VII SA/Wa 1324/23
WyrokWSA w Warszawie2024-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Joanna Gierak-Podsiadły, Marcin Maszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący nie posiadają statusu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że organ ten nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych w celu określenia, czy nieruchomości odwołujących się znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji celu publicznego. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania i doprowadził do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza ustalającej warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego (stacji bazowej telefonii komórkowej). Odwołujący, posiadający tytuły prawne do sąsiednich nieruchomości, zostali uznani przez Kolegium za nieposiadających statusu strony, gdyż ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie kręgu stron oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Marcin Maszczyński (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2024 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy")
z dnia [...] kwietnia 2023 r., znak: [...], umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta O. (dalej: "Burmistrz"
lub "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...],
w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Burmistrz decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...], ustalił na rzecz [...] Sp. z o.o. z/s w W. (dalej: "inwestor") warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej P. nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą i niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w miejscowości O.
Na skutek wniesionych odwołań przez I. S., J. S. oraz G. S., uzupełnionych pismem z dnia 30 listopada 2022 r. przez J. S., Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., znak: [...], uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium uznało, że I. S., J. S. oraz G. S. (dalej: "odwołujący") posiadają legitymacje do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji. Zdaniem Kolegium organ I instancji, podejmując kwestionowaną decyzję nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art 107 § 1 i § 3 k.p.a., obligującego go do wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i podjęcia rozstrzygnięcia po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a także właściwego sporządzenia uzasadnienia wydanej decyzji.
Od powyższej decyzji inwestor wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt: VII SA/Wa 157/23 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie poczynił stosownych ustaleń i nie wyjaśnił w sposób przekonujący, iż odwołującym się przysługiwał przymiot stron tego postępowania, a zatem, że skutecznie zostało wszczęte postępowanie odwoławcze w tej sprawie. W tym zakresie Sąd zwrócił uwagę na naruszenie art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1029) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do ustalenia kręgu stron w niniejszym postępowaniu, gdyż zdaniem Sądu przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd zwrócił przy tym uwagę,
że w załączonej do wniosku dokumentacji technicznej stwierdzono, iż pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania
i zamieszkiwania, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych
w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448, dalej: "rozp.Min.Zdr."). Sąd zauważył również, że nieruchomości odwołujących się znajdują się po przeciwległej stronie drogi publicznej (ul. B.] w stosunku do działki inwestycyjnej nr [...], natomiast w decyzji organu I instancji ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy
105 m od linii rozgraniczającej drogi publicznej ul. B. (dz. nr [...]) oraz 85 m od linii rozgraniczającej drogi publicznej ul. O. (dz. nr [...]), wskazując przy tym, że odległość działek odwołujących się od terenu lokalizacji inwestycji jest znaczna. Nadto, zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób przekonujący niemożności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. oraz powodów zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Jednocześnie Kolegium podało, iż od ww. wyroku Sądu nie przysługuje środek odwoławczy. Zatem, niezależnie od tego czy Kolegium podziela stanowisko Sądu
w zakresie wskazanych naruszeń, jest związane oceną prawną oraz wskazaniami
co do dalszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobowiązane jest do ponownego przeanalizowania legitymacji I. S., J. S. oraz G. S. do wniesienia środka zaskarżenia, z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w ww. wyroku.
W związku z tym Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższej regulacji wynika, w ocenie Kolegium, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym, bądź obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Interes prawny ma zatem charakter materialnoprawny, oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć przepis, przewidujący
w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Przymiot strony
w postępowaniu administracyjnym ma podmiot, którego dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jego prawem chronione interesy poprzez ograniczenie, lub uniemożliwienie korzystania
z przysługujących mu praw. A zatem podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Powołując się na poglądy orzecznictwa, organ odwoławczy podał, że o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola, lub subiektywne przekonanie tej osoby, albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia określonych czynności przez organ administracji.
Kolegium przypomniało dalej, iż kwestię ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego normują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503, dalej: "u.p.z.p."). Zgodnie z tą ustawą, stroną postępowania toczącego się w tym zakresie będzie zawsze wnioskodawca, czy też podmiot któremu przysługuje prawo rzeczowe
do nieruchomości (tj. właściciel, użytkownik wieczysty), na której ma być realizowana inwestycja (art. 52 ust .1 u.p.z.p., pośrednio art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). Z kolei, z treści
art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. oraz art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p. wynika, iż każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób, lub jednostek organizacyjnych. Zatem, zdaniem Kolegium, przymiot strony postępowania zmierzającego do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy/lokalizacji inwestycji celu publicznego dla terenów należących do innych osób, posiadają także właściciele, lub wieczyści użytkownicy działek sąsiednich. Organ odwoławczy podał, iż w orzecznictwie wskazywano, iż stronami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy/lokalizacji inwestycji celu publicznego z zasady są właściciele
i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast właściciele i wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z tą nieruchomością, mogą być stroną wówczas, o ile będą w stanie wykazać swój interes prawny oparty na konkretnej normie prawa materialnego.
W ocenie Kolegium nie wykluczone jest także, że za stronę postępowania
w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego może również zostać uznany władający położoną dalej, a nie tylko sąsiednią nieruchomością, z uwagi na zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomość, do której przysługuje danemu podmiotowi jakieś prawo rzeczowe. O granicach obszaru oddziaływania będą decydować indywidualne cechy mającego powstać/podlegającego rozbudowie obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, przy czym w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia chodzi o wykazanie możliwości spowodowania oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora
w związku z zamierzeniem budowlanym.
Reasumując, zdaniem Kolegium, stroną postępowania prowadzonego
w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego mogą być również właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio lub w dalszej odległości od nieruchomości objętej wnioskiem, jednakże pod warunkiem, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Status strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ściśle powiązany z legitymowaniem się prawem własności, lub prawem użytkowania nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W przypadku braku tego rodzaju praw, po stronie podmiotów wykazujących wolę uczestnictwa w postępowaniu zachodzi zatem jedynie interes faktyczny, który nie jest tożsamy z interesem prawnym, będącym warunkiem koniecznym do uznania za stronę postępowania.
W przedmiotowej sprawie Kolegium podniosło, że odwołujący swój interes prawny wywodzą przez okoliczność posiadania tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się w (dalszym) sąsiedztwie nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym (tj. działki nr [...] położonej przy ul. B. w O.), a mianowicie: I. S. - działki nr [...]; J. S. - działki nr [...]; G. S. - działki nr [...].
Zdaniem Kolegium zauważenia jednak wymaga, iż jak wynika z załączonej do wniosku dokumentacji technicznej, obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości w granicach działki inwestycyjnej, tj. nr [...] położonej przy ul. B.
w O. - okoliczność ta została także stwierdzona przez Sąd
w wyroku z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt: VII SA/Wa 157/23. W ocenie Kolegium stwierdzić zatem należało, iż nieruchomości odwołujących nie znajdują się
w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ani też w bezpośrednim sąsiedztwie tego obszaru (nieruchomość objętą inwestycją oddziela od nieruchomości należących do odwołujących droga publiczna ul. B. ozn. nr geod. [...]).
Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że legitymacja strony w niniejszym postępowaniu I. S., J. S. oraz G. S. nie przysługuje. Nieruchomości, do których ww. osoby posiadają tytuły prawne nie znajdują się w obszarze odziaływania planowanej inwestycji. Kolegium nie dopatrzyło się także regulowanego przepisami prawa statusu dającego im prawo do udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie. Okoliczności przywołane przez te osoby stanowią o istnieniu co najwyżej ich interesu faktycznego (nie prawnego), ten zaś na gruncie przepisów k.p.a. oraz u.p.z.p. nie zasługuje na ochronę. W konsekwencji brak legitymacji ww. osób do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...], obligował organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.
W skardze z dnia 6 maja 2024 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. S. (dalej: "skarżąca"), wydanej decyzji Kolegium
z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzuciła naruszenie:
1) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego z odwołania I. S., J. S. oraz G. S. bez merytorycznego i szczegółowego wskazania przyczyny jego bezprzedmiotowości oraz w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia;
2) art. 7 i 77 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności pominięcie kwestii podniesionych w odwołaniu skarżącej od decyzji organu I instancji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji na działce nr ew. [...] w miejscowości O. odnośnie błędnego określenie obszaru, na jaki inwestycja będzie oddziaływać, uwzględniając zasięg oddziaływania pola elektromagnetycznego w środowisku w oparciu jedynie
o niepełne dane inwestora (lakoniczne stwierdzenie w decyzji "dla projektowanej każdej anteny wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowe zawiera się w przedziale od 500 W do 1000W"), gdzie bez podania mocy maksymalnych anten sektorowych i radioliniowych (EIRP), pochyleń anten (tilt), typów
i charakterystyki anten sektorowych i radioliniowych ich zysku antenowego, częstotliwości pracy itp. nie jest możliwe precyzyjne określenie zasięgu oddziaływania inwestycji, co ma ogromne znaczenie w niniejszej sprawie. Organ nie ustalił maksymalnych możliwych tych parametrów technicznych;
3) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego odnośnie zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia stron postępowania. Dopiero odniesienie się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu pozwala na właściwe określenie stron postępowania;
4) art. 107 § 3 k.p.a. zarzucając, że organ nie wskazał przyczyn, z powodu których dowodom i argumentom przedstawionym przez skarżącą odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej, szczególnie jeśli chodzi o błędne określenie obszaru, na jaki inwestycja będzie oddziaływać, uwzględniając niewłaściwie określony przez inwestora zasięg oddziaływania pola elektromagnetycznego w środowisku bez podania podstawowych parametrów technicznych planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej;
5) art. 28 k.p.a. w odniesieniu do art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "Pr.bud.", poprzez błędne określenie stron postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze błędnie oparł się na stwierdzeniu z załączonej do wniosku dokumentacji technicznej, iż dla planowanej inwestycji pola elektromagnetyczne
o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludności nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, zgodnie z rozp.Min.Zdr. W obowiązującej linii orzeczniczej przyjęto natomiast,
że dla ustalenia, czy dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny
i w związku z tym, czy ma przymiot strony, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie mieścić się w granicach dopuszczalnych norm,
czy też będzie ponadnormatywne, lecz wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji;
6) art. 10 k.p.a. poprzez odmowę stronom czynnego udziału w postępowaniu;
7) art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. poprzez nie uwzględnienie ochrony własnego interesu prawnego skarżącej w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji;
8) art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p. w odniesieniu do art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego, w zakresie zapewnienia skarżącej czynnego udziału, na prawach strony, w postępowaniu administracyjnym;
9) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję, w zakresie prawidłowego określenia zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez stację bazową telefonii komórkowej będącej przedmiotem inwestycji, biorąc pod uwagę właściwe parametry zastosowanych urządzeń technicznych (mocy maksymalnych anten sektorowych i radioliniowych (EIRP), pochyleń anten (tilt), typów i charakterystyki anten sektorowych i radioliniowych ich zysku antenowego, częstotliwości pracy).
W uzasadnieniu skargi podała szerokie argumenty na poparcie podniesionych zarzutów oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii z dnia 28 kwietnia 2023 r. sporządzonej przez mgr inż. telekom. G. P. – specjalistę budowy i eksploatacji systemów łączności.
W odpowiedzi na skargę z dnia 15 marca 2024 r. organ odwoławczy wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
W dniu 15 marca 2024 r. do Sądu wpłynęło dodatkowe stanowisko inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się częściowo zasadna.
Brak ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, w ocenie Sądu, doprowadził do naruszenie szeregu przepisów postępowania – art. 7, art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć więc należy, iż obowiązkiem organu administracji, wynikającym
z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych (por. wyrok NSA z dnia 7 października 1983 r. SA/Lu 240/83, LEX nr 1688578). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie (por. tezę drugą wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. SA/Lu 507/95, LEX nr 27107; wyrok NSA z 3 lutego 1999 r. IV SA 1010/97, LEX nr 48684; wyrok NSA z 4 marca 1999 r. IV SA 288/97, LEX nr 48135).
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na dyspozycję art. 80 k.p.a., który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości materiału dowodowego. Oparcie rozstrzygnięcia tylko na niektórych dowodach i pominięcie innych jest niedopuszczalne (P. Przybysz Komentarz do art. 77 kpa, LEX 2019).
Zauważyć przy tym wypada, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji
(zob. wyrok NSA z 12 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zasadnicze znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a.. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy to podnieść trzeba,
że w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że nie jest wykluczone iż za stronę postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego może również zostać uznany władający położoną dalej, a nie tylko sąsiednią nieruchomością, z uwagi na zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomość, do której przysługuje danemu podmiotowi jakieś prawo rzeczowe.
Zdaniem Kolegium o granicach obszaru oddziaływania będą decydować indywidualne cechy mającego powstać/podlegającego rozbudowie obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, przy czym
w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia chodzi o wykazanie możliwości spowodowania oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora
w związku z zamierzeniem budowlanym.
Z drugiej jednak strony Kolegium poza samym tylko wskazaniem, iż odwołujący się swój interes prawny wywodzą przez okoliczność posiadania tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się w (dalszym) sąsiedztwie nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym (tj. działki nr [...] położonej przy ul. B.
w O.), a mianowicie: I. S. - działki nr [...]; J. S. - działki nr [...]; G. S. - działki nr [...], oraz iż jak wynika z załączonej do wniosku dokumentacji technicznej, obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości w granicach działki inwestycyjnej, tj. nr [...] położonej przy ul. B. w O., nie podjęło żadnych ustaleń w sprawie tego, czy nieruchomości odwołujących się mieszczą się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym czy przysługuje im status strony.
Kolegium jedynie lakonicznie podniosło, iż nieruchomości odwołujących nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ani też w bezpośrednim sąsiedztwie tego obszaru – pomimo, iż samo wskazało, że w niektórych sytuacjach samo sąsiedztwo nie jest konieczne.
Wbrew sugestiom Kolegium okoliczność, iż obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości w granicach działki inwestycyjnej, tj. nr [...] nie została stwierdzona przez Sąd w wyroku z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt: VII SA/Wa 157/23. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że "W tej sprawie, opierając się wyłącznie na treści art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r.,
organ II instancji nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w zakresie określenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. W załączonej do wniosku dokumentacji technicznej stwierdzono, iż pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Organ nie poddał tej dokumentacji analizie i ocenie w kontekście tego, czy działki odwołujących się znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.".
W ocenie Sądu "Jak wynika z akt sprawy, nieruchomości odwołujących się znajdują się po przeciwległej stronie drogi publicznej (ul. B.) w stosunku do działki inwestycyjnej nr [...], natomiast w decyzji organu I instancji ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy 105 m od linii rozgraniczającej drogi publicznej
ul. B. (dz. nr [...]) oraz 85 m od linii rozgraniczającej drogi publicznej
ul. O. (dz. nr [...]). Odległość działek odwołujących się od terenu lokalizacji inwestycji jest więc znaczna.".
W spornym wyroku Sąd podniósł również, iż "w tym stanie faktycznym organ powinien wykazać, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przyjął, że działki odwołujących się znajdują w obszarze oddziaływania spornej stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazano bowiem,
iż odwołującym się przysługuje przymiot stron tego postępowania, co dawałoby podstawę do rozpoznania ich odwołań. Zasadny jest zatem zarzut sprzeciwu naruszenia przez Kolegium art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ odwoławczy wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poczynienia niepełnych ustaleń faktycznych dotyczących określenia kręgu stron niniejszego postępowania oraz zaniechanie ustaleń w zakresie określenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji.".
Pomimo wyraźnego zalecenia Sądu, co do dalszego postępowania i związania organu odwoławczego tym wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a. – co podkreślało samo Kolegium w zaskarżonej decyzji – nie podjęło ono własnych ustaleń co do tego, czy nieruchomości skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Tym samym zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 10 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (zarzuty nr 2-4 i 6 skargi). Jednocześnie – wobec tego, że organ odwoławczy nie uzupełnił postępowania dowodowego o istotne w sprawie okoliczności oraz przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze – zasadne okazały się także zarzut naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. (zarzuty nr 9 i 1 skargi).
Odnośnie natomiast co do zarzutów naruszenia prawa materialnego – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr.b. (zarzut nr 5 skargi), a także art. 6 ust. 2 pkt u.p.z.p. oraz art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p. w zw. z art. 140 k.c., art. 143 k.c. oraz art. 144 k.c. (zarzuty nr 7 i 8 skargi) to merytoryczne odniesienie się do nich przez Sąd byłoby przedwczesne, gdyż ich naruszenia skarżąca upatruje w nieprawidłowo przeprowadzonym przez Kolegium postępowaniu dowodowym, które pozbawiło ją statusu strony.
Reasumując, ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium będzie zobowiązane do analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz – jeżeli uzna to za konieczne – uzupełnieniu go na podstawie art. 136 k.p.a., a następnie samodzielnego ustalenia, czy nieruchomości odwołujących się znajdują się
w obszarze odziaływania planowanej inwestycji, co ma wpływ na to, czy przysługuje im status strony w toczącym się postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Mając natomiast na względzie, iż skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, Sąd nie orzekł o kosztach sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło