VII SA/Wa 1279/21

WyrokWSA w Warszawie2021-09-07

Skład orzekający: Grzegorz Antas, Elżbieta Granatowska, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego zobowiązujące inwestorów do dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przyczyn zalewania garaży jest zgodne z prawem, w szczególności z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu nadzoru budowlanego zobowiązujące inwestorów do dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przyczyn zalewania garaży jest zgodne z prawem. Stwierdzony stan faktyczny (ślady przecieków, wycieków i podsączeń wody) uzasadniał wątpliwości co do jakości robót budowlanych i stanu technicznego obiektu, a wiedza organu była niewystarczająca do samodzielnego ustalenia przyczyn i zakresu niezbędnych prac. Sąd uznał również, że doprecyzowanie przez organ odwoławczy adresata postanowienia (wspólnicy spółki cywilnej zamiast samej spółki) nie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności ani nie czyniło postanowienia nieważnym.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zgłosiła problemy z zalewaniem garaży podziemnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wszczął postępowanie i po kontroli stwierdził ślady przecieków. PINB zobowiązał inwestora (spółkę cywilną) do dostarczenia ekspertyzy technicznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił postanowienie PINB, wskazując na błąd w adresacie (spółka cywilna zamiast wspólników) i zobowiązał wspólników do dostarczenia ekspertyzy. Skarżący (wspólnicy) zaskarżyli postanowienie WINB, zarzucając m.in. brak uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót i niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. C. i S. A. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy technicznej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Z. C. i S. A. Z. na postanowienie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie i zobowiązał Z. C. i S. A. Z., działających w ramach spółki cywilnej [...] Spółka Cywilna do dostarczenia ekspertyzy technicznej, określającej przyczyny zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] i [...], zawierającej zakres czynności i robót budowlanych niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu 26 października 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]") wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] w sprawie przedostawania się wody przez ściany fundamentów do pomieszczeń garażowych budynków przy ul. [...] i [...] w [...]. Następnie, pismem z 16 listopada 2020 r., organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Wspólnoty postępowania administracyjnego w sprawie zalewania garażu podziemnego budynków mieszkalnych przy ul. [...] i [...] w [...]. Jednocześnie PINB w [...] zawiadomił strony o planowanych czynnościach kontrolnych, które odbyły się w dniu 7 grudnia 2020 r. Podczas kontroli ustalono, że w garażach podziemnych przedmiotowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych występują ślady przecieków, wycieków i podsączeń wody ze ścian zewnętrznych, posadzki i stropu garaży w strefie poza obrysem budynków (strefa parkingu i drogi między budynkami). Stwierdzono miejscowe ślady przesiąkania ścian wewnętrznych przy klatkach schodowych. Obiekty są wyposażone w instalację kanalizacji deszczowej ze szczelnym zbiornikiem retencyjnym w układzie zamkniętym. Przedstawiciele Wspólnoty wyjaśnili, że zjawisko przesiąkania pojawiło się miejscowo po przekazaniu budynku do eksploatacji w okresie lipiec-sierpień 2019 roku, a nasiliło się w lutym 2020 roku. Przekazali ponadto dokumentację fotograficzną oraz nośnik pendrive z filmem ukazującym przecieki w garażach podziemnych. Dodatkowo PINB w [...] ustalił, że inwestorem przedmiotowych budynków jest [...] Spółka Cywilna. Przedmiotowe budynki powstały na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] udzielającej pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Inwestorzy otrzymali pozwolenie na użytkowanie decyzją PINB w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Następnie, wobec niedopełnienia przez inwestorów czynności określonych w powyższych decyzjach, PINB w [...] wygasił swoje decyzje udzielające pozwolenia na użytkowanie decyzją [...] z dnia [...] września 2019 r., utrzymaną w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ II instancji") decyzją nr [...] w dnia [...] listopada 2019 r. Po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego PINB w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. zobowiązał [...] Spółka Cywilna - inwestora przedmiotowych budynków do dostarczenia ekspertyzy określającej przyczyny zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] i [...], zawierającej zakres czynności i robót budowlanych niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego, w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania niniejszego rozstrzygnięcia. Organ wskazał ponadto, że zakresem ekspertyzy powinno być objęte również badanie stanu technicznego elementów konstrukcyjnych, stanu izolacji fundamentów, ścian, stropu garaży, instalacji kanalizacji odwodnień i kanalizacji deszczowej. Ekspertyza winna zawierać inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz ocenę zgodności ich wykonania z dokumentacją projektową, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Zażalenie na to postanowienie złożyli S. A. Z. i Z. C., zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu niewłaściwe zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy nie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów lub robót budowlanych prowadzonych w obiekcie, nie został określony rodzaj i zakres prac naprawczych, a zgodność robót budowlanych z projektem budowalnym była już przedmiotem badania przez organ I instancji w toku udzielania pozwolenia na użytkowanie, które wygasło z innych przyczyn. Po jego rozpatrzeniu [...] WINB - postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. - uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i zobowiązał Z. C. i S. A. Z., działających w ramach spółki cywilnej [...] Spółka Cywilna do dostarczenia ekspertyzy technicznej, określającej przyczyny zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] i [...], zawierającej zakres czynności i robót budowlanych niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Organ odwoławczy uznał, że PINB w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, jednakże kwestionowane postanowienie posiada nieprawidłowości w kwestii adresata nałożonego obowiązku. Spółka cywilna nie może być bowiem adresatem rozstrzygnięcia wydanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka cywilna są wspólnicy i to im przysługuje status strony. W związku z tym postanowienie w sprawie dotyczącej wspólników spółki cywilnej nie może być skierowane do samej spółki, która nie ma osobowości prawnej. Ponadto zdaniem [...] WINB, z uwagi na upływ terminu wskazanego zaskarżonym postanowieniu, należało określić nowy termin na wykonanie nałożonego obowiązku. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują zaś wymogu wykonania ekspertyzy technicznej przez rzeczoznawcę budowlanego, a organ powiatowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie autorem przedmiotowej ekspertyzy powinien być rzeczoznawca budowlany. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że kontrolowane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust, 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Uprawnienia te umożliwiają zebranie przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm prawa budowlanego i wydanie decyzji mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ wydający postanowienie o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego. Co więcej, skorzystanie z tego przepisu powinno mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do załatwienia sprawy, a organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości dokonania koniecznych ustaleń we własnym zakresie. Zdaniem [...] WINB, sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2020 r. oględzin PINB w [...] ustalił, że w garażach podziemnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] i [...] w [...] występują ślady przecieków, wycieków, podsączeń wody ze ścian zewnętrznych posadzki i stropu nad garażem w strefie poza obrysem budynków (strefa parkingu i drogi między budynkami). Ponadto stwierdzono miejscowe ślady przesiąkania ścian wewnętrznych przy klatkach schodowych. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w oświadczeniach Wspólnoty oraz w dokumentacji fotograficznej, zarówno tej sporządzonej przez organ nadzoru budowlanego, jak i w dokumentacji przedłożonej przez przedstawicieli Wspólnoty. Nieprawidłowości w stanie technicznym potwierdzają także nagrania umieszczone na nośniku pamięci pendrive przedłożonym przez Wspólnotę w dniu przeprowadzenia kontroli. Z tego względu - w ocenie organu odwoławczego - stwierdzony stan faktyczny stanowi podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych wykonanych przy przedmiotowym budynku oraz jego stanu technicznego, stąd zasadnym jest nałożenie ekspertyzy, w której osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia wskaże na przyczynę takiego stanu rzeczy oraz określi zakres czynności, które należy wykonać celem doprowadzenia obiektu do odpowiedniego, zgodnego z przepisami stanu technicznego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, [...] WINB stwierdził, że wykonanie ekspertyzy pozwoli na dokładne ustalenie stanu faktycznego i wydanie w sprawie właściwego rozstrzygnięcia. Okoliczności podnoszone przez inwestorów, że podjęte zostały starania w kwestii ustalenia przyczyn występowania wilgoci w przedmiotowych garażach pozostają, zdaniem organu II instancji, bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. C. i S. A. Z., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jego uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżących zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2020, poz. 1333) poprzez niewłaściwe zastosowanie i zażądanie od inwestora ekspertyzy dotyczącej przyczyny zalewania garaży i pomieszczeń w budynkach zlokalizowanych w [...] przy ul. [...] i [...], zawierającej zakres czynności i robót budowlanych niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego, w sytuacji gdy nie zaistniały uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów lub robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego, - art. 81 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w przedmiocie przyczyn przesiąkania wód, co nie stanowi zadań PINB, a może być jedynie rozważane na gruncie roszczeń cywilnych, - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji i zobowiązującego inwestorów, a nie spółkę cywilną do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, pomimo, że naruszenia prawa w postanowieniu PINB powodowały konieczność uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenia postępowania, a wydane postanowienie zmieniające postanowienie pierwotne było w tym aspekcie orzeczeniem na niekorzyść strony odwołującej, - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie nieważnego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji, na skutek skierowania postanowienia do podmiotu nieistniejącego, należało przeprowadzić ponownie, a samodzielne postanowienie wyłącznie organu II Instancji naruszała zasadę dwuinstancyjności, - art. 140 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji odwoławczej w zakresie dotyczącym zarzutów zażalenia. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że organ odwoławczy powielił wadliwe działania PINB w [...] poprzez niewykazanie jakie uzasadnione wątpliwości spowodowały nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy. W ocenie pełnomocnika skarżących, organy administracji publicznej nie mają w tym zakresie dowolności działania i powinny wykazać istnienie przesłanek ustawowych. Równocześnie pełnomocnik skarżących dodał, że przecieki to wada, która ujawniła się po oddaniu budynków do użytkowania po obowiązkowej kontroli PINB w [...]. Wada ta może podlegać usunięciu przez [...] w ramach rękojmi i gwarancji jak wszystkie wady, które ujawniają się w tym okresie. Ponadto strona skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu II instancji, że skierowanie postanowienia do podmiotu, który nie istnieje, nie ma osobowości prawnej, wymaga wyłącznie korekty adresata. Jest to bowiem rażąca wada decyzji organu I instancji, co powoduje konieczność jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ono prawa. Stosownie do art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy zatem wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z zasady jest stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie skarżących, w tej sprawie nie występują "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wyrobów lub robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego. Okoliczności faktyczne tej sprawy przeczą jednak temu twierdzeniu. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2020 r. wynika, że w garażach podziemnych przedmiotowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych występują ślady przecieków, wycieków i podsączeń wody ze ścian zewnętrznych, posadzki i stropu garaży w strefie poza obrysem budynków (strefa parkingu i drogi między budynkami). Stwierdzono miejscowe ślady przesiąkania ścian wewnętrznych przy klatkach schodowych. Obiekty są wyposażone w instalację kanalizacji deszczowej ze szczelnym zbiornikiem retencyjnym w układzie zamkniętym. Przedstawiciele Wspólnoty wyjaśnili, że zjawisko przesiąkania pojawiło się miejscowo po przekazaniu budynku do eksploatacji w okresie lipiec-sierpień 2019 r., a nasiliło się w lutym 2020 r. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że stwierdzony stan faktyczny stanowił podstawę do powzięcia przez organ I instancji uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowalnych wykonanych przy przedmiotowym budynku oraz jego stanu technicznego. Ustalenia wymaga jaka jest przyczyna przesiąkania wody (zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych) przez ściany zewnętrzne budynku, posadzkę i strop garaży oraz przez ściany wewnętrzne przy klatkach schodowych oraz niezbędne jest wskazanie zakresu czynności i robót budowalnych koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ prawidłowo uznał, że wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń w tym zakresie. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym zakresie możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane (w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń). Skarżący wskazali w odwołaniu, iż zlecili wykonanie ekspertyzy inż. J. K., wykonano niezbędne odkrywki garażu oraz na zewnątrz budynków, a ekspertyza jest na ukończeniu i jej ustalenia mogą stanowić podstawę do usunięcia wad budynku w ramach rękojmi. Skoro taka ekspertyza jest sporządzana, to również skarżący uznali, że istnieje potrzeba wyjaśnienia przyczyn zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych przez osobę posiadającą określone uprawnienia, a jeżeli spełnia ona warunki nałożone postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. może być złożona jako dowód w tej sprawie. Nietrafny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 81 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w przedmiocie przyczyn zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych budynków mieszkalnych, co nie stanowi zadań organów nadzoru budowlanego, a może być jedynie rozważane na gruncie roszczeń cywilnych. W ocenie Sądu, planowane przez inwestorów usunięcie wskazanych wad budynków w ramach rękojmi i gwarancji nie wyklucza podjęcia czynności przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych (pkt b), stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10 (pkt e). Zatem nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że sprawa ta ma wyłącznie charakter cywilnoprawny, a organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie ustalenia przyczyn zalewania garaży i pomieszczeń podziemnych budynków mieszkalnych. Niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące skierowania postanowienia do podmiotu nieistniejącego. Organ I instancji jako adresata postanowienia z dnia [...] grudnia 2020 r. wskazał "[...] spółka cywilna [...] - inwestora przedmiotowych budynków". Natomiast organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił postanowienie organu I instancji w tej części, wskazując jako adresatów decyzji "Z. C. i S. A. Z., działających w ramach spółki cywilnej [...] Spółka Cywilna". W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, ani zdolności prawnej, także w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (uchwała SN z 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNC z 1993 r. Nr 10, poz. 171; uchwała SN z 26 stycznia 1996 r., III CZP 111/95, OSNC z 1996r. nr 5, poz. 63). Stosownie bowiem do art. 860 § 1 k.c., spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągniecia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Odróżnić należy zatem wspólników spółki cywilnej będących odrębnymi przedsiębiorcami, spółkę cywilną będącą stosunkiem zobowiązaniowym łączących wspólników oraz przedsiębiorstwo prowadzone przez wspólników w ramach realizacji wspólnego celu gospodarczego określonego w umowie spółki. Jednocześnie jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że skierowanie decyzji (postanowienia) do spółki cywilnej, obok nazwy której zostali wymienieni z nazwiska również jej wspólnicy, nie stanowi wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., II OSK 2001/16, wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2019 r., II SAB/Lu 55/19, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazanie w nagłówku decyzji samej tylko nazwy spółki cywilnej (przy czym zawierającej nazwiska wspólników), nie świadczy skierowaniu decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jedynie o naruszeniu w stopniu niekwalifikowanym art. 107 § 1 oraz art. 40 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe oznaczenie adresata decyzji i w konsekwencji jej nieprawidłowe doręczenie, co jednak nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Lublinie z 24 października 2019 r., II SA/Lu 338/19). Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Inwestorami w tej sprawie byli wspólnicy spółki cywilnej S. A. Z. i Z. C. Organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2020 r. wskazał jako adresata postanowienia "[...] spółka cywilna". W ocenie Sądu, takie określenie adresata decyzji było nieprecyzyjne, w przypadku jednak, gdy obok nazwy spółki cywilnej wskazano nazwiska obu wspólników, przyjąć należało, iż to oni byli adresatami postanowienia. Uchybienie to naprawił organ odwoławczy, wprost adresując postanowienie do obu wspólników. W skardze zarzucono organowi II instancji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia nieważnego i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji, na skutek skierowania postanowienia do podmiotu nieistniejącego, należało przeprowadzić ponownie, a samodzielne postanowienie, wyłącznie organu II instancji, naruszało zasadę dwuinstancyjności. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem nie można mówić w tej sprawie o braku tożsamości podmiotowej. Organ I instancji nieprecyzyjnie wskazał jako adresata postanowienia spółkę cywilną, wymieniając przy tym nazwiska obu wspólników. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy doprecyzował jedynie adresatów decyzji. W wyroku z dnia 18 września 2019 r., II OSK 2609/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z faktu, iż organ II instancji jako adresata postanowienia wskazał inwestorów jako wspólników spółki cywilnej - podczas gdy organ I instancji określił adresata - inwestora jako spółkę cywilną - organowi odwoławczemu nie można skutecznie zarzucić zmiany podmiotu będącego adresatem postanowienia i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dokonana przez organ odwoławczy zmiana w określeniu podmiotu będącego adresatem postanowienia nie stanowi zmiany podmiotu – adresata postanowienia, ale doprecyzowanie nie mające żadnego wpływu na wynik sprawy. (...) Organ I instancji wyraźnie wskazał w rozstrzygnięciu postanowienia nazwę spółki cywilnej i wspólników tej spółki. Organ odwoławczy wskazał jako adresatów postanowienia – wspólników spółki cywilnej. W tej sytuacji w niniejszej sprawie stroną postępowania i adresatem postanowienia byli inwestorzy i wspólnicy spółki cywilnej. Powyższe okoliczności nie uzasadniały uchylenia przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji i konieczności ponownego prowadzenia postępowania przez ten organ. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżących o braku tożsamości podmiotowej i prowadzeniu przez organ I instancji postępowania w stosunku do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej. Sąd orzekający w tej sprawie podziela w pełni ten pogląd. W związku z tym, Sąd uznał zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. za nieuzasadniony. Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. Postanowienie organu odwoławczego nie narusza art. 139 k.p.a., gdyż jego treść w zakresie nałożonych obowiązków jest zbliżona do treści postanowienia organu I instancji (a w zasadzie zakres nałożonych obowiązków jest węższy), a doprecyzowanie przez organ odwoławczy adresata postanowienia nie powodowało, iż postanowienie to jest mniej korzystne dla wspólników spółki cywilnej. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 140 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego w zakresie dotyczącym zarzutów zażalenia, zwłaszcza, że zarzut ten nie został w skardze szerzej uzasadniony. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło