VII SA/Wa 1284/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : wznowienia postępowania sądowego postanawia : odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego wniesioną przez H. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2007r. oddalił skargę H. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] znak :[...]. W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 10 maja 2008r. powiadomiono go, że skarga na ww. decyzję została oddalona i wyrok jest prawomocny. W odpowiedzi na kolejne pismo skarżącego z dnia 21 czerwca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 16 lipca 2008r., przesłał skarżącemu odpis protokołu rozprawy oraz odpis sentencji wyroku. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. nie przewidują doręczenia odpisów wyroku z urzędu. W takich sprawach odpis sentencji wyroku lub odpis sentencji wraz z uzasadnieniem doręcza się jedynie na wniosek strony. Stosownie zaś do treści art. 141 § 2 ww. ustawy w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony. Natomiast zgodnie z art. 142 § 2 cyt. ustawy, jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek. W dniu 5 sierpnia 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga z dnia 21 lipca 2008r. o wznowienie postępowania sądowego oraz pismo z dnia 22 lipca 2008r. zatytułowane również "skarga o wznowienie postępowania", które Sąd potraktował jako pismo uzupełniające skargę. Skarżący w skardze jak i w piśmie uzupełniającym wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem wydanym w dniu 26 września 2007r. oddalającym skargę. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a., tj. wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił, że Sąd wydając wyrok pominął i nie uwzględnił materiału dowodowego i środków dowodowych zgłoszonych przez niego w treści skargi. Konsekwencją tego jest nie ustalenie przez Sąd prawdy materialnej. W ocenie skarżącego, Sąd naruszył także art. 138 prawa w zakresie rozstrzygnięcia przedstawionego w sentencji wyroku, w którym oddalono skargę nie wskazując w jakim zakresie i na skutek jakich okoliczności. W piśmie uzupełniający skargę z dnia 22 lipca 2008r. skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał jeszcze art. 271 pkt 2 ustawy p.p.s.a. tj. pozbawienie strony możności działania poprzez fakt nieprawdziwego pouczenia strony nie będącej adwokatem lub radca prawnym o czynnościach prawnych. Jako potwierdzenie powyższego faktu skarżący wskazał pkt 2 pouczenia o zawiadomieniu o rozprawie. Skarżący zarzucił także, że otrzymane z Sądu dokumenty to odpisy oryginałów, które nie są podpisane a zawierają jedynie potwierdzenie, że na oryginale znajdują się właściwe podpisy. Zdaniem skarżącego, powoduje to, że nadesłane odpisy dokumentów posiadają braki formalne, a tym samym nie wywołują skutków prawnych. Ponadto, skarżący wskazał, że nadesłany odpis sentencji wyroku z dnia 26 września 2007r. nie zawiera pouczenia o jego zaskarżalności czy prawomocności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd odrzuci skargę o wznowienie postępowania, jeżeli została ona wniesiona z uchybieniem terminu lub nie jest oparta na przesłankach wznowienia postępowania sądowego wymienionych w art. 271-273 ustawy p.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, iż warunkiem dopuszczalności skargi o wznowienie jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek : wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania sądowego ma charakter nadzwyczajny, stanowi odstępstwo od zasady stabilności orzeczeń sądowych i dlatego możliwość jego zastosowania obwarowana została tak ostrymi restrykcjami. Z tego też względu, niedopuszczalne jest zastosowanie rozszerzającej wykładni przesłanek zastosowania wznowienia postępowania sądowego. W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są więc rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. W przedmiotowej sprawie H. B. wniósł o wznowienie postępowania sądowego wskazując jako podstawy wznowienia wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz pozbawienie strony możności działania poprzez fakt nieprawdziwego pouczenia strony nie będącej adwokatem lub radca prawnym o czynnościach prawnych w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z treścią art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ze sformułowania zawartego w powołanym przepisie wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych i środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnionych z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna, czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę. Wznowienie postępowania sądowego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto sprawę administracyjną. Ponadto, zarówno nowe okoliczności faktyczne, jak i środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (zob. szerzej H. Knysiak – Molczyk w : T. Woś. H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Warszawa, 2005r. s. 671; A. Kabat w : B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005r. s. 645). W niniejszej sprawie skarżący, zarówno w skardze do Sądu jak i we wskazanym przez siebie piśmie z dnia 10 maja 2008r. stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi organu na skargę, nie wskazuje żadnych takich okoliczności faktycznych ani też środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zaznaczyć należy, że Sąd wydając rozstrzygnięcie w sprawie uwzględnia całość materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, a zatem środki dowodowe i okoliczności faktyczne zawarte w skardze znane były Sądowi w dniu wydawania orzeczenia. Nie mogły zatem zostać pominięte i nie mieć wpływu na poczynione przez Sąd ustalenia i wynik sprawy. Wskazać należy, że w treści uzasadnienia Sąd wskazuje zawsze podstawy prawne oraz motywy swego rozstrzygnięcia, które zadecydowały o jego treści. W przedmiotowej sprawie skarżący nie złożył jednak wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, dlatego nie zostało ono sporządzone i doręczone mu. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 2 w związku z art. 142 § 2 ustawy p.p.s.a. w sprawach w których oddalono skargę uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony, a odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która wniosek taki złożyła. Odmienna zaś aniżeli przyjęta w prawomocnym wyroku interpretacja przepisów czy ocena dowodów dokonana przez skarżącego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2006r. (sygn. akt II OSK 689/05) w którym stwierdził, że "...odmienna aniżeli przyjęta w prawomocnym wyroku interpretacja przepisów dokonana przez organy administracji nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Dodatkowo wskazać trzeba, że nawet interpretacja zawarta w uchwale Sądu Najwyższego nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowego, na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a....". W cyt. wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "...środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania ..." . W rozpoznawanej zaś sprawie pismo skarżącego z dnia 10 maja 2008r. zostało sporządzone już po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 26 września 2007r. objętego skargą o wznowienie postępowania sądowego i z tego powodu również nie może stanowić okoliczności faktycznych i środków dowodowych, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z treścią art. 271 pkt 2 ustawy p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa pozbawiona była możności działania; nie może jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W wyroku z dnia 20 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 2866/05) wyraził pogląd, że "...niemożność działania czyli niemożność obrony swych praw jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. Należy przy tym wskazać, że konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania...". W niniejszej sprawie skarżący podniósł, że został pozbawiony możliwości działania, w rozumieniu art. 271 pkt 2 ustawy p.p.s.a., poprzez fakt nieprawdziwego pouczenia go o czynnościach prawnych, zawarty w punkcie 2 zawiadomienia o terminie rozprawy. Zarzut pozbawienia strony możliwości działania nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Skarżący prawidłowo powiadomiony został o terminie rozprawy oraz pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i obowiązkach oraz o tym, kiedy, komu i w jakich przypadkach doręczane jest uzasadnienie wyroku. Znajdujące się w punkcie 2. zawiadomienia o rozprawy pouczenie jest prawidłowe. Z treści tego pouczenia wynika jasno, że sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, z wyjątkiem strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która nie była obecna na rozprawie z powodu pozbawienia wolności. Z powyższego wynika, że ogólną zasadą jest, że sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie. Wyjątek od tej zasady dotyczy tylko osób, które działały bez adwokata lub radcy prawnego i były nieobecne na rozprawie z powodu pozbawienia ich wolności. W przedmiotowej sprawie skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika jednak jego nieobecność na rozprawie nie wynikała z faktu pozbawienia go wolności dlatego nie doręczono mu z urzędu sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie. W sprawach w których oddalono skargę odpis sentencji wyroku lub odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem doręcza się jedynie na wniosek strony. Skarżący w piśmie z dnia 21 czerwca 2008r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o doręczenie mu odpisu sentencji wyroku wraz z odpisem protokołu z rozprawy, które doręczono mu przy piśmie z dnia 16 lipca 2008r. Oryginał sentencji wyroku oraz protokołu rozprawy pozostaje bowiem w aktach sprawy, a stronom wydaje się jedynie odpisy dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem z zaznaczeniem, że na oryginałach znajdują się właściwe podpisy. Podkreślić należy, że skarżący miał zarówno możliwość składania wniosków jaki i pism procesowych i z możliwości tej skorzystał. Na każde zaś skierowane do Sądu pismo otrzymał pisemną odpowiedź wraz z wyjaśnieniami. Pismem z dnia 16 czerwca 2008r. poinformowano skarżącego, że wyrokiem z dnia 26 września 2007r. Sąd oddalił jego skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] i wyrok jest prawomocny. Odnosząc się zatem do podniesionych w skardze oraz jej uzupełnieniu zarzutów dotyczących wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz pozbawienia strony możności działania poprzez fakt nieprawdziwego pouczenia o czynnościach prawnych stwierdzić należy, iż są one niezasadne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy wznowienia postępowania sądowego. Skarga ta pomimo wskazania ustawowej podstawy wznowienia, jako faktycznie na niej nieoparta, podlega więc odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.