VII SA/Wa 130/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-24
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiedniej, której zagospodarowanie jest ograniczone przepisami przeciwpożarowymi w związku z usytuowaniem projektowanego budynku w odległości 4 m od granicy, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości sąsiedniej, której zagospodarowanie jest ograniczone przepisami przeciwpożarowymi w związku z usytuowaniem projektowanego budynku w odległości 4 m od granicy, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Wadliwe uznanie braku przymiotu strony przez organ odwoławczy stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że W. O. i M. O. nie są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę dla inwestycji garażowej na sąsiedniej działce. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a jej zagospodarowanie jest ograniczone przepisami przeciwpożarowymi. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Specjalista Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi M. O. i W. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. O. i W. O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. O. i M. O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], stwierdzającej po wszczęciu postępowania z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. D. i A. D. pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego garażowego na samochody dostawcze, na działkach nr ewid. [...] i [...], położonych przy ul. [...] w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2012 r" znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego było ustalenie przez organ, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007r, II OSK 598/06, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2008r, II OSK 1387/07, wyrok NSA z dnia 16 marca 2009r, II OSK 1540 /08) stwierdził, iż krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalany zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę jak i w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę prowadzonych w trybach nadzwyczajnych. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę.
Krąg podmiotów uznawanych za strony ustala się w oparciu o art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Natomiast, przez obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego działki o nr ew [...], [...] i [...], których współwłaścicielami są M. O. i W. O. nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji polegającej na budowie budynku bliźniaczego garażowego na samochody dostawcze na działkach nr ew. [...] i [...].
Najbliżej przedmiotowej inwestycji położona jest niezabudowana działka nr ewid. [...], która bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną.
Z projektu budowlanego wynika, iż budynek bliźniaczy, garażowy został usytuowany w odległości 4 m od granicy działki nr ewid. [...] i jego położenie nie narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy ustalił także, iż projektowany obiekt o wysokości 7,20m w najwyższym punkcie nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem ( § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.). Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości należące do M. O. i W. O. ( § 29 w/w rozporządzenia ), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej ( § 271 i nast. w/w rozporządzenia ), nie pozbawia nieruchomości odwołujących się dostępu do drogi publicznej oraz do szeroko rozumianych mediów ( woda, ciepło, prąd, telekomunikacja )•
Kwestionowana inwestycja nie niesie ze sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (§ 314 w/w rozporządzenia).
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego źródłem interesu prawnego odwołujących się nie może być art. 144 kodeksu cywilnego. Aby mógł stanowić podstawę do uznania odwołujących się za stroną postępowania administracyjnego musi zostać powiązany z przepisem prawa budowlanego, który spowodował ograniczenie prawa odwołujących się do zagospodarowania ich nieruchomości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, iż interesu prawnego M. O. i W. O. nie można wywodzić z samego faktu doręczenia im decyzji organu pierwszej instancji bowiem doręczenie decyzji nie kreuje samoistnie interesu prawnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. O. i W. O..
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 28 ust 2 i 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994r - Prawo budowlane, polegające na wadliwym uznaniu, że w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego. Ponadto zarzucili naruszenie art. 6,7,8,77§ 1,107§3 k.p.a. oraz warunków technicznych.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada września 2012r. znak: [...].
W zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 3 kpa uznając, że wniesione odwołania nie pochodzą od stron postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę prowadzonych w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalany jak w sprawie o pozwolenie na budowę. Taki sposób ustalania stron postępowania wynika bowiem z przywołanego przez organ orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzającego, że sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę.
Przymiot strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności
decyzji ustala się w oparciu o art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane.
W związku z powyższym stwierdzić należy iż organ odwoławczy zastosował właściwy przepis art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane na podstawie którego zbadał czy skarżący są stroną postępowania.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż skarżący nie legitymują się przymiotem strony bowiem nieruchomości których są właścicielami nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.
Na podstawie analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2009, nr [...] o pozwoleniu na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż projektowany budynek bliźniaczy garażowy sytuowany na działkach nr ew. [...] i [...] znajduje się w odległości 4 m od granicy działki nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżących i nie narusza warunków technicznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego usytuowanie projektowanego budynku w dopuszczalnej odległości 4 m od granicy działki skarżących wprowadza określone wymogi i ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie nieruchomości skarżących.
Ściana projektowanego budynku od strony działki skarżących nie jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i znajdują się w niej otwory okienne. W taki sposób zaprojektowany i zlokalizowany budynek wymusza na skarżących ograniczenia w zagospodarowaniu własnej działki wynikające z warunków technicznych dotyczących usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.
Zgodnie z § 271 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków nie będącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego nie powinna być mniejsza niż 8 m. Oznacza to, że skarżący nie będą mogli usytuować swojego budynku ścianą bez otworów w dopuszczalnej odległości 3 m od granicy działki. Przepisy przeciwpożarowe wprowadzają konieczność posadowienia budynku w odległości 4 m od granicy tak aby między budynkami była zachowana odległość 8 m. Przepisy przeciwpożarowe wymuszają także zwiększenie o 50% wskazanej odległości
8 m w przypadku gdyby zewnętrzna ściana budynku od strony zakwestionowanego budynku była ścianą rozprzestrzeniającą ogień.
Na istnienie interesu prawnego skarżących będących właścicielami nieruchomości sąsiedniej wskazują przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Za wadliwe należy uznać stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające skarżącym przymiotu strony.
Z tego względu uznając, iż w rozpoznawanej sprawie miało miejsce naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 153 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło