VII SA/Wa 1315/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-17
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na przebudowę budynku, która narusza przepisy dotyczące minimalnej odległości od granicy działki sąsiedniej, może zostać utrzymana w obrocie prawnym, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na przebudowę, która narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy dotyczące minimalnej odległości od granicy działki sąsiedniej (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r.), stanowi rażące naruszenie prawa. Nawet jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, nie można utrzymać w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż narusza to zasady praworządnego państwa.Stan faktyczny
Skarżący J i M G wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą wydanie decyzji Starosty z naruszeniem prawa, ale odmawiającą jej uchylenia. Decyzja Starosty z 2007 r. zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na przebudowę budynku, naruszając przepisy dotyczące odległości od granicy działki. W toku postępowania wznowieniowego stwierdzono rażące naruszenie prawa, jednak organ uznał, że nie można uchylić decyzji, gdyż mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi J G i M G na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dna [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Dz. U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania Państwa J i M G od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]12.2014r., Nr [...], stwierdzającej we wznowionym na wniosek Państwa J i M G postępowaniu, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r., Nr [...], stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.2007r., Nr [...], zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2004r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Państwu J i M G pozwolenia na przebudowę budynku biurowo warsztatowego - centrum sprzedaży i obsługi samochodów używanych, zlokalizowanego w [...] na działce nr ewid. [...], zmienioną decyzjami Starosty [...] z dnia [...] 07.2011r. Nr [...] oraz z dnia [...].02.2012r., Nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, jednak odmawiającej jej uchylenia, gdyż mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego wskazując, że decyzją z dnia [...].12.2014r. Nr [...], Wojewoda [...] stwierdził we wznowionym na wniosek Państwa J i M G postępowaniu, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r., Nr [...], stwierdzająca z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...].11. 2007r., Nr [...], zmieniającej decyzję Starosty [...]z dnia [...].12.2004r. Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Państwu J i M G pozwolenia na przebudowę budynku biurowo warsztatowego - centrum sprzedaży i obsługi samochodów używanych, zlokalizowanego w [...] na działce nr ewid. [...], zmienioną decyzjami Starosty [...]z dnia [...].07.2011r. Nr [...] oraz z dnia [...] 02.2012r., Nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia, gdyż mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] Państwo J i M G, w ustawowym terminie złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, iż pismem z dnia 8.07.2013r. nadanym w dniu 11.07.2013r., Państwo J i M G wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...]z dnia [...][...].02.2013r., nr [...], znak: [...]; podając jako podstawę wznowienia postępowania okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. tj. brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że wnioskodawcy dowiedzieli się o kwestionowanym rozstrzygnięciu w dniu odbioru pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...].06.2013r., znak: [...] ; tj. w dniu 17.06.2013r. (kopia zwrotnych potwierdzeń odbioru) natomiast wniosek o wznowienie postępowania nadany został w urzędzie pocztowym w dniu 11.07.2013r. Tym samym zachowany został przewidywany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2014r., znak: [...] ; uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2013r.. nr [...] , znak: [...] w całości i stwierdził wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r., nr [...], z naruszeniem prawa, jednak odmówiono jej uchylenia gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Przyczyną wydania powyższego rozstrzygnięcia GINB było uznanie, że z uwagi na kierowanie całej korespondencji postępowania nieważnościowego do inwestorów na nieaktualny adres w sprawie zakończonej w/w decyzją z dnia [...].02.2013r., nr [...], zaistniała określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa przesłanka wznowienia postępowania. Jednakże w ocenie GINB w/w decyzja Starosty [...]z dnia [...].11.2007r. nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tym samym należało odmówić uchylenia wydanej z naruszeniem prawa decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r., nr [...], gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie rozstrzygnięcie odpowiadające w swej istocie rozstrzygnięciu dotychczasowemu.
Następnie wyrokiem z dnia 24.06.2014r., sygn. akt VII SA/Wa 668/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GINB z dnia [...].02.2014r. znak: [...] wskazując, że GINB właściwie ocenił, że decyzja Wojewody podlega eliminacji z obrotu prawnego. Jako niewłaściwe jednak uznano zastosowanie przez GINB rozstrzygnięcie reformatoryjnego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż rozstrzygnięcie takie narusza w niniejszej sprawie zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r.. poz. 270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe ustalenia decyzją GINB z dnia [...].11.2014r. znak: [...]; uchylił decyzję Wojewody [...]z dnia [...].10.2013r., nr [...], i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Wojewoda [...] wydał weryfikowaną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia [...].12.2014r., Nr [...].
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Powyższą ocenę podzielił Sąd w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 24.06.2014r., sygn. akt VII SA/Wa 668/14.
Dalej organ II instancji wskazał, że w myśl art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Natomiast zgodnie z art. 151 § 2 Kpa w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa - organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że projekt budowlany zatwierdzony w/w decyzją Starosty [...] z dnia [...].11.2007r. nr [...], przewiduje realizację otworu drzwiowego w ścianie północnej przebudowywanego budynku (str. 5 opisu technicznego, rzut przyziemia), zlokalizowanej w odległości 1,5 m od granicy z działką nr ew. [...] (projekt zagospodarowania terenu).
Natomiast w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno - budowlanymi. Stosownie natomiast do przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm. wg stanu na dzień 29.11.2007r.) budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Ponadto wskazano, iż w/w § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i nie jest możliwe utrzymanie w obiegu prawnym decyzji wydanej z jego naruszeniem nawet w przypadku jeżeli wpłynie to negatywnie na interesy majątkowe inwestora. Utrzymanie bowiem w obiegu prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, akceptowałoby bowiem zakłócenie ładu przestrzennego oraz byłoby wyrazem pobłażliwości dla społecznie nagannej tendencji inwestorów, by kierując się np. tylko względami ekonomicznymi stwarzać okoliczności zmierzające do obejścia przepisów prawa.
Wobec powyższego stwierdzono, że w/w decyzja Starosty [...] z dnia [...].11.2007r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane z oczywistym i niewątpliwym naruszeniem przepisów bezwzględnie obowiązujących. Ponadto, opisane wyżej naruszenie wywołuje skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, z uwagi na poważne ograniczenie możliwości nieruchomości sąsiedniej, wynikającej m. in. z przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.
W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie organu odwoławczego, należy stwierdzić, że analizując ponownie w postępowaniu nieważnościowym prawidłowość decyzji Starosty [...]z dnia [...].11.2007r., nr [...], należałoby wydać decyzję w swej istocie odpowiadającą rozstrzygnięciu z dnia [...].02.2013r. nr [...]. Tym samym zasadnym jest zastosowanie w niniejszej sprawie w/w art. 146 § 2 oraz art. 151 § 2 Kpa.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu, że zmiana wprowadzona w projekcie zatwierdzonym w/w decyzją Starosty [...] z dnia [...].11.2007r., nr [...], w stosunku do projektu zatwierdzonego rozstrzygnięciem Starosty [...] z dnia [...].12.2004r" nr [...], nie polegała na zaprojektowaniu nowego otworu drzwiowego tylko z rezygnacji z przedsionka wewnątrz którego miał znajdować się otwór drzwiowy (w wyniku planowanych zmian projektowane drzwi wewnętrzne stały się zewnętrznymi) wskazano, że nie ma on wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia bowiem w wyniku realizacji kwestionowanej inwestycji przebudowywany obiekt przestanie spełniać warunek określony w § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych. Jednocześnie wskazano, że ze znajdującej się w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...].12.2004r., nr [...], inwentaryzacji wynika, że przed wydaniem w/w rozstrzygnięcia z dnia [...].12.2004r. nr [...] w ścianie północnej nie istniał żaden otwór drzwiowy. Organ stwierdził również, że ocenie w niniejszym postępowaniu podlega projekt i decyzja organu administracji architektoniczno - budowlanej a nie stan faktyczny, który miał miejsce przed wydaniem pozwoleń na budowę bądź po ich wydaniu. Ponadto wskazano odwołującym się, że w dacie wydawania w/w decyzji Starosty [...]z dnia [...].11.2007r., nr [...] , jak również decyzji Starosty [...] z dnia [...].12.2004r., nr [...], ustawodawca nie uzależniał wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę od uzyskania zgody właścicieli nieruchomości sąsiedniej na wykonanie przedsięwzięcia niezgodnego z przepisami warunków technicznych, dotyczących usytuowania budynku w stosunku do granicy z tą działką.
Odpowiadając natomiast na zarzut, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r. Nr [...] została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa wskazano, iż została ona wydana w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem argumentacji podnoszonej przez skarżących w toku niniejszego postępowania wznowieniowego oraz uzasadnienia w/w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24.06.2014r. sygn. akt VII SA/Wa 668/14.
Ponadto, wbrew twierdzeniom podnoszonym w odwołaniu organ wojewódzki w trakcie niniejszego postępowania wznowieniowego, wydając rozstrzygnięcie w pierwszej instancji nie mógł zastosować dyspozycji zawartej w art. 138 § 2 Kpa, tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
Organ stwierdził także, iż późniejsze decyzje Starosty [...] zmieniające w/w decyzję o pozwoleniu na przebudowę tj. z dnia[...]07.2011r., nr [...]oraz z dnia [...]02.2012r. nr [...], nie zmieniły usytuowania planowanego budynku ani nie zlikwidowały otworu drzwiowego w ścianie północnej, a dotyczyły zmian w zakresie opisu zamierzenia budowlanego oraz w części określającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przed przystąpieniem do jego użytkowania. W szczególności w/w decyzjami zmieniającymi nie zatwierdzono żadnych nowych projektów budowlanych. Stąd też w/w decyzje nie stoją na przeszkodzie w możliwości weryfikacji decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.2007r., nr [...].
Podobnie okoliczność realizacji spornej inwestycji nie wyłącza możliwości, wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia dotkniętego którąkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Wskazano, iż negatywna przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, (wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych przez decyzję) odnosi się do skutków prawnych, a nie faktycznych (por. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992r., sygn. akt III AZP 4/92, OSNC 1992/12/211; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 1995r., sygn. akt III ARN 8/95, OSNAP 1995/18/283; wyroki NSA: z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 451/08; z dnia 19 lutego 2002r" sygn. akt I SA 1796/00; z dnia 6 kwietnia 200lr., sygn. akt IV SA 914/99). Realizacja inwestycji stanowi natomiast czynność faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutek prawny (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt OSK 232/05). Na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowego pozwolenia na przebudowę, bez wpływu pozostaje okoliczność wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma okoliczność braku zastrzeżeń organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w stosunku do zrealizowanej inwestycji. Zadaniem powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest bowiem kontrola zgodności zrealizowanych robót z projektem budowlanym natomiast w niniejszym postępowaniu ocenie podlega zgodność pozwolenia na budowę z przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę na tę decyzję złożyli J i M G.
Zaskarżonej decyzji zarzucili :
- naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez jego błędne zastosowanie
- naruszenie art. - naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, mimo iż w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, ustalenia i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
- naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie wskutek błędnego uznania, że decyzja Starosty [...]nr [...] z dnia [...].11.2007r. została wydana z naruszeniem prawa, które zakwalifikowano jako rażące,
- naruszenie art. 7 , art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. - brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Podnosząc te zarzuty wnosili o zmianę orzeczenia, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga jest bezzasadna.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie wskazać należy, że nie budził zastrzeżeń stan faktyczny sprawy uzasadniający wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa.
Wynika to z bezspornych ustaleń organów jak też z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.06.2014r. Zapatrywania te w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Spór w przedmiotowym postępowaniu dotyczył prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r., Nr [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...]z dnia [...].11.2007r., Nr [...], zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2004r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Państwu J i M Gr pozwolenia na przebudowę budynku biurowo warsztatowego - centrum sprzedaży i obsługi samochodów używanych, zlokalizowanego w [...]na działce nr ewid. [...].
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ nadzorczy administracji publicznej przeprowadza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w celu jej weryfikacji. Organ bada, czy kontrolowana decyzja w dacie jej wydania była objęta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zawiera przesłankę rażącego naruszenia prawa, która stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza wadliwość aktu administracyjnego skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych.
Ponadto w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przed stwierdzeniem nieważności decyzji niezbędne jest zatem dokonanie oceny naruszenia prawa jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych względów o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze z którymi nie daje się pogodzić zasad praworządnego państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1306/07, oraz z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 1729/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Powodem stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] było uznanie przez organ rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Stanowisko to jest kwestionowane przez Skarżących.
Zdaniem Sądu należy podzielić ocenę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego a w konsekwencji także Wojewody [...] o rażącym naruszeniu ww. przepisów.
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ miał obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to jest z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 2 ust. 1 rozporządzenia).
Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nakazuje zachowanie odległości 4 m w przypadku sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi zwróconej w kierunku sąsiedniej działki budowlanej.
Stosownie do § 2 ust. 1 warunków technicznych przepisy ww. rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia. Ustęp 2 pkt 1 przywołanego przepisu przewiduje w przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1, w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
Nadto wskazać należy, że § 2 warunków technicznych i ekspertyza techniczna opracowana przez podmioty wymienione w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie wyłączają stosowania art. 9 Prawa budowlanego i konieczności przeprowadzenia procedury udzielania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
W przedmiotowej sprawie ani nie sporządzono stosownej ekspertyzy ani nie uzyskano zgody w oparciu o art. 9 Prawa budowlanego.
Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku, w odległościach mniejszych aniżeli 4 m (1,50 m od granicy z działką [...] ), bez uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych, stanowiła rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem warunków technicznych dotyczących odległości sytuowania budynków w stosunku do granicy działki sąsiedniej oznacza, że decyzja taka wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Treść § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) jest jednoznaczna i nie wymaga rekonstrukcji, o ile nie zaistnieją okoliczności wskazane w warunkach technicznych (§ 12 ust. 2 i 3), inwestor bezwzględnie obowiązany jest usytuować projektowaną inwestycję w odległości co najmniej 4 metrów od granicy sąsiedniej działki budowlanej, o ile nie uzyska upoważnienia właściwego ministra do udzielenia zgody od warunków technicznych.
Sąd podziela przy tym stanowisko organów dotyczące momentu zaprojektowania spornego otworu drzwiowego w ścianie zbliżonej na odległość 1,5 m od działki sąsiedniej.
Ze znajdującej się w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...].12.2004r., nr [...], inwentaryzacji wynika, że przed wydaniem w/w rozstrzygnięcia z dnia [...].12.2004r. nr [...] w ścianie północnej nie istniał żaden otwór drzwiowy. Niezależnie od tego wskazać należy, że kwestionowany projekt budowlany zakładający likwidację ganku, nawet gdyby istniały wcześniej w ścianie północnej drzwi wewnętrzne, naruszał § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Za prawidłowe i wystarczające Sąd uznał również rozważania organów dotyczące spełnienia warunków niezbędnych do uznania rażącego naruszenia prawa, a więc: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze z którymi nie daje się pogodzić zasad praworządnego państwa.
Podsumowując rozważania organów stwierdzić należy, iż okoliczności naruszenia prawa nie pozwalają uznać decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.2007r., Nr [...] za rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa.
Niezasadny jest zarzut skargi, że organ administracji w niniejszym postępowaniu naruszył przepisy art. 7, 77, 88, Kpa. Zarzut naruszenia tych przepisów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska dotyczącego momentu powstania spornych drzwi.
Z zarzutem tym jednak nie można się zgodzić. Organy wskazały na podstawie jakich dowodów przyjęły, iż otwór drzwiowy w ścianie północnej znajdującej się w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią jest wynikiem kwestionowanego projektu budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło