VII SA/Wa 1259/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. Ż. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].03.2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej zwanej "k.p.a." oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – dalej zwanej "p.b.", po rozpatrzeniu zażalenia L. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB [...]) z dnia [...].01.2013 r., nr [...]utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W dniu [...].09.2011 r. L. W. otrzymała upomnienie z dnia [...].09.2011 r., wzywające do spełnienia obowiązku, wynikającego z decyzji PINB [...] z dnia [...].06.2011 r., nr [...], polegającego na wykonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego baraku o wym. ok. 4,00 m x 3,00 m i wysokości ok. 2,20 m wraz z drewnianą przybudówką o wym. 3,00 m x 1,20 m i wysokości 1,90 m na działce nr ew. [...]z obr. [...]przy ul. [...]w [...]. Następnie w dniu [...].11.2011 r. PINB [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który został doręczony zobowiązanej w dniu [...].12.2011 r. W dniu [...].03.2012 r. organ I instancji wydał postanowienie, nr [...] w przedmiocie nałożenia na L. W. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł. W dniu [...].08.2012 r. PINB [...] wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] i Nr [...], które skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] celem wyegzekwowania grzywny i opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Pismem z dnia [...].12.2012 r. L. W., reprezentowana przez T. W. złożyła zarzuty do postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...]. W uzasadnieniu wniesionych zarzutów skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło bez uwzględnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie podmiotu i przedmiotu. Organ w szczególności nie wziął pod uwagę, że L. W. jest osobą niepełnosprawną oraz że tymczasowa altanka, której nakazano rozbiórkę nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu prawa. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...].01.2013 r. przekazał wskazane wyżej zarzuty wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska. Wierzyciel PINB [...]postanowieniem z dnia [...].01.2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r. poz. 1015 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami) – dalej zwanej "u.p.e.a.", uznał zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że podstawą do wniesienia zarzutów są jedynie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu skarżącej opartego na art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a. organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zarzut sugerujący nieistnienie obowiązku nie może zostać uznany za uzasadniony, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna, a stan faktyczny wskazuje, że nie został wykonany nałożony nią obowiązek, co bezspornie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do okoliczności, że przed Sądem Okręgowym w [...], toczy się postępowanie spadkowe, organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie nie wywoływało i nadal nie wywołuje skutków prawnych zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jego przedmiot dotyczy, bowiem prawa własności do gruntu a nie obiektu budowlanego samowolnie zrealizowanego na nim przez L. W.. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła L. W.. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].03.2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. p.b. po rozpatrzeniu wskazanego wyżej zażalenia utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ w całości zaakceptował stanowisko zajęte przez organ I instancji. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu L. W. organ wskazał, że pozostają one bez wpływu na postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku o charakterze pieniężnym (grzywna). Zarówno stan zdrowia jak i sytuacja finansowa zobowiązanej w obliczu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostają bez wpływu na kwestię rozpatrzenia zarzutów skierowanych do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Skargę na powyższą decyzję wniosła L. W. (dalej zwana skarżącą), zarzucając naruszenie: a) zasady legalności w działaniach organu poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygniecie sprawy w sposób niezgodny z podstawą prawną oraz zasadami współżycia społecznego. b) art. 7 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 p.b. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych na okoliczność niezgłoszenia obiektu budowlanego nie wymagającego pozwolenia przez osoby korzystające z nieruchomości. c) art. 77 k.p.a. - poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (postępowania i decyzje Wydziału Architektury dzielnicy [...], pełna dokumentacja sprawy) d) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewłaściwe doręczenie i niewyczerpujące uzasadnienie wydanej decyzji (zgłaszane w pismach kierowanych do organu). e) naruszenie zasady podstawowych praw i wolności obywatelskich w działaniach organu poprzez nieuwzględnienie sytuacji prawnej dotyczącej nieruchomości, posiadaczy i użytkowników nieruchomości, ich spraw do spornej posesji, toczącego się postępowania sądowego, oraz stanu zdrowia i możliwości finansowych ukaranej. f) naruszenie art. 97 k.p.a. w związku z dyspozycją art. 174 i 174 Konstytucji RP., g) naruszenia art. 5 k.c. w związku z dyspozycją art. 56 k.c., h) naruszenia art. 32, 45 Konstytucji RP. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Z powołanych przepisów wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi, kontrola legalności działalności administracji publicznej, w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna. Zarówno organ I jak i II instancji, zajmując stanowisko w zakresie wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty, które mogą zostać oparte jedynie na podstawach enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Treść podniesionych zarzutów wiążę również Sąd administracyjny, który przeprowadzając kontrolę wydanego orzeczenia administracyjnego nie może wyjść poza sprawdzenie, czy organ prawidłowo rozpoznał zarzuty, które zostały podniesione przez skarżącą. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 34 § 1 zd. 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Przytoczone przez skarżącą okoliczności faktyczne wskazują, że podstawę zarzutów stanowi pkt 1) oraz pkt 8) art. 33 § 1 u.p.e.a., czyli wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Z uwagi na to iż zarzuty dotyczą egzekucji grzywny nałożonej w celu przymuszenia, która nie stanowi obowiązku o charakterze niepieniężnym wierzyciel miał obowiązek zająć stanowisko w sprawie wniesionych zarzutów znajdujących swoje oparcie w art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a. Wierzyciel, zajmując stanowisko w sprawie wniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności ma obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r., II FSK 1631/10). W ocenie Sądu wierzyciel uczynił zadość wskazanemu wyżej obowiązkowi. Przede wszystkim wskazał, że postanowienie z dnia [...].03.2012 r., nakładające grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł jest ostateczne, a obowiązek wynikający z tej decyzji nie został wykonany. Wobec powyższego egzekucja grzywny nałożonej w celu przymuszenia w dalszym ciągu jest aktualna. Wskazać należy, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w doktrynie obowiązany, który twierdzi, że wykonał nałożony na niego obowiązek powinien to wykazać (tak w: Komentarzu do Ustawy o Postępowaniu Egzekucyjnym w Administracji pod red. Dariusza R. Kijowskiego, Warszawa 2010, s. 405 i n.). Skarżąca nie uczyniła powyższemu zadość. Nie przedstawiła żadnych dowodów, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został przez nią spełniony. Pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze również nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty wskazujące na dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych, z uwagi na to że dotyczą okoliczności faktycznych nie mających znaczenia dla oceny czy stanowisko zajęte przez wierzyciela jest prawidłowe. Dotyczy to przede wszystkim twierdzeń skarżącej zmierzających do wykazania, że decyzja PINB [...] z dnia [...].06.2011 r., nr [...] jest nieprawidłowa. Podkreślić należy, że powyższa decyzja jest ostateczna i zarzuty jej stawiane nie mogą być przedmiotem weryfikacji w niniejszym postępowaniu. Powyższy zakaz wprost wynika z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym w ramach postępowania egzekucyjnego, organ z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej dotyczących jej trudnej sytuacji materialnej. Organ egzekucyjny, wymierzając grzywnę nie kieruję się takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego (tak w wyroku: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2005 r., OSK 1148/04). Ponadto wskazać należy, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny również jest ostateczne i tym samym nie podlega weryfikacji w niniejszym postępowaniu. Zupełnie bezpodstawne są zarzuty naruszenia art. 5 k.c. oraz art. 56 k.c., które regulują treść stosunków cywilnoprawnych i nie mają zastosowania do stosunków z zakresu prawa budowlanego, o charakterze administracyjnoprawnym. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty, dotyczące naruszenia przez organ norm konstytucyjnych. Wskazać należy, że naruszenie art. 45 Konstytucji, regulującego prawo do Sądu przez organ egzekucyjny, który rozpatruję sprawę należącą do jego właściwości nie jest możliwe. Natomiast zarzut naruszenie art. 32 Konstytucji, który zmierza do podważenia prawidłowości ostatecznej decyzji PINB [...] z dnia [...].06.2011 r., nr [...] z przyczyn powołanych wyżej nie może być przedmiotem rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a skarga, jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega oddaleniu.