VII SA/Wa 1309/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 września 2015r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy M. P. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza wniosku PPF wnioskodawca wskazał, że jego dochody wynoszą poniżej 1000 złotych. Utrzymuje się niewielkiej, jednoosobowej działalności gospodarczej, która przynosi mu niewielkie dochody. W związku z działalnością ma wiele nieuregulowanych zobowiązań. Podał, że opłaty związane z koniecznym utrzymaniem płaci po terminie. Nadto wnioskodawca wskazał, że ponosi opłaty ZUS-u w wysokości powyżej 1000 złotych miesięcznie oraz alimenty w wysokości 650,00 złotych. Podkreślił, że pomaga mu rodzina oraz znajomi, często pożycza pieniędzy na bieżące sprawy. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 19 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie, należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), - czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy obecnie wnioskodawca jest zadłużony u osób prywatnych lub w bankach, jeśli tak wskazać u kogo, z jakiego tytułu, na jaką kwotę oraz czy spłaca zadłużenie, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak w jakiej wysokości, - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, instytucji społecznych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że nie ma możliwości pomocy przez pracownika Sądu w wypełnieniu formularza PPF. Wnioskodawca wnioskując o przyznanie prawa pomocy winien wypełnić formularz o dane w nim wskazane. W formularzu w poszczególnych punktach wskazane są informacje jakie powinien w nim wskazać. W dniu 4 grudnia 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1 ), natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 16 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 4 grudnia 2015r. odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W nadesłanym piśmie z dnia 4 grudnia 2015r. wnioskodawca wskazał, że prowadzi bardzo małą jednoosobową działalność gospodarczą. Mieszka sam we własnym mieszkaniu przy ul. [...] w W. Oświadczył, że nie posiada w zasadzie oszczędności pieniężnych ani pojazdów mechanicznych. W życiu pomaga mu rodzina. Podał, że miesięcznie "na życie" wydaje niecałe 1000 złotych. Dalej wskazał, że "na życie" wydaje około 1500 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że płaci alimenty w wysokości 650,00 złotych. Oświadczył, że na dzień 4 grudnia 2015r. dostępne środki na jego wszystkich rachunkach to 864, 25 złotych. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Przede wszystkim wnioskodawca nie wyjaśnił jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą i nie podał dochodów uzyskanych z ostatnich trzech miesięcy. Podał jedynie ogólnikową informację, że prowadzi jednoosobową małą działalność gospodarczą. Wnioskodawca nie podał także jakie ponosi miesięcznie wydatki na codzienne utrzymanie jak również na stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Dwukrotnie zaś wskazuje wydatki ponoszone "na życie" tj. około 1000 złotych i około 1500 złotych. Nawet uznając, iż jedne z nich są przeznaczone na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania to brak jest ich wyszczególnienia. Trudno zatem ocenić czy w całości miesięcznie kwota taka przeznaczana jest na jego utrzymanie. Nie wyjaśnił także w jakim zakresie lub wysokości uzyskuje pomoc od rodziny. Nadto oświadczenie o wysokości uzyskiwanych dochodach przez wnioskodawcę w wysokości poniżej 1000 złotych zawarte w formularzu wniosku PPF nie koreluje z ponoszonymi wydatkami, które jak wskazał wyżej "na życie" wynoszą 2,500 złotych plus alimenty 650,00 złotych, kwotę powyżej 1000 złotych ZUS w sumie ok. 4150 złotych. Powyższe powoduje, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone przez skarżącego budzi wątpliwości, co do jego faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wyjaśnił, istotnych kwestii - wskazanych wyżej - do określenia których został wezwany. Stwierdzić należy, iż uzyskanie powyższych danych w ocenie orzekającego było kluczowe dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Niepełne wyjaśnienia co do sytuacji materialnej w szczególności do uzyskiwanych dochodów wnioskodawcy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak wskazano wyżej w sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy powinna na podstawie obiektywnych danych wykazać zasadność tego wniosku. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sprawach o przyznanie prawa pomocy orzekający nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt IFZ 56/09). Ponadto podkreślić należy, iż pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie nadesłał także wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. Wprawdzie nadesłał on pewną informację w tym zakresie mianowicie, iż dostępne środki na wszystkich rachunkach jakie posiada na dzień 4 grudnia 2015r. wynoszą 864, 25 złotych. Powyższe nie zwalniało wnioskodawcy od nadesłania ww. dokumentów. Nadesłanie żądanych dokumentów umożliwiłoby ustalenie istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności wniosku, takich jak ilość posiadanych rachunków bankowych, historię operacji. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu z dnia 19 listopada 2015r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.