozporządzenia – poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę masarni bezpośrednio przy granicy działki bez zgody właścicieli działki sąsiedniej (brak zgody żony skarżącego i przekroczenie przez skarżącego czynności zwykłego zarządu), a więc brak było podstaw do stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] maja 1999r. na podstawie tej normy prawnej.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło