VII SA/Wa 1285/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-28

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnie wykonanych robót budowlanych (zamontowania okien) zakończonych przed wejściem w życie tej ustawy, zamiast przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub wcześniejszych?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnie wykonanych robót budowlanych (zamontowania okien), które zakończono przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r. lub wcześniejsze, w zależności od daty powstania obiektu. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie dwóch okien w ścianie budynku mieszkalnego, znajdującej się bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej. Okna te powstały w latach 60. lub 70. XX wieku, bez wymaganego pozwolenia na budowę i naruszały przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Organy nadzoru budowlanego obu instancji orzekały na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r., nakazując doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie okien lub zastosowanie luksferów. Skarżąca K. W. podniosła zarzut, że jej dom budowano w czasach, gdy nie wymagano pozwoleń i projektów, a przepisy dotyczące odległości nie były przestrzegane.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania okien I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy okien istniejących w ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] nakazał K. W. zamurowanie dwóch okien w ścianie przedmiotowego budynku znajdującej się w granicy z działką należącą do T. i J. B., dopuszczając użycie pustaków szklanych tzw. luksferów. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że na w/w działce znajduje się budynek mieszkalny posadowiony w granicy z działką należącą do T. i J. B.. W ścianie usytuowanej w granicy z działką T. i J. B. znajdują się dwa okna. Na podstawie oświadczeń stron postępowania ustalono, że przedmiotowe okna powstały w latach 70-tych XX w., w toku postępowania nie przedstawiono dokumentów świadczących o legalności ich powstania. Organ podniósł, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę i są już zakończone, wobec czego w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r. Wykonane prace budowlane nie są zgodne z przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie ich wykonywania tj. zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dnia 19 lipca 1966r., Nr 10 poz. 44), bowiem nie została zachowana wymagana w § 20 zarządzenia odległość od budynku sąsiedniego tj. drewnianej komórki znajdującej się na działce należącej do T. i J. B.. Organ wskazał, że również obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie dopuszcza wykonywania otworów okiennych w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Zdaniem organu z uwagi na to, że roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, konieczne było nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołań T. i J. B. oraz K. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].02.2009 r., utrzymał tę decyzję w mocy. Zdaniem organu II instancji, organ nadzoru budowlanego I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. [...]WINB podniósł, że bezsprzecznym jest fakt, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] zlokalizowany jest ścianą z dwoma otworami okiennymi w granicy z działką sąsiednią. W protokole z dnia [...].06.2001 r. J. B. oświadczył, że okna zostały wykonane około 1972 r., natomiast K. i J. W. oświadczyli, iż otwory okienne powstały w 1962 r. i 1969 r. Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż nie przedstawiono dokumentów świadczących o legalności przedmiotowych okien, a usytuowanie otworów okiennych w ścianie znajdującej się w ostrej granicy z działką sąsiednią narusza przepisy techniczno-budowlane, należało więc doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami prawa poprzez nakazanie odpowiednich robót budowlanych tj. zamurowanie okien. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2009 r. nr [...] złożyła K. W.. Skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż jej dom budowany był w latach, kiedy nie były wymagane projekty i zezwolenia, możliwe było samowolne wykonanie budynku, nie przestrzegano wtedy również odległości otworów okiennych od sąsiedniej działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przede wszystkim zaskarżona decyzja nie załatwia sprawy wszczętej zawiadomieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2001 r. Z zawiadomienia o wszczęciu administracyjnego wynika, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu i dotyczyło samowolnie wykonanego obiektu budowlanego -budynku mieszkalnego z otworami okiennymi na działkę sąsiednią. Wobec tak ustalonego zakresu postępowania należało orzec co do całości przedmiotu postępowania czego organy nie uczyniły. Z ustaleń organów dotyczących daty powstania budynku mieszkalnego skarżącej wynika, że przedmiotowy budynek z oknami został pobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1969 r bądź 1972 r. W takim przypadku w sprawie inwestycji samowolnie zrealizowanej przez skarżącą nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane ( Dz.U. 89, poz 414 ze zm ). Zgodnie z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie stosuje się art. 48 tego prawa lecz przepisy dotychczasowe, tj. prawo budowlane z 1974 r. Przepis art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r, który jest przepisem przejściowym odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie tej ustawy, które wypełniały hipotezę art. 48 tej ustawy. Przyjmując ustalenia organów dotyczące powstania budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. należy stwierdzić, iż organy błędnie rozpatrzyły sprawę na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. zamiast stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm ). Zaznaczyć przy tym należy, że ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane stosuje się nawet wówczas, gdy obiekt budowlany został samowolnie pobudowany pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem wejścia jej w życie czyli przed dniem 1 stycznia 1975 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2002 r., sygn. akt S.A./Bk 1487/01 niepublikowanym przyjął, że ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane należy stosować do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w 1941 r., czyli pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz.U. z 1934 r., nr 34, poz 216). Organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy w świetle ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 7, poz 46 ze zm.) obowiązującej w dacie wzniesienia budynku skarżącej wymagane było pozwolenia na budowę. Jeżeli takie pozwolenie było wymagane, a skarżąca nie może się nim wylegitymować to należałoby przyjąć, że obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Do oceny takiej samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. art. 145 § 1 ust 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło