VII SA/Wa 1293/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Leszek Kamiński, Sędzia WSA - Ewa Machlejd, Sędzia WSA - Agnieszka Wilczewska-Rzepecka(spr.), Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skargi " H. " Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. Prezydent W., na podstawie art. 152 kpa, po rozpatrzeniu wniosku K. .M, odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. udzielającej H. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę wjazdu z ul. F. i ciągu pieszojezdnego na terenie działek nr ew. [...] oraz części działek nr ew. [...] przy ul. F. w W.. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż na wniosek K. M. wznowiono postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie nie występuje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia K. M. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż niedopuszczalne jest przesądzanie w postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonani decyzji, iż nie występuje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 152 kpa organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Negatywne przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji zawiera art. 146 kpa. W uzasadnieniu organ I instancji przedwcześnie uznał, iż nie występują przesłanki z art. 152 kpa. Dodatkowo Wojewoda [...] podał, iż nie wyjaśniono sprawy dojazdu do nieruchomości nr ew. [...] będących własnością K. M., który wskazywał że realizacja ciągu pieszojezdnego objętego pozwoleniem na budowę z dnia [...] lutego 2006 r. może pozbawić jego działki dostępu do drogi publicznej. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwiały organowi stwierdzenie, iż okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody [...] złożyła H. Sp. z o.o. w W.. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 138 § 2 kpa, 152 § 1 kpa oraz art. 149 § 2 kpa. Zdaniem skarżącego przepis art. 152 § 1 kpa nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. To istniejące już w sprawie okoliczności mają wskazywać, bądź nie, na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Organ ma obowiązek ocenić złożony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o istniejący już w aktach sprawy materiał dowodowy i nie jest uprawniony do dokonywania dodatkowych, merytorycznych ustaleń. Dodatkowo skarżący podniósł, iż wstrzymanie wykonania decyzji powinno mieć charakter wyjątkowy, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2006r. w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1420/06 oddalił skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia[...] czerwca 2006r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2008r. sygn. akt II OSK 720/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r, sygn. akt I PKN 474/98, OSNAP 2000, nr 5, poz. 177). Natomiast stosownie do art. 153 w/w ustawy, ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, iż organ II instancji naruszył w rozpoznawanym postępowaniu art. 138§2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Ma to miejsce wówczas gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle, lub gdy przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego tj. przeprowadzenie przez organ odwoławczy samodzielnie (lub za pośrednictwem organu I instancji) uzupełniającego postępowania dowodowego. Wydanie decyzji o charakterze kasatoryjnym jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1996 r., sygn. akt I SA/Gd 234/96) Postanowienie, wydane na podstawie 152 kpa nie wymaga prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. W postanowieniu w przedmiocie wstrzymania decyzji na podstawie art. 152 kpa właściwy organ powinien wskazać, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145§1 kpa, brak jest przesłanki negatywnej do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz iż zachodzi "prawdopodobieństwo" uchylenia tej decyzji. Są to przy tym wszystkie okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przez organ przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia. Wiąże się to z zasadą trwałości ostatecznych decyzji oraz prawem podmiotu do korzystania z określonych tą decyzją uprawnień. Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej nie wymaga udowodnienia, że ta decyzja podlega uchyleniu. Konieczne jest tylko powzięcie przez organ orzekający przekonania, że dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową. Organ II instancji powinien zatem jedynie rozstrzygnąć czy w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji czy też nie. Nie można zatem uznać za prawidłowe orzeczenia organu odwoławczego z zastosowaniem art. 138 § 2 kpa. Brak jest podstaw do uznania, iż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 15 2 § 2 kpa związane było z koniecznością wypełnienia wymogów określonych w art. 77 § 1 kpa, a więc po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./.