VII SA/Wa 1310/24
PostanowienieWSA w Warszawie2024-10-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, bez wcześniejszego wyczerpania trybu odwoławczego, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, bez wyczerpania środków zaskarżenia (odwołania do organu drugiej instancji), jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest powołany do kontroli legalności rozstrzygnięć organów pierwszej instancji, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na jej niedopuszczalność z powodu wniesienia jej na decyzję organu pierwszej instancji bez wyczerpania trybu odwoławczego. Dodatkowo, skarga zawierała braki formalne w postaci niepodania numeru PESEL skarżącego, mimo wezwania sądu do uzupełnienia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odrzucić skargę.
D. S. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona na decyzję organu I instancji, czyli bez wyczerpania administracyjnego trybu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. postanowienie WSA w Krakowie z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 424/19; wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07).
W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy od której to decyzji, zgodnie z przepisami prawa oraz zgodnie z pouczeniem w niej zawartym, przysługiwało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Złożenie do Sądu skargi na decyzję organu I instancji nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji pierwszej instancji.
Niezależnie od powyższego należy również wskazać, oceniając dopuszczalność wniesionej skargi, że zawierała ona braki formalne w postaci niepodania numeru PESEL skarżącego.
Obowiązek podania numeru PESEL wynika z treści art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w którym wymieniono enumeratywnie elementy pierwszego pisma wnoszonego do sądu (w tym skargi), wśród których znalazł się numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podlega ona odrzuceniu.
Na tle ww. przepisów wskazać należy, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, niepełne i nieterminowe wykonanie. Stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości nie skorzysta w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie istotnych braków formalnych skargi, a także uzupełnienie ich po upływie ustawowego terminu, skutkuje jej odrzuceniem. O takim braku formalnym skargi można przy tym mówić między innymi, gdy strona pomimo wezwania sądu nie poda numeru PESEL. Brak ten uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i w konsekwencji musi prowadzić w razie niewykonania przez skarżącego wystosowanego do niego wezwania do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie wezwaniem z dnia 5 czerwca 2024 r. zobowiązano skarżącego do podania numeru PESEL z zastrzeżeniem rygoru odrzucenia skargi w przypadku niewykonania zarządzenia. Wezwanie to wprawdzie nie zostało odebrane przez skarżącego, ale w oparciu o przepis art. 73 p.p.s.a. zostało uznane za doręczone w dniu 24 czerwca 2024 r. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych upłynął w dniu 1 lipca 2024 r.
W niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez do podanie numeru PESEL.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło