VII SA/Wa 1306/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J.D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpoznaniu wniosku J. D. z dnia 18 czerwca 2008 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 złotych, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...], oddalił skargę. W rezultacie sprawa zgodności ww. postanowienia z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a ciążący na organie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego. Organ podkreślił, że po wyroku sądu administracyjnego oddalającym skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego, albowiem sąd z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 kpa. Dodatkowo żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie podlega zmianie z upływem czasu, w związku z czym jeżeli nie występowały przyczyny stwierdzenia nieważności w chwili wydania postanowienia, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nawiązując do zarzutów podnoszonych przez J. D. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18 czerwca 2008 r., organ stwierdził, iż nie mogą one być przedmiotem merytorycznej oceny, ze względu na fakt związania organu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...], oddalającym skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...]. Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] zostało zaskarżone przez J. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia. W uzasadnieniu skargi J. D. podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest uprawniony do dokonywania oceny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., tym bardziej, że nie zostało sporządzone jego uzasadnienie. Zarzuciła organowi, że powołanie się na powyższy wyrok jest wyłącznie przejawem chęci uniknięcia rozpatrzenia jej wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi procedurę administracyjną. W rezultacie w ocenie skarżącej organ dokonał oceny wyroku, natomiast nie odniósł się w ogóle do wniosku o stwierdzenie nieważności, w którym powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05 wskazujący, iż opłata legalizacyjna jest niezgodna z Konstytucją. W dalszej kolejności J. D. podniosła zarzuty dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego cytowanym wyżej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...] w kontekście powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W rozstrzyganej sprawie bezsporne jest, iż postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...] zostało już skontrolowane przez sąd administracyjny. Jak bowiem słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, z akt sprawy wynika niewątpliwie, iż wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę J. D. na kwestionowane przez nią w trybie nadzwyczajnym postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. Wyrok ten stał się prawomocny. Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego bada nie tylko wystąpienie naruszeń prawa materialnego lub innych przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, lecz także m. in. wystąpienie przesłanek powodujących nieważność zaskarżonej decyzji, co wynika wprost z treści art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] dokonał już kontroli legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. to należy przyjąć, iż Sąd ten nie dopatrzył się także występowania w niniejszej sprawie przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 kpa. Jednocześnie uprawomocnienie się tego wyroku powoduje, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 170 ppsa. W rezultacie ocena Sądu co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. wiąże w niniejszej sprawie również Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianego postanowienia. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 422/07 (publ. LEX nr 299411) skutki orzeczenia sądu administracyjnego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i oddziałują na przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, zaś w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 13/07 (publ. LEX nr 328217) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się również do innych postępowań w zakresie dotyczącym określonej kwestii prawnej, mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. Wprawdzie - jak podniosła skarżąca -do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] nie zostało sporządzone uzasadnienie, tym niemniej nie ulega wątpliwości, że Sąd ten dokonał także oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek nieważnościowych. Skoro zatem Sąd, nie będący związany granicami skargi, a jedynie granicami sprawy nie dopatrzył się "zwykłych" wad powodujących konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to tym bardziej należy przyjąć, że nie dopatrzył się z urzędu wystąpienia wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 kpa. Dlatego za niezasadny należy uznać zarzut skarżącej o nieuprawnionym dokonywaniu oceny wyroku Sądu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzekając w sprawie organ właściwie uznał, że jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu orzekającym także co do wystąpienia przesłanek nieważnościowych. Niezasadny jest także zarzut J. D. dotyczący niewłaściwego rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05. Przede wszystkim należy podzielić stanowisko organu, że w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym w oparciu o art. 156 § 1 kpa żadna z okoliczności mogących stanowić podstawę stwierdzenia nieważności nie podlega zmianie z upływem czasu. Dlatego powołana przez skarżącą okoliczność wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego mogłaby stanowić co najwyżej podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego w oparciu o art. 145a § 1 kpa oczywiście po spełnieniu innych warunków formalnych, w tym zachowaniu przez stronę terminu określonego w art. 148 kpa. Konkludując zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane zgodnie z prawem, co powoduje konieczność oddalenia skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.