VII SA/Wa 126/14

WyrokWSA w Warszawie2014-03-20

Skład orzekający: Justyna Mazur, Tadeusz Nowak, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z inwestorem przekazała uprawnienie do dysponowania swoją nieruchomością na cele budowlane w celu wybudowania na tej nieruchomości obiektu dla siebie, zachowuje przymiot inwestora w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i tym samym przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Osoba, która na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z inwestorem przekazała uprawnienie do dysponowania swoją nieruchomością na cele budowlane w celu wybudowania na tej nieruchomości obiektu dla siebie, nie zachowuje przymiotu inwestora w rozumieniu Prawa budowlanego. Z chwilą przekazania tych uprawnień właściciel (współwłaściciel) przestaje być inwestorem i traci przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z tego tytułu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA błędnie zastosował przepisy prawa materialnego, uznając J. K. za współinwestora i stronę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacji. J. K. powoływał się na swój status współinwestora na podstawie umowy z "D." S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzje organów, uznając J. K. za stronę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną i wskazując na błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono. Przyznano ze Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności I. skargę oddala; II. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r., utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., decyzję Wojewoda M. z dnia [...] kwietnia 2011. r. nr [...], o odmowie wszczęcia na wniosek J. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...], udzielającej "D." S.A. pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej i przyłącza kanalizacji deszczowej do bud. C i D na terenie realizowanego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] przy ulicy J. w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując w dniu 20 stycznia 2012. r., sygn. akt VII SA/Wa 1473/11 sprawę ze skargi J. K. na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2013r. II OSK 1050/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1473/11 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wojewoda M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił wszczęcia na wniosek J. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...], udzielającej "D." S.A. pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej i przyłącza kanalizacji deszczowej do bud. [...] i [...] na terenie realizowanego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] przy ulicy J. w W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. wynika, że J. K. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] wyodrębnionego w budynku mieszkalnym oznaczonym numerem [...] położonym przy ulicy J. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 14 lipca 2003 r., wystawione w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) przez Prezydenta [...], zaświadczające, że lokale mieszkalne od nr [...] do nr [...] w budynku wielorodzinnym "[...]", zlokalizowanym przy ulicy J. [...] w W., są lokalami samodzielnymi. Organ podniósł, powołując się na ww. ustawę, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, przy czym, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 21 tej ustawy zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ stwierdził, że z powyższego unormowania wynika, iż podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony (w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane) w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Poszczególni właściciele odrębnych lokali nie mają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny w danym postępowaniu. Na gruncie Prawa budowlanego sytuacja taka zaistnieje jedynie wówczas, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę zatwierdza projekt budowlany przewidujący rozwiązania powodujące sprzeczne z przepisami prawa ograniczenia w zagospodarowaniu lokalu skarżącego. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w niniejszym postępowaniu, z uwagi na fakt, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. zatwierdzono projekt przyłączy kanalizacji deszczowej i sanitarnej do budynków [...] i [...] (najbliżej położony element inwestycji znajduje się w odległości pow. 65 m od budynku [...], w którym znajduje się lokal skarżącego), nie może być mowy o ograniczeniach w zagospodarowaniu lokalu skarżącego. Decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r. jest zatem zgodna z prawem. Organ wskazał także, że ewentualne cywilnoprawne zobowiązania inwestora względem wnioskodawcy co do charakteru inwestycji nie mają wpływu na ustalenie przymiotu strony w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając w/w decyzje w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że zarówno w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu nieważnościowym normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Następnie Sąd wskazał, że dla oceny, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. zasadnicze znaczenie ma treść umowy z dnia 27 grudnia 2000 r. - "umowy sprzedaży i umowy o wspólnej inwestycji oraz pełnomocnictwa" zawartej w formie aktu notarialnego w kancelarii notariusza I. B. w W. (nr repertorium [...]) pomiędzy "D." S.A. - inwestorem, a J. K. jako współinwestorem. W drodze tej umowy "D." S.A. sprzedał J. K. udział we współwłasności nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr ew. [...],[...] i [...]. Zgodnie z zapisem § 3 tej umowy strony zgodnie oświadczyły, że na podstawie niniejszej umowy o wspólnej inwestycji inwestor w ramach wspólnej inwestycji zobowiązuje się do wybudowania na opisanej nieruchomości gruntowej budynków mieszkalnych wielorodzinnych, a współinwestor na powyższe wyraża zgodę i zobowiązuje się uczestniczyć w finansowaniu wspólnej inwestycji w zakresie udziału określonego w § 4 umowy. Zgodnie zaś z § 13 umowy współinwestor udzielił inwestorowi pełnomocnictwa do wszelkich czynności prawnych związanych z samodzielnym prowadzeniem wspólnej inwestycji, w tym m.in. do uzyskiwania niezbędnych decyzji administracyjnych. Sąd zwrócił uwagę, iż ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nie definiuje pojęcia "inwestor". Z treści art. 17 ustawy wynika jedynie, że jest on uczestnikiem procesu budowlanego obok inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta i kierownika budowy lub kierownika robót. Obowiązki inwestora określone zostały w przepisie art. 18 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zazwyczaj definiuje się inwestora jako podmiot ponoszący nakłady finansowe na budowę i organizujący proces budowlany. Jednocześnie należy podkreślić, że z przepisów ustawy Prawo budowlane ani z żadnych innych przepisów nie wynika, aby inwestor nie mógł realizować swojego zamierzenia w drodze zawartej umowy o prowadzenie inwestycji. Inwestor może zatem zlecić w drodze umowy cywilnoprawnej prowadzenie inwestycji inwestorowi zastępczemu np. firmie deweloperskiej, zachowując jednocześnie przymiot inwestora. W ocenie Sądu Wojewódzkiego orzekającego w dniu 20 stycznia 2012r. , w świetle postanowień ww. umowy zawartej przez skarżącego z "D." S.A. bezsprzeczne jest, że J. K. jest nie tylko współwłaścicielem nieruchomości objętej inwestycją, ale także współinwestorem. Tym samym skarżący posiada przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w postępowaniu objętym jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Tymczasem Wojewoda odmawiając J. K. przyznania przymiotu strony w tym postępowaniu wskazał, że na podstawie ww. umowy inwestor "D." S.A. sprzedał udziały w nieruchomości składającej się z działek nr [...],[...],[...] na rzecz współinwestorów oraz stwierdził, że pojęcia "współinwestorzy" użyto w tej umowie w znaczeniu leksykalnym (odnoszącym się do kwestii finansowych), a nie w znaczeniu wynikającym z ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał, że w drodze tej umowy współwłaściciel nieruchomości – J. K. - udzielił inwestorowi ("D." S.A.) zgody na przedmiotową inwestycję, co było niezbędne do wykazania przez "D." S.A. prawa do dysponowania nieruchomością stanowiącą współwłasność na cele budowlane. Organ odwoławczy natomiast swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniu, że podmiotem uprawnionym do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony jest wspólnota mieszkaniowa budynku, w którym skarżący posiada lokal mieszkalny, reprezentowana przez zarząd, nie zaś poszczególni członkowie wspólnoty. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego VII SA/Wa 126/14 nie odniósł się natomiast w żaden sposób do treści umowy z dnia 27 grudnia 2000 r. zawartej z "D." S.A. i do podnoszonego przez J. K. argumentu, iż jako współinwestor jest stroną w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższymi naruszeniami art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną jak i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stwierdził, że Skarga kasacyjna Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadnym był zarzut organu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane, polegający na niewłaściwym zastosowaniu poprzez błędne uznanie, że z treści § 3 i § 13 "umowy sprzedaży i umowy o wspólnej inwestycji oraz pełnomocnictwa" z dnia [...] grudnia 2000 r., zawartej pomiędzy "D." S.A a J. K., wynika, że J. K. był współinwestorem inwestycji i współwłaścicielem nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję i stwierdzeniu, że posiada on przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., udzielającej "D. S.A. pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej - odwodnienie parkingu naziemnego na terenie realizowanego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego. Jak stwierdził w uzasadnieniu NSA problem prawny w badanej sprawie sprowadzał się do oceny, czy na podstawie postanowień cywilnoprawnej umowy sprzedaży i wspólnej inwestycji zawartej z inwestorem posiadającym pozwolenie na budowę zamierzenia budowlanego ( osiedle mieszkaniowe ) nabywca udziału w niezabudowanej nieruchomości gruntowej, określony w tej umowie jako współinwestor staje się inwestorem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, posiadającym przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania - zarówno w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu nieważnościowym - jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA nie zasługuje na aprobatę. Nie można bowiem uznać, że inwestorem w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, któremu z tego tytułu przysługuje przymiot strony w postępowaniu jest także podmiot, który przekazał prawo do dysponowania swoim udziałem w nieruchomości na cele budowlane inwestorowi posiadającemu pozwolenie na budowę całego zamierzenia budowlanego. Z powyższego wynika, że właśnie ten szczególny stosunek do nieruchomości jest cechą wyróżniającą inwestora. Inwestorem może więc być podmiot, który na podstawie umowy z właścicielem (współwłaścicielami) nieruchomości zobowiązał się wybudować na tej nieruchomości obiekt dla jej właściciela (współwłaścicieli). Umowa ta musi jednakże zawierać takie postanowienia, które świadczą, że właściciel (współwłaściciel) przekazuje uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z chwilą przekazania tych uprawnień właściciel ( współwłaściciel) przestaje być inwestorem w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i traci przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z tego tytułu. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie ( por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2005 r. II OSK 857/05 ). Wykonanie umowy zawartej z właścicielem nieruchomości musi uwzględniać publicznoprawny element związany z pozycją inwestora w procesie budowlanym. Ciążące na inwestorze obowiązki o charakterze publicznoprawnym nie mogą być dowolnie przenoszone na inne podmioty (por. ograniczenie w przenoszeniu pozwolenia na budowę wynikające z art. 40 ). Inne obowiązki ( np. określone w art. 54 czy 55 ) nie mogą być przenoszone. Od momentu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor ( w rozumieniu Prawa budowlanego ) jest jednoznacznie określony, gdyż jest to ten podmiot, który złożył wniosek wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 32 ust. 4 ) i któremu następnie udzielono pozwolenia na budowę. Brak jest zatem podstaw do uznania, że właściciel nieruchomości, który w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej z inwestorem przekazał uprawnienie do dysponowania swoją nieruchomością na cele budowlane w celu wybudowania na tej nieruchomości obiektu dla siebie zachowuje jednocześnie przymiot inwestora w rozumieniu Prawa budowlanego. Ustawa Prawo budowlane nie wyklucza wielości inwestorów odnośnie jednego zamierzenia budowlanego, nie mniej jednak w każdym przypadku muszą to być podmioty, które złożyły wniosek wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 32 ust. 4 pkt 2) i którym następnie udzielono pozwolenia na budowę, lub podmioty na które zostało przeniesione w trybie art. 40 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę. Podniesiony zatem, w powiązaniu z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że z treści § 3 i § 13 umowy z dnia 27 grudnia 2000 r. wynika, iż J. K. jako współinwestor przedmiotowego zamierzenia budowlanego posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2002 r. należy uznać za usprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że organ odwoławczy przedstawił ponadto i uzasadnił swoje stanowisko, że nieruchomość wspólna, na której zrealizowano inwestycję na podstawie decyzji, której legalność jest kwestionowana przez J. K., pozostaje w zarządzie wspólnoty mieszkaniowej, a w związku z tym przymiot strony posiada jedynie wspólnota mieszkaniowa a nie jej poszczególni członkowie. Stanowisko to zostało zakwestionowane przez J. K. w skardze do WSA. Nie odnosząc się z kolei do tego stanowiska jak i zarzutu skargi w tym zakresie Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ograniczył się właściwie do wskazania, że istotna była treść umowy z 27 grudnia 2000 r. i zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. nie uzasadniając sposobu naruszenia ww przepisów. Nie zawarto też wskazań odnośnie dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2013r., którym to uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1473/11 ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca, o jakiej mowa w ww. przepisie, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować to jak dana kwestia została ukształtowana w prawomocnym orzeczeniu. Dotyczy to zarówno ustaleń w ramach okoliczności faktycznych danej sprawy, jak i dokonanej wykładni przepisów prawa. W tym zakresie, jeżeli zostały wypowiedziane stosowne oceny w prawomocnym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający sprawę, był związany oceną zawartą w tym właśnie wyroku. Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r., utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., decyzję Wojewoda M. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], o odmowie wszczęcia na wniosek J. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...], udzielającej "D." S.A. pozwolenia na budowę kanalizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej i przyłącza kanalizacji deszczowej do bud. [...] i [...] na terenie realizowanego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...]z obrębu [...]przy ulicy J. w W. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zasadnym był podniesiony w skardze kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane, polegający na niewłaściwym zastosowaniu poprzez błędne uznanie, że z treści § 3 i § 13 "umowy sprzedaży i umowy o wspólnej inwestycji oraz pełnomocnictwa" z dnia 27 grudnia 2000 r., zawartej pomiędzy "D." S.A a J. K., wynika, że J. K. był współinwestorem inwestycji i współwłaścicielem nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję i stwierdzeniu, że posiada on przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., udzielającej "D." S.A. pozwolenia na budowę kanalizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej i przyłącza kanalizacji deszczowej na terenie realizowanego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego. Nie można bowiem uznać, że inwestorem w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, któremu z tego tytułu przysługuje przymiot strony w postępowaniu jest także podmiot, który przekazał prawo do dysponowania swoim udziałem w nieruchomości na cele budowlane inwestorowi posiadającemu pozwolenie na budowę całego zamierzenia budowlanego. Z powyższego wynika, że właśnie ten szczególny stosunek do nieruchomości jest cechą wyróżniającą inwestora. Inwestorem może więc być podmiot, który na podstawie umowy z właścicielem (współwłaścicielami) nieruchomości zobowiązał się wybudować na tej nieruchomości obiekt dla jej właściciela (współwłaścicieli). Umowa ta musi jednakże zawierać takie postanowienia, które świadczą, że właściciel (współwłaściciel) przekazuje uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z chwilą przekazania tych uprawnień właściciel ( współwłaściciel) przestaje być inwestorem w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i traci przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z tego tytułu. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie ( por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2005 r. II OSK 857/05 ). Brak jest zatem podstaw do uznania, że właściciel nieruchomości, który w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej z inwestorem przekazał uprawnienie do dysponowania swoją nieruchomością na cele budowlane w celu wybudowania na tej nieruchomości obiektu dla siebie zachowuje jednocześnie przymiot inwestora w rozumieniu Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że organ odwoławczy przedstawił ponadto i uzasadnił swoje stanowisko, że nieruchomość wspólna, na której zrealizowano inwestycję na podstawie decyzji, której legalność jest kwestionowana przez J. K., pozostaje w zarządzie wspólnoty mieszkaniowej, a w związku z tym przymiot strony posiada jedynie wspólnota mieszkaniowa a nie jej poszczególni członkowie. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło