VII SA/Wa 1311/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-11

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Halina Emilia Święcicka, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę części kanalizacji sanitarnej, wydana w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu jej rzekomej niewykonalności lub rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę części kanalizacji sanitarnej, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nie jest obarczona wadą nieważności z powodu niewykonalności lub rażącego naruszenia prawa. Niewykonalność decyzji musi mieć charakter trwały i wynikać z przyczyn prawnych lub technicznych tkwiących w jej naturze, a nie z trudności technicznych, ekonomicznych czy negatywnych stanowisk stron. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i bezsporności naruszenia, kolidującego z zasadą praworządności.
Stan faktyczny
Gmina [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nakazującej rozbiórkę odcinka kanalizacji sanitarnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił tę decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki i odmówił stwierdzenia nieważności. Po wyroku WSA uchylającym decyzję GINB, GINB ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w części dotyczącej nakazu rozbiórki. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wytycznymi sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej kpa po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...] w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2013r, sygn. akt VII SA/Wa 859/13 – uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...] w części stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., znak: [...], w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] przy ul. M. w P. i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2010r. Na wstępie uzasadnienia decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] maja 1994r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w S. udzielił Gminie [...] pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w P. przy ul. P., K. i M.. Decyzją z dnia [...] listopada 2006r., znak: [...], Starosta [...] na podstawie przepisów art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) uchylił ww. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 1994r. z uwagi na nałożenie na Gminę [...] obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego w związku z dokonanymi przez inwestora istotnymi odstępstwami od ww. pozwolenia na budowę. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2008r., znak: [...] nałożył na inwestora - Gminę [...] obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na alternatywnym poprowadzeniu kanalizacji sanitarnej w celu ominięcia działki nr ewid. [...] przy ul. M. w P., zgodnie z zaleceniami wynikającymi z przedłożonej ekspertyzy technicznej, opracowanej przez mgr inż. W. P.oraz sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz roboty budowlane, które zostały nakazane niniejszą decyzją organu powiatowego w terminie do [...] grudnia 2009r. Wobec niewykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., znak: [...] nakazał inwestorowi Gminie [...] doprowadzenie kanalizacji sanitarnej przy ul. M. w P. do stanu poprzedniego, tj. zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] maja 1994r., wydaną przez Urząd Rejonowy w S. poprzez wykonanie kanalizacji sanitarnej zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę oraz rozbiórkę odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid [...] przy ul. M. w P.. Pismem z dnia [...] października 2012r. Gmina [...] wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, stwierdził nieważność ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji organu wojewódzkiego złożył A. W. Decyzją z dnia [...] lutego 2013r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., w części stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010r., w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] przy ul. M. w P. i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2010r., natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2013r. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 859/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013r., w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010r., w zakresie nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] przy ul. M. w P.. Wskutek powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie A. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. i podjął powołaną na wstępie decyzję w dniu [...] kwietnia 2014r., znak: [...]. W merytorycznym uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności powołał przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wyjaśnił instytucję stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wtedy, jeżeli równocześnie stwierdzi, że wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności, wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 kpa oraz w przypadku, gdy nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanej decyzji, ani też decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Organ podkreślił także, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ew. [...] przy ul. M. w P., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Podkreślił, iż stosownie do art. art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego - Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa m.in. w art. 48-51. Dalej organ wskazał, że brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że przez pojęcie decyzji wydanej bez podstawy prawnej rozumie się decyzję, wydaną w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Nie może być natomiast uznana za wypełnienie dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 kpa sytuacja, gdy w decyzji nie wskazano podstawy prawnej rzeczywiście istniejącej albo niewłaściwie powołano podstawę prawną. Podkreślił, że wydanie decyzji bez wskazania podstawy prawnej nie może być utożsamiane z wydaniem decyzji bez podstaw prawnych. Wydanie decyzji bez wskazania podstawy prawnej, gdy podstawa ta istnieje w przepisach prawa i zostały spełnione przesłanki do jej zastosowania nie może być uznane za takie naruszenie prawa, które mogło stanowić podstawę do zastosowania art. 156 §1 pkt 2 kpa. Ponadto organ wyjaśnił, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki które wywołuje decyzja. Dalej organ wskazał, że w niniejszej sprawie zapadło szereg decyzji, a więc podjęto cały ciąg działań prawnych, których celem jest legalizacja w trybie art. 51 Prawa budowlanego robót budowlanych, poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że budowa przedmiotowej kanalizacji sanitarnej, miała przebiegać wzdłuż ulic: K., P. i M. w P.. W trakcie realizacji powyższych robót budowlanych, zmieniono przebieg kanalizacji, przeprowadzając ją przez działkę nr ewid [...] przy ul. M. w P.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że niewątpliwie zmiana lokalizacji sieci kanalizacyjnej, stanowi istotne odstępstwo o zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym uznał, że organ powiatowy słusznie wdrożył procedurę postępowania naprawczego, przewidzianą w art. 50-51 Prawa budowlanego. Zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania organ powiatowy dążył do doprowadzenia przedmiotowej kanalizacji do stanu zgodnego z prawem wydając m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego decyzję z dnia [...] września 2008r. nakładającą na inwestora Gminę [...] obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Inwestor jak wynika z akt sprawy nie wykonał nałożonego obowiązku, czego konsekwencją było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, inkryminowanej decyzji z dnia [...] lutego 2010r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może odstąpić od jej wydania w przypadku stwierdzenia niewykonania w terminie obowiązku nałożonego na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Użycie przez ustawodawcę w komentowanym przepisie alternatywy rozłącznej "bądź" tożsamej z "albo" wskazuje, że organ może zastosować tylko jedno z trzech wymienionych rozstrzygnięć. W dalszych rozważaniach w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, organ powiatowy nie mógł nakazać doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, gdyż taki stan nie istniał, a ewentualny nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych nie spowodowałby doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zastosował zatem inną dyspozycję zawartą w art. 51 ust 5 Prawa budowlanego tj. rozbiórkę obiektu, której celem jest wyeliminowanie samowoli budowlanej. Nadmienił, że z brzmienia powyższego przepisu wynika m.in., że również rozbiórkę obiektu budowlanego można nakazać w części. W związku z powyższym organ uznał, że badane rozstrzygnięcie nie zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, organ stwierdził, że nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Na podstawie akt przedmiotowej sprawy organ ocenił, że taka sytuacja nie zaistniała w badanej sprawie. Organ nie stwierdził także naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ badana decyzja została skierowana do osób będących stroną w sprawie. Organ ocenił również, że nie zachodzi w sprawie przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Zaznaczył, że zdaniem Gminy (skarga na decyzję GINB z dnia [...] lutego 2013r.) badana decyzja organu powiatowego z dnia [...] lutego 2010r. jest decyzją niewykonalną, a jej niewykonalność ma charakter trwały, ponieważ wykonanie nakazu rozbiórki części kanalizacji sanitarnej, doprowadziłoby do niemożności i niemożliwości korzystania z tej sieci przez władających innymi nieruchomościami podłączonymi do sieci. Organ odnosząc się do powyższego wskazał, że organ powiatowy, na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2005r., znak: [...] ustalił, że inwestor nie dokonał zgłoszenia zakończenia budowy przedmiotowej kanalizacji sanitarnej. W związku z powyższym stwierdzono, że inwestor nie posiada legitymacji prawnej do użytkowania przedmiotowej sieci kanalizacyjnej. W świetle powyższego argumenty Gminy [...] o niewykonalności decyzji oparte na tezie, że nakaz rozbiórki części kanalizacji sanitarnej doprowadzi do niemożliwości korzystania z tej sieci przez władających innymi nieruchomościami podłączonymi do sieci, w sytuacji gdy przedmiotowa sieć zgodnie z prawem nie może być użytkowana organ uznał za bezzasadne. Na koniec organ stwierdził, że badana decyzja w razie jej wykonania nie wywołałaby czyny zagrożonego karą, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 6 kpa. Ocenił także, że nie znajduje w sprawie zastosowania przepis art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniosła Gmina [...] wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonej decyzji Gmina [...] zarzuciła: -naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a w związku z przepisem art. 77 i 7 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku tego Sądu z dnia 7 listopada 2013r. , sygn. akt VII SA/Wa 859/13. Zdaniem strony skarżącej uzasadnienia zaskarżonej nie można uznać za uczynienie zadość wytycznym i wskazaniom Sądu. Skarżąca podała, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy opisany został stan faktyczny sprawy, jednakże uzasadnienie prawne w jej ocenie ogranicza się do zacytowania przepisów i przytoczenia poglądów judykatury w kwestii interpretacji art. 156 kpa oraz przepisu art. 51 Prawa budowlanego, co już uczynił organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Strona skarżąca podniosła, że sama subsumcja ustalonego stanu faktycznego co do obowiązujących przepisów w dalszym ciągu została w decyzji dokonana w sposób bardzo lakoniczny. Podała, że organ wskazał, jedynie, że na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] września 2005r., że Gmina nie dokonała zgłoszenia zakończenia budowy kanalizacji. Z tego zaś organ wywiódł, że argumenty Gminy [...] o niewykonalności decyzji oparte na podnoszonej tezie należy uznać za bezzasadne. Zdaniem strony skarżącej organ nie zrozumiał wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaznaczyła, że twierdzenia te sprowadzały się bowiem do uznania, że jedynie odcinek kanalizacji przebiegający przez działkę nr [...] jest nielegalny, gdy tymczasem organ w zaskarżonej decyzji czyni zarzuty nielegalności wobec całej kanalizacji. Zdaniem skarżącej w okolicznościach sprawy oraz w świetle wytycznych wyroku WSA w Warszawie jest to całkowicie nieuprawnione. Strona skarżąca podniosła, że powyższe oznacza to, że organ dokonał nowych ustaleń i to w sposób sprzeczny z ustaleniami poczynionymi przez Sąd, który nie kwestionował, że jedynie kanalizacja na odcinku działki nr [...] powinna zostać rozebrana. W ocenie strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu pozostaje lakoniczne, nadal nie wyjaśnia ono istoty problemu rozstrzyganego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga nie została uwzględniona. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe, ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Przesłanki stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa. Przy czym niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca, zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń wyrażonej w art. 16 kpa i wymaga niekwestiowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie. Aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada taka tkwi w samej decyzji, np. decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, mającej charakter rażący. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma miejsce wtedy, gdy w toku postępowania wyjaśniającego organ prowadzący postępowanie ustali, że nie występuje żadna z ustawowych przyczyn stwierdzenia nieważności. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, Lex nr 1145109; wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1522/10, Lex nr 965193; wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1381/10, Lex nr 966249). W tym miejscu należy podkreślić, iż poprzednie rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013r., którą organ uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. w części stwierdzającej nieważność decyzji organu powiatowego Nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce o nr ew. [...] przy ul. M. w P. i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, w pozostałym zakresie utrzymując ja w mocy, była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013r.w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 859/13 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lutego 2010r. w zakresie nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce o nr ew. [...] przy ul. M. w P.. Należy więc już w tym miejscu podkreślić, iż rozstrzygniecie organu kontrolowane przez Sąd w sprawie niniejszej mogło i dotyczyło jedynie części rozstrzygnięcia uchylonego przez Sąd, co determinuje także zakres skargi. Tak więc zarzut skargi , iż organ w zaskarżonej decyzji czyni zarzuty nielegalności wobec całej kanalizacji, do którego to Sąd nie może się odnieść, nie mogą zostać uwzględnione , bowiem pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 ppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu wskazano na nierzetelność i lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji co przesadzało o naruszeniu art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7-9 i 11 kpa oraz art. 77 i 80 kpa. Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należy uznać, iż organ wypełnił wytyczne Sądu , wbrew zarzutom skargi wnikliwie uzasadniając swoje rozstrzygniecie z dnia [...] kwietnia 2014r. Należy podzielić ocenę organu, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ew. [...] przy ul. M. w P., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1pkt 1- 7 kpa, obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Na marginesie należy wskazać, iż nawet strona skarżąca nie przedstawia odmiennych argumentów poza podniesieniem niewykonalności decyzji w kwestionowanej części. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy rozstrzyganej w postępowaniu zwykłym nie budził wątpliwości. Inwestor realizował inwestycje polegającą na budowa przedmiotowej kanalizacji sanitarnej, która miała przebiegać wzdłuż ulic: K., P. i M. w P. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1994r.. W trakcie realizacji powyższych robót budowlanych, zmieniono przebieg kanalizacji, przeprowadzając ją przez działkę nr ew. [...] przy ul. M. w P., czym dokonano istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W tej sytuacji organ powiatowy wdrożył procedurę postępowania naprawczego, przewidzianą w art. 50-51 Prawa budowlanego. Dążąc do doprowadzenia przedmiotowej kanalizacji do stanu zgodnego z prawem wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego decyzję z dnia [...] września 2008r. nakładającą na inwestora Gminę [...] obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Inwestor jak wynika z akt sprawy nie wykonał nałożonego obowiązku, czego konsekwencją było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z dnia [...] lutego 2010r. w części nakazującej rozbiórkę kanalizacji sanitarnej na działce nr ew. [...]. W sytuacji gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 3), o którym mowa w art. 36a ,właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (do projektu tego odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące projektu budowlanego)w zakreślonym terminie. Dalsze postępowanie prowadzone jest zgodnie z przepisami ust. 4 bądź 5. Należy zauważyć, że w omawianym przypadku organ administracji architektoniczno-budowalnej, zgodnie z art. 36a ust. 2, jest zobowiązany do uchylenia pozwolenia, gdy decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 3 stanie się ostateczna. W ust. 4 uregulowana została natomiast dalsza procedura związana z istotnym odstąpieniem, która jest jednak możliwa do kontynuowania dopiero po uchyleniu pierwotnego pozwolenia na budowę .Właściwy organ po sprawdzeniu wykonania obowiązku wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego oraz pozwolenie na wznowienie robót. Niewykonanie obowiązku – co miało miejsce w sprawie niniejszej oznacza nakaz jak w ust. 1 pkt 1 - ust. 5 art. 51 Prawa budowlanego. Należy więc uznać, iż organ nie naruszył i to w sposób rażący normy art. 51 ust 5 Prawa budowlanego. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu niewykonalności decyzji w części nakazującej rozbiórkę , to należy wyjaśnić, iż zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 13 lutego 1986 r., III SA 1146/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 12, s. 73–74, "trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze". Decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej"; ( wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., II GSK 686/09, LEX nr 746103). Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji ( NSA z 13 listopada 2008r., II OSK 1365/07). Wskazywane więc przez skarżącą okoliczności związane z konsekwencjami jakie rozbiórka kanalizacji na działce nr [...], dla pozostałych jej użytkowników nie mogą być zakwalifikowane jako decydujące o niewykonalności decyzji rozbiórkowej. Brak jest bowiem przeszkód prawnych jak i technicznych uniemożliwiających jej wykonanie, co czyni niezasadnym zarzut wypełnienia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Uznając za prawidłowe stanowisko organu o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki , Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło