VII SA/Wa 1299/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], znak [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...], reprezentowanej przez adwokata S. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], nakładającej na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...] obowiązek wykonania - w terminie trzech miesięcy od dnia, kiedy decyzja ta stanie się ostateczna - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na przekuciu stropu w pawilonie położonym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, w następującej kolejności i zakresie poprzez: płukanie i neutralizowanie zanieczyszczeń wewnątrz kanałów stropu, ścian i posadzek pomieszczenia śmietnika; podstemplowanie stropu w co najmniej 1/4 powierzchni w narożniku pomieszczenia, stojąc w drzwiach na końcu pomieszczenia po lewej stronie; podstemplowanie i rozebranie większej powierzchni w przypadku większego skażenia, rozebranie betonu w stropie nasiąkniętego fekaliami; oczyszczenie zbrojenia w odkrytym fragmencie, odcięcie zbrojenia skorodowanego z pozostawieniem odcinków o długości 15 średnic dla dospawania zbrojenia; uzupełnienie zbrojenia przez dospawanie do prętów odkrytych (zbrojenie klasy A II); uzupełnienie zbrojenia betonem B 30 rozebranego fragmentu stropu; zgodnie z zaleceniami wynikającymi z oceny technicznej sporządzonej w sierpniu 2012 r. przez inż. A. K. - rzeczoznawcę budowlanego – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W dniu [...] maja 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło podanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] informujące o samowolnie wykonanych robotach budowlanych polegających na przekuciu stropu usytuowanego między parterem a pierwszym piętrem w pawilonie położonym przy ul. [...] w [...], przez które odprowadzane są fekalia do pomieszczenia zsypu usytuowanego na parterze tego budynku. Zdaniem Spółdzielni powyższe roboty zostały dokonane przez A. S. - użytkownika zajmującego bezumownie piętro tego pawilonu. W wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] lipca 2012 r. przez przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w powyższym zakresie ustalono, że w znajdującym się w pawilonie położonym przy ul. [...] w [...] pomieszczeniu śmietnika widoczne jest przebicie stropu, przez które przeprowadzona jest rura kanalizacyjna do łazienki usytuowanej w lokalu użytkowym o powierzchni 395,00 m2, w którym mieści się Klub Bilardowy. Pomieszczenie klubu jest wyposażone w węzeł sanitarny, w skład którego wchodzą cztery miski ustępowe, jedno pomieszczenie prysznicowe z brodzikiem, dwie umywalki oraz dwa pisuary, które są podłączone do pionu kanalizacyjnego usytuowanego w pomieszczeniu komory śmietnikowej na parterze oraz w piwnicy pod śmietnikiem. Według oświadczenia pełnomocnika Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" złożonego do protokołu nr [...] Spółdzielnia nie wykonywała, ani nie zlecała wykonania żadnych prac polegających na przebiciu stropu. Z kolei A.S. oświadczył do ww. protokołu, że od 2004 r., gdy wykonywany był remont i aranżacja lokalu pod nadzorem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie wykonywał on żadnych nowych przebić stropu do pomieszczeń byłego śmietnika. W dniach [...] lipca 2012 r. i [...] lipca 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęły pisemne wyjaśnienia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] odnośnie przedmiotowej sprawy wraz z licznymi załącznikami. Organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...] do przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na przekuciu stropu w ww. pawilonie, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia konstrukcyjno-budowlane, która w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości winna określać sposób ich usunięcia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości w ww. pawilonie poprzez wykonanie prac polegających na zapewnieniu sprawności instalacji kanalizacyjnej w lokalu usytuowanym na pierwszym piętrze tego pawilonu oraz zakazał użytkowania części obiektu budowlanego, w której została stwierdzona ww. nieprawidłowość do czasu jej usunięcia. Decyzji tej nadano na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W dniu [...] września 2012 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] opinię techniczną wykonaną zgodnie z obowiązkiem wynikającym z postanowienia organu pierwszej instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. uchylił w całości zaskarżoną przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...] decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał w dniu [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane decyzję nr [...] (opisaną na wstępie). Od powyższej decyzji odwołała się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...], reprezentowana przez adwokata S.D. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 52 ustawy Prawo budowlane i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Na skutek rozpoznania odwołania zapadła opisana wyżej ,zaskarżona decyzja. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego są roboty budowlane polegające na wybiciu otworu w stropie pomiędzy pierwszym piętrem, na którym usytuowany jest lokal użytkowy o powierzchni 395,12 m2 a parterem, gdzie usytuowane jest pomieszczenie śmietnika, przez który przeprowadzona jest rura kanalizacyjna służąca do odprowadzania ścieków bytowych z łazienki ww. lokalu użytkowego do pomieszczenia komory śmietnikowej oraz piwnicy pod śmietnikiem. Organ wskazał, że z dokumentów składających się na akta administracyjne organu pierwszej instancji, wynika, że właścicielem ww. lokalu użytkowego jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...], zaś lokal ten przez pewien czas był przedmiotem umowy najmu. W okresie od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2005 r. najemcą tego lokalu użytkowego była K.S. zaś kolejna umowa najmu tego lokalu została zawarta w dniu [...] grudnia 2005 r. pomiędzy Spółdzielnią a A.S. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. [...] A.S. którą następnie Spółdzielnia wypowiedziała w związku z niewywiązaniem się przez niego z postanowień umowy z dnia [...] grudnia 2005 r. dotyczącej przejęcia i spłacenia długu poprzedniego najemcy. Według wyjaśnień Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. ww. lokal użytkowy jest zajmowany bezprawnie przez A.S. raz A.S. przy czym Spółdzielnia nigdy nie zawierała jakiejkolwiek umowy dotyczącej ww. lokalu z A.S. Organ odwoławczy podkreślił, że pełnomocnik strony skarżącej nie kwestionował samego obowiązku nałożonego decyzją organu pierwszej instancji, lecz zarzucił, iż organ powiatowy w sposób nieprawidłowy określił adresata, do którego skierowano zaskarżoną decyzję. Z wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej, stanowiących odpowiedź na wezwanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., wynika, że w związku z okolicznością przekazania lokalu A.S. przez K. S. został sporządzony w dniu [...] stycznia 2006 r. protokół zdawczo-odbiorczy. W treści tego protokołu brak jest jakiegokolwiek zapisu odnośnie istnienia wybitego otworu w stropie pomiędzy pierwszym piętrem, na którym usytuowany jest lokal użytkowy o powierzchni 395,12m2 a parterem. Według pełnomocnika strony skarżącej otwór ten został wykonany kilka lat po przejęciu przez A. S. lokalu od K. S. Z wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej ponadto wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] odzyskała władztwo nad lokalem użytkowym w dniu [...] października 2012 r. w wyniku przeprowadzonej komorniczej egzekucji wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2010 r., co znajduje potwierdzenie w sporządzonym na tę okoliczność protokole. Ponadto, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających z decyzji winien być inwestor, a nie zaś właściciel lokalu, tj. Spółdzielnia, która nie miała żadnego związku z dokonanymi robotami i przez wiele lat była pozbawiona faktycznego władztwa nad nieruchomością. Odnosząc się do powyższej argumentacji, organ odwoławczy wyjaśnił, że w pierwszej kolejności obowiązkiem nałożonym w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. W kontekście powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż ww. lokal użytkowy, będący własnością Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...], od dnia [...] października 2012 r. znajduje się w faktycznym władaniu właściciela. Natomiast A. S. - wskazany przez stronę skarżąca jako inwestor ww. robót budowlanych aktualnie nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do dysponowania tym lokalem, jak również lokal ten nie znajduje się w jego faktycznym władaniu. Mając powyższe okoliczności na względzie, w ocenie organu wojewódzkiego wskazanie przez organ powiatowy Spółdzielni Mieszkaniowej jako adresata zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia art. 52 ustawy Prawo budowlane, a wszelkie roszczenia w stosunku do A. S. winny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, oraz rozważenia możliwości uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła: naruszenie prawa materialnego tj. art. 52 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nieposiadanie przez inwestora, w dacie orzekania przez organ, uprawnienia do władania obiektem budowlanym nie pozwala na nałożenie na niego obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia robót, wykonanych bez wymaganego zezwolenia, do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy inwestor nie posiadał takiego uprawienia w dacie wykonania przedmiotowych robót, które wykonał bez wiedzy i zgody właściciela, jako osoba bezprawnie zajmująca lokal należący do skarżącego, które to naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy poprzez niesłuszne nałożenie powyższego obowiązku na skarżącego; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, pomimo iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 52 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, oraz bez uwzględnienia słusznego interesu stron. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy dokonały właściwych ustaleń oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Adresatów ww. decyzji określa art. 52 ustawy Prawo budowlane, który wskazuje, że obowiązki nakazane m.in. w decyzjach z art. 51 ustawy Prawo budowlane mają wykonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wymieniony przepis nie określa przy tym kolejności, w jakiej są obciążone wymienionymi obowiązkami podmioty wskazane tym przepisem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został trafny pogląd, że w pierwszej kolejności obowiązkami takimi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, Lex nr 339391 i z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, Lex nr 468723). W sytuacji, gdy inwestor utracił już prawo do dysponowania obiektem nałożenie na niego obowiązku doprowadzenia tego obiektu budowlanego (w niniejszej sprawie lokalu użytkowego) do stanu zgodnego z prawem mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby żadnych własnych praw do ww. lokalu, a właściciel nie byłby związany tą decyzją. Skierowanie w takiej sytuacji decyzji do właściciela nie narusza przepisu art. 52 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. II OSK 338/11, Lex nr 1219135). W okolicznościach niniejszej sprawy trzeba podkreślić, że na dzień wydania decyzji organów obu instancji, właściciel lokalu użytkowego, czyli skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa była we władaniu spornego lokalu użytkowego. Jak wynika z akt sprawy wobec A. S. orzeczono nakaz opróżnienia lokalu użytkowego położonego w [...] przy ul. [...] (I piętro) o łącznej powierzchni użytkowej 395,12 m 2, który został wykonany w dniu [...] października 2012 r., zatem jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Skoro więc domniemany inwestor w chwili orzekania nie dysponował tytułem prawnym do władania lokalem użytkowym zasadne było skierowanie nakazów z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do właściciela tego lokalu. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).