VII SA/Wa 1318/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 Prawa budowlanego, może być uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę nie narusza prawa. Organy prawidłowo zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, a decyzja umarzająca postępowanie, legalizująca roboty, nie zawiera wad skutkujących jej nieważnością, w tym rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta umarzała postępowanie w przedmiocie robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku, wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Z. N.
- utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie zrealizowanych robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Po rozpatrzeniu skargi Z. N. na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/GL 912/07 uchylił decyzje obu instancji zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1684/08 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu wojewódzkiego.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że w związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zrealizowanych robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] marca 2011 r.).
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, organ powiatowy decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]- umorzył powyższe postępowanie.
Pismem z dnia 4 listopada 2011 r. Z. N. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organu powiatowego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...].
Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego ww. wnioskiem, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] lipca 2011 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. opisał istotę postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i przywołał treść art. 156 § k.p.a. Zauważył, że przedmiotowe postępowanie odwoławcze dotyczy wyłącznie weryfikacji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] lipca 2011 r. w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący niniejsze postępowanie nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania sprawy co do meritum, albowiem rzeczą organu jest wyłącznie zbadanie prawidłowości wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że podstawę wydania spornej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G., jak wynika z jej uzasadnienia, stanowił art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (t.j.: Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W myśl art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W dniu 8 lipca 2008 r. inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu wykonanych robót budowlanych, dopełniając wszystkich obowiązków zgodnie z wymaganiami art. 57 Prawa budowlanego. Do zawiadomienia dołączono stosowne oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i projektem zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. nie wniósł sprzeciwu w trybie art. 54 Prawa budowlanego.
Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/GL 912/07 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., natomiast wyrok tego Sądu, sygn. akt II SA/GL 912/07 orzekający, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, zapadł w dniu 30 czerwca 2008 r. Zatem zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedmiotowe roboty budowlane polegające na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonane zostały w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem jego jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za przypadek samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy.
Mając na uwadze zarzuty odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych już robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinno nastąpić w aspekcie prawa administracyjnego a nie cywilnego. W rezultacie może więc dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności. W takim wypadku pokrzywdzony może dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz tylko przed sądem powszechnym. Konsekwencją tego jest brak możliwości zobowiązywania inwestora do składania dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 Prawa budowlanego, nie daje podstaw żądania przez organy nadzoru budowlanego dostarczenia dowodu dysponowania nieruchomością. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie ocenia się bowiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ podniósł, iż stanowisko to zostało potwierdzone w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10.
Dalej organ wskazał, że w szczególnych okolicznościach, wynikających z charakteru wykonanych robót budowlanych, w szczególności ich nieskomplikowania, organ nadzoru budowlanego może poprzestać na ocenie jakości wykonanych robót budowlanych bez konieczności domagania się uzupełnienia dokumentacji, która byłaby potrzebna w razie ubiegania się o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych i - po stwierdzeniu, że stan techniczny tych robót jest odpowiedni - odstąpić od nakładania wykonania innych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. W przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W związku z tym muszą jakość robót budowlanych i stan techniczny obiektów budowlanych oceniać samodzielnie. Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie, wobec złożenia wraz z zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych, wymaganej przepisami dokumentacji, w tym stosownego oświadczenia kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi i projektem zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, organ powiatowy słusznie, po analizie przedłożonej dokumentacji, wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania którejkolwiek z decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wydając sporną decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie zrealizowanych robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nie uchybił przepisom prawa.
Analizując sporne rozstrzygnięcie, w aspekcie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., organ II instancji stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], nie zawiera żadnej z wad skutkujących jej nieważnością.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. wniósł Z. N.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga Z. N. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie zrealizowanych robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. wydane zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie stwierdzenia nieważności, iż badanej w tym postępowaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd zauważa, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Stosownie do art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W dniu 8 lipca 2008 r. inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu wykonanych robót budowlanych, dopełniając wszystkich obowiązków zgodnie z wymaganiami art. 57 Prawa budowlanego. Do zawiadomienia dołączono stosowne oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i projektem zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. nie wniósł sprzeciwu w trybie art. 54 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/GL 912/07 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., natomiast wyrok tego Sądu, sygn. akt II SA/GL 912/07 orzekający, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, zapadł w dniu 30 czerwca 2008 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że rację ma Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, iż przedmiotowe roboty budowlane polegające na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonane zostały w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, obligowało natomiast organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego i którego celem jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych oraz ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem.
Sąd podziela przekonanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za przypadek samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 560/11, Lex nr 1219253).
Jak trafnie zauważa organ w zaskarżonej decyzji, w przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W związku z tym muszą jakość robót budowlanych i stan techniczny obiektów budowlanych oceniać samodzielnie.
W przedmiotowej sprawie, wobec złożenia wraz z zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych, wymaganej przepisami dokumentacji, w tym stosownego oświadczenia kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi i projektem zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, organ powiatowy słusznie, po analizie przedłożonej dokumentacji, wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania którejkolwiek z decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa.
Zdaniem Sądu prawidłowo również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, ze doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych już robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinno nastąpić w aspekcie prawa administracyjnego co w konsekwencji może doprowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności. W takim wypadku pokrzywdzony może dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz tylko przed sądem powszechnym.
Konsekwencją tego jest brak możliwości zobowiązywania inwestora do składania dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Nie ulega wątpliwości, iż z brzmienia tego przepisu obowiązek taki dla inwestora nie wynika a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, to jest takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, to jest takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień.
Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela poglądy wyrażone w wyrokach NSA z dnia 4 grudnia 1986 r (sygn. akt IV SA 716/86), że: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją", z 29 czerwca 1987 r. (sygn. akt II SA 2145/86), że "cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o wykładnię prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny", a także w wyroku z 21 października 1992 r. (sygn. akt V SA.86/92,publ. NSA 1993 r., nr 1, poz. 23), w którym Sąd wyraził pogląd iż: "rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156. § 1 pkt 2 kpa. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywiste sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa".
W konsekwencji stwierdzić trzeba, że jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy rażącym naruszeniu prawa
Przepis art. 51 Prawa budowlanego, nie daje podstaw żądania przez organy nadzoru budowlanego dostarczenia dowodu dysponowania nieruchomością. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie stanowi bowiem podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, ONSAiWSA 2011/2/22).
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wydając decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie zrealizowanych robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w G., wykonanych na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nie uchybił przepisom prawa, a decyzja organu powiatowego nie została obarczona żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło