VII SA/Wa 1318/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2016r. po rozpoznaniu wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF W. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 120 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 10 ha. Oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne z którego nie uzyskuje dochodów. Dodał, że korzysta z kredytu klęskowego i ma zadłużenie alimentacyjne. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie stać go na ponoszenie kosztów oraz ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego gospodarstwo dotknęła w 2015r. klęska suszy. Do wniosku dołączył: kserokopię decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]października 2015r. o przyznaniu wnioskodawcy pomocy finansowej o wartości brutto 1364,04 złotych stanowiącej równowartość 320,80 euro udzielonej w związku z powstałą szkodą spowodowaną przez suszę w 2015r. oraz kserokopię zawiadomienia komornika sądowego o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia 10 czerwca 2016r. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 15 lipca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 14 lipca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy uzyskuje dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, -jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), - na jaką kwotę zaciągnął kredyt klęskowy, czy go obecnie spłaca, jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie oraz jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty, - czy oprócz kredytu klęskowego posiada jeszcze inne zadłużenia lub kredyty u osób prywatnych lub w banku, jeśli tak wskazać u kogo, na jaką kwotę oraz czy spłaca obecnie zadłużenie, jeśli tak w jakiej wysokości, - czy posiada obciążenie komornicze, jeśli tak to z jakiego tytułu, czy go spłaca i w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, - czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości, - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub instytucji państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo i w jakiej wysokości. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 20 lipca 2016r. (data wpływu do Sądu 25 lipca 2016r.) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. W nadesłanym piśmie wnioskodawca podał, że utrzymuje się ze sprzedaży płodów rolnych lecz "pieniądze uzyskane za płody nie wystarczają mu na zakup dostatecznej ilości środków do produkcji". Oświadczył, że za rok 2015r. nie uzyskał dochodu ponieważ zostało dotknięte klęską suszy i poniósł straty. Gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Wnioskodawca podał, że miesięcznie ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za energię w wysokości 120,00 złotych, opłatę za wodę i ścieki w wysokości 50,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 80,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 70,00 złotych, opłatę za wywóz śmieci 10,00 złotych. Na miesięczne codzienne utrzymanie podał, że przeznacza ok. 600,00 złotych. Skarżący poinformował, że posiada inwentarz żywy na własny użytek tj. 11 kur, 1 koguta, 13 kurczaków, 14 królików i 1 psa. Wnioskodawca podał, że przyznano mu kredyt klęskowy w wysokości 170.000 złotych, w chwili obecnej trwają czynności związane z jego zabezpieczeniem. Ma zaległości alimentacyjne. Posiada obciążenie komornicze z tytułu alimentów. Dodał, że obecnie nie spłaca kredytu ponieważ trwają czynności wyjaśniające wysokość zadłużenia. Wskazał także, że uzyskiwane dopłaty do posiadanej nieruchomości z AR i MR zostały przeznaczone na spłatę poprzedniego kredytu. Oświadczył, że otrzymywał pieniądze w ramach pomocy od Ośrodka Pomocy Społecznej ok. 2500 lub 3500 złotych i od AR i MR 1400 złotych. Oświadczył także, że "nie uzyskuje dochodu ze sprzedaży inwentarza żywego a pieniądze za sprzedaż płodów rolnych są przeznaczane na spłatę kredytu". Kolejnym wezwaniem z dnia 23 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - wysokości (miesięcznej, kwartalnej lub rocznej) dochodów uzyskiwanych z tytułu sprzedaży płodów rolnych, - czy obecnie uzyskuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej (np. zasiłki z MOPS), jeśli tak należy podać w jakiej wysokości, - kiedy zaciągnął kredyt klęskowy w wysokości 170.000 zł, czy spłaca obecnie zadłużenie i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu oraz do kiedy kredyt ten będzie spłacany, - w jakiej wysokości otrzymał dopłaty do gruntów rolnych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za rok 2015r. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 1 października 2016r. (data wpływu do Sądu 4 października 2016r.) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. W piśmie tym wnioskodawca podał, że nie uzyskuje dochodów z tytułu sprzedaży płodów rolnych, a pieniądze uzyskane za sprzedaż płodów rolnych nie wystarczają mu na zakup dostatecznej ilości środków do produkcji płodów rolnych. Wskazał, że spowodowane jest to tym, że są niskie ceny płodów rolnych i trudności ze sprzedażą płodów rolnych, ceny hurtowe ziemniaków i cebuli 20 gr za kilogram. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie uzyskuje zasiłku z Ośrodka Pomocy Społecznej, ma przyznany kredyt klęskowy, ale go jeszcze nie otrzymał ponieważ trwa postępowanie zabezpieczenia kredytu. Podał, że otrzymywane dopłaty do gruntów rolnych z Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa za 2015. zostały przeznaczone na spłatę poprzedniego kredytu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu wezwaniami z dnia 15 lipca 2016r. i z dnia 23 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 25 lipca 2016r. i w dniu 4 października 2016r. odpowiedź na powyższe wezwania, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując informacje zawarte w powyższych pismach uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nich wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Przede wszystkim wnioskodawca nie wskazał wysokości środków finansowych uzyskiwanych ze sprzedaży płodów rolnych. W piśmie z dnia 1 października 2016r. podał jedynie ogólnikową informację, że nie uzyskuje dochodów z tytułu sprzedaży płodów rolnych, a uzyskane z tego tytułu "pieniądze" nie wystarczają na dostateczny zakup ilości środków do produkcji płodów rolnych. W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie z dnia 20 lipca 2016r. zaznaczył, że nie uzyskał dochodu za 2015r., gdyż gospodarstwo dotknięte było klęską suszy. W powyższym piśmie podał, że poniósł straty. Wnioskodawca nie wskazał, czy w 2016r. poniósł również stratę w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Z podanych danych wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z ze sprzedaży płodów rolnych, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ponosi koszty utrzymania, stałych opłat. Powyższe niewątpliwie wskazuje, że wnioskodawca uzyskuje środki finansowe z tytułu sprzedaży płodów rolnych, których jednak wysokości nie podał. Nadto z informacji podanych przez wnioskodawcę wynika, że uzyskuje on dopłaty do posiadanej nieruchomości z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnioskodawca nie wskazał jednak wysokości pobieranych dopłat, oświadczył jedynie, że pieniądze otrzymane z tego tytułu za rok 2015r. zostały przeznaczone na spłatę poprzedniego kredytu. Orzekający nie kwestionuje, że wnioskodawca może mieć problemy finansowe z uzyskiwaniem dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jednakże wnioskodawca nie udzielił wyczerpujących i jasnych informacji odnośnie swojej sytuacji finansowej. Przedłożone wyjaśnienia przez skarżącego dotyczące jego sytuacji finansowej są zbyt ogólne i niepełne, a w konsekwencji niewystarczające dla określenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Skarżący nie wyjaśnił bowiem istotnej kwestii tj. nie podał wysokości środków finansowych uzyskiwanych z tytułu sprzedaży płodów rolnych. Stwierdzić należy, iż uzyskanie powyższych danych w ocenie orzekającego było kluczowe dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Samo oświadczenie wnioskodawcy w tym zakresie, że nie uzyskuje dochodów w ww. tytułu nie jest pełnym wyjaśnieniem jego sytuacji materialnej i nie może stanowić przesłanki do przyznania prawa pomocy. Skoro bowiem wnioskodawca utrzymuje się ze sprzedaży płodów rolnych i uzyskuje z tego tytułu środki finansowe winien zatem przynajmniej orientacyjnie wskazać ich wysokość, ewentualnie wysokość ponoszonych kosztów związanych z powyższym i strat. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy powinna na podstawie obiektywnych danych wykazać zasadność tego wniosku. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sprawach o przyznanie prawa pomocy Sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy danej uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009r.sygn. akt IFZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010, sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest zatem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o pełne dane dotyczące wysokości dochodów lub od uzyskiwanego przychodu wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z niewystarczającymi wyjaśnieniami w pismach z dnia 20 lipca 2016r. i 1 października 2016r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.