VII SA/Wa 1286/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem znak [...] z dnia [...].04.2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2016 znak [...] odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].07.2015 nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ powiatowy prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].07.2015 w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z własnej decyzji z dnia [...].10.2015 znak [...]. Organ podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym przepis art. 23 par. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014 poz. 1619) dalej u.p.e.a nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji. Jego wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli wstrzymanie tychże czynności lub postępowania (wyrok NSA z 22.04.2015 sygn. akt II FSK 472/10) Stosownie do art. 23 par. 6 u.p.e.a. bowiem organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą w szczególnie uzasadnionych wypadkach wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Organ nadzoru podniósł, że za szczególnie uzasadniony przypadek o którym mowa w art. 23 par 1 u.p.e.a. może być uznana tylko taka sytuacja, która spowodowana została określonymi czynnikami, na których wystąpienie zobowiązany nie miałby wpływu niezależnie od sposobu jego postępowania mającymi charakter losowy. W ocenie organów w rozstrzyganej sprawie nie zachodzą takie szczególnie uzasadnione przypadki. W szczególności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie może uznać jako przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego wskazanych przez Skarżącą argumentów tj. m. in., że w obiekcie budowlanym objętym nakazem rozbiórki odbywa się główna produkcja zakładu przetwórstwa spożywczego, w którym na 3 zmiany pracuje łącznie kilkaset osób i nakaz rozbiórki tego obiektu, powiązanego nadto technologicznie z hodowlą indyków, ubojnią i magazynami, doprowadzi do bankructwa przedsiębiorstwa J. G., które współpracuje z właścicielem w/w części zakładu – D. G.. Rejon [...] (Powiat [...]) charakteryzuje się wysoką stopą bezrobocia, gdzie dodatkowo pozbawienie kilkuset ludzi zatrudnienia doprowadzić może do zachwiania równowagi gospodarczej w mikroregionie [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca D. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia je poprzedzającego zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania: a) art. 23 par. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędne niezastosowanie i odmowę wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].07.2015 r., mimo, iż okoliczności niniejszej sprawy są "szczególnie uzasadnione" i uzasadniają przewidziane w w/w przepisie wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. b) art. 8 k.p.a. poprzez całkowity brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w regionie [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli było postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.). Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Oznacza to, że organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że może on, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie. Sąd nie jest zatem władny nakazać organowi nadzoru podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści w sytuacji kiedy ten nie przekroczył ram uznania administracyjnego, a w szczególności prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych w ramach uznania administracyjnego jest związane z pojęciem nieostrym - "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tego pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim wypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Innymi słowy, w sytuacji kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. Zatem to organ nadzoru decyduje czy w konkretnym stanie faktycznym należało uznać, iż tego rodzaju "szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił" oraz czy uzasadniał ocenę o dopuszczalności wstrzymania czynności egzekucyjnej lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). W związku z powyższym należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie szczególne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem czynności egzekucyjnych, w celu wykonania nałożonego obowiązku nie miały miejsca. Uzasadnienia postanowień zapadłych w sprawie, choć odmienne od oczekiwań strony skarżącej, nie naruszają prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może zatem nakazać organowi nadzoru podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści, gdy uzasadnienie postanowienia odmawiającego wstrzymania postępowania egzekucyjnego sporządzono w sposób należyty, a organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Egzekucja ze swej istoty jest dolegliwa dla osoby, wobec której jest prowadzona, niemniej jednak organy nadzoru w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie mogą badać czy egzekucja jest zasadna czy też nie. Kwestionowanie zasadności decyzji nakazującej rozbiórkę, wobec której - z uwagi na niewykonanie nakazu - prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, powinno być realizowane przez zainteresowanego na wcześniejszym etapie - w postępowaniu zwykłym. Skoro w niniejszej sprawie organy administracji w sposób należyty uzasadniły swe rozstrzygnięcia, dokonując analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, wyczerpująco przedstawiając stan faktyczny i wyjaśniając przesłanki, jakimi kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, Sąd - kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. - nie znalazł podstaw do wyeliminowania wydanych w sprawie postanowień. W niniejszej sprawie decyzja, nakazująca J. G. rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części obiektu zakładu przetwórstwa indyka położonego na działce nr ew. [...] w [...] nr [...] zapadła w 2005 i była kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 27.01.2010 w sprawie II OSK 189/09) Postępowanie egzekucyjne toczy się na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...].10.2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21.03.2017 r. w sprawie II OSK 2805/15 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 425/15, oddalającego zarzuty Skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że mimo iż minęło już 9 lat od decyzji ostatecznej w sprawie Skarżąca nie poczyniła żadnych starań w celu wykonania obowiązku rozbiórki części ubojni rozbudowanej samowolnie. Podnoszony zarzut braku uwzględnienia przez organy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w regionie [...] nie może więc w okolicznościach sprawy zostać uznany za trafny. Raczej Skarżąca ponosi odpowiedzialność za zaistniałą sytuację o ile dotyka ona interesu obywateli w regionie [...]. Należy w szczególności zauważyć, że nakaz rozbiórki dotyczy części ubojni, więc możliwe jest funkcjonowanie zakładu w pozostałej części obiektu. Z powyższych względów w ocenie Sądu kontrolowane postanowienia odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego są zgodne z prawem, a organy nie przekroczyły granic swobodnego uznania administracyjnego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi.