VII SA/Wa 1316/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku B. S. i T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. S. i T. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić B. S. i T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 7 sierpnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy T. S. i B. S. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów w wysokości 3.526,50 złotych brutto miesięcznie ( 2.940 złotych netto). Na kwotę tą składa się renta uzyskiwana przez wnioskodawcę w wysokości 1.790,50 złotych i emerytura uzyskiwana przez wnioskodawczynię w wysokości 1.736,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że posiadają mieszkanie o pow. 47,75 m², działki budowlane o pow. 624m ² w P. i o pow. 3911 m ² w S. oraz samochód osobowy [...] -1996 r. Wnioskodawcy podali, że ponoszą wydatki związane z opłatami za mieszkanie, TV, telefon, internet, media, spłatę kredytu, zakupem lekarstw w wysokości około 2.100 złotych. Rozpatrując niniejszy wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżących od kosztów sądowych. Stwierdzono, że posiadany przez skarżących miesięczny dochód w wysokości 3.526,50 złotych brutto miesięcznie jest wystarczający na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Wskazać należy, iż wnioskodawcy uzyskują stałe dochody w wysokości wskazanej wyżej, posiadają mieszkanie, działki budowlane, samochód zatem okoliczności te nie wskazują by byli osobami ubogimi, znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej, w szczególności takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogliby ponieść kosztów sprawy. Należy jeszcze podkreślić, że obowiązkiem strony jest ponoszenie kosztów sądowych, a owe koszty stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i są dochodem Skarbu Państwa. Odstępstwo od wskazanej reguły jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie wówczas gdy strona przy dołożeniu największej staranności i poczynionych oszczędności w wydatkach, nie jest w stanie ponieść tych kosztów. W ocenie orzekającego skarżący są w stanie opłacić koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć należy, iż zasadność wniosku wnioskodawców rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będą oni zobowiązani ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony ich możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania wysokość obciążeń finansowych, które mają ponieść wnioskodawcy jest wpis od skargi w wysokości 100 złotych. Jednocześnie oceniono, że nawet w przypadku pojawienia się ewentualnych kosztów należnych od wnioskodawców w niniejszej sprawie będą w stanie je ponieść samodzielnie w całości. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.