VII SA/Wa 1294/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-07

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego było prawidłowe w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, a budynek był użytkowany bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego było nieprawidłowe. Pomimo że inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę w momencie rozpoczęcia robót, późniejsze stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oznaczały, że sprawa nie stała się bezprzedmiotowa. Organy nadzoru budowlanego miały obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, wskazując na posiadanie przez inwestora prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę w momencie zakończenia robót. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnieśli, że inwestycja nie ma podstawy prawnej z uwagi na brak aktualnego, prawomocnego pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dot. budynku mieszkalnego jednorodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VII SA/Wa 1294/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm., dalej Kpa), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dot. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. D. w W. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta W. o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r., zmienionej następnie własną decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2002r., której nieważność stwierdzono decyzją Wojewody M. nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. (utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r., znak: [...] ). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że na dzień zakończenia robót budowlanych inwestor dysponował prawomocnymi decyzjami o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ I instancji zauważył, że inwestor zawiadomił właściwy organ o zakończeniu budowy w dniu [...] września 2003r., a do zawiadomienia nie wniesiono sprzeciwu w formie decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wskazał także, że przeprowadzone w dniu [...] października 2006r. oględziny przedmiotowego obiektu wykazały, że budynek został zrealizowany bez odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem organu I instancji inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej. Jeżeli w obrocie prawnym nadal jest pozwolenie na użytkowanie, to zgodnie z zasadą trwałości decyzji, obiekt jest użytkowany legalnie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. i J. G. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2007r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dacie rozpoczęcia robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. D. w W. inwestor legitymował się prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Burmistrza Miasta W. Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. zmieniającą własną decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, w świetle którego organ nakazuje rozbiórkę obiektu i budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie w/w przepisu, a mianowicie brak pozwolenia na budowę. Inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę a to, że została ona wzruszona w nadzwyczajnym trybie nie zmienia faktu, że w momencie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych inwestor dysponował pozwoleniem na budowę. Nadto organ uznał, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie ma podstaw do wydania jednej z decyzji z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r., zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. i J. G. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przedmiotowa inwestycja, "nie ma podstawy prawnej, bowiem nie ma aktualnego, prawomocnego pozwolenia na budowę", zatem, zdaniem skarżących, została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej podnoszonych, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli Sądu poddano decyzję, której przedmiotem było "umorzenie postępowania administracyjnego dotyczącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. D. w W. jako bezprzedmiotowego". Zasadą postępowania administracyjnego jest rozstrzyganie sprawy, co do jej istoty w całości lub części albo wydanie decyzji administracyjnej kończącej sprawę w danej instancji w inny sposób (art. 104 § 2 kpa). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 kpa, tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy, co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku matreialnoprawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracji, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygniecie organu - pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Już samo określenie przedmiotu postępowania organów nadzoru budowlanego było wadliwe i pozostawało w całkowitym oderwaniu od pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r, znak [...]. Powyższą decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2003r., Nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] maja 2002r, zmieniającego decyzję Burmistrza Miasta W. z [...] grudnia 2001 r., o pozwoleniu na budowę i zatwierdzającej zamienny projekt budowlany oraz pozwalającą na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z poddaszem użytkowym i garażem w podpiwniczeniu przy ul. D. w W. Uwadze organów nadzoru budowlanego uszło stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt przewidywał budynek w zabudowie wielorodzinnej, a nie jak określił to [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji "budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej". Powyższe ustalenia organów prowadzących postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji Burmistrza Miasta W. z [...] maja 2002r., doprowadziło do stwierdzenia nieważności tej decyzji jako sprzecznej z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z [...] lipca 2001 r., jak także z § 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego zobligowane były na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do przeprowadzenia postępowania w prawidłowo określonym przedmiocie, którego celem byłoby ustalenie czy inwestycja (nawet ukończona) zrealizowana została zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, a także przepisów rozporządzeń wykonawczych. Należy jednocześnie podzielić argumentację organów, iż wobec faktu, że inwestor realizował budowę w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Za całkowicie nieprawdziwe należy natomiast uznać twierdzenie organu I instancji, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, zaś samo zgłoszenie do użytkowania przy braku sprzeciwu właściwego organu, nie sanuje wbrew stwierdzeniom organu odwoławczego, naruszeń bezwzględnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego oraz związanych z nim aktów wykonawczych. Sąd w składzie orzekającym całkowicie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2003r., (sygn. ATK II SA/Gd 670/00, niepubl.), iż przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy nie jest tożsame z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Uwadze organu trzeba również poddać okoliczność, iż w świetle art. 55 Prawa budowlanego budynek wielorodzinny jako niezliczony do kategorii wymienionej w pkt 1 cytowanego przepisu, wymaga, przed przystąpieniem do jego użytkowania, uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Te wszystkie kwestie winny być przedmiotem wnikliwej analizy organów nadzoru budowlanego, które, dopiero po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego będą kompetentne do rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty. W tych okolicznościach uznanie postępowania za bezprzedmiotowe uznać należy za bezzasadne uchylenie się organów od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), rozstrzygniecie w pkt II wyroku opierając na normie art. 152 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło