VII SA/Wa 1327/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-27

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stały miesięczny dochód, mimo że ponosi koszty leczenia i mieszka w domu córki?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że strona posiada ograniczone możliwości finansowe, ale stały miesięczny dochód pozwala na pokrycie wpisu sądowego i ewentualnych innych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednorazowe koszty postępowania nie przekraczają możliwości finansowych strony.
Stan faktyczny
Skarżący E. J. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę dochody skarżącego i jego żony z emerytury i renty, koszty leczenia oraz fakt zamieszkiwania w domu córki.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu E. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją umarzająca postępowanie administracyjne postanawia: 1. przyznać skarżącemu E. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 października 2008 r. odmówiono E. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 10 listopada 2008 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw skarżącego E. J. od postanowienia z dnia 28 października 2008 r. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 28 października 2008 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. - Zestawienie Tez 2000/7 str. 455). Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dodatkowych wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 10 listopada 2008 r. wynika, iż E. J. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem utrzymania skarżącego i jego małżonki są dochody uzyskiwane z tytułu emerytury i renty o łącznej wysokości 2199,36 zł. Wnioskodawca wskazał, iż wraz z żoną mieszka w domu córki, która obecnie mieszka za granicą i ponosi wszystkie opłaty związane z utrzymaniem jej domu. Wnioskodawca podał również, iż ponosi koszty związane z leczeniem w wysokości około 400 zł. Sąd zważył, że możliwości finansowe wnioskodawcy są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jednakże mając na względzie, iż E. J. posiada stały miesięczny dochód oraz fakt, iż koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane, Sąd przyznał skarżącemu jedynie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W ocenie Sądu jednorazowe wniesienie wpisu sądowego w kwocie 200 zł. nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Podobnie pozostałe koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzenia sprawy są w zasięgu możliwości finansowych strony, gdyż skarżący uzyskując stały miesięczny dochód, jest w stanie zgromadzić środki by ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło