VII SA/Wa 1329/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. znak WSO-I.6233.1.28.2024 w przedmiocie zmiany nazwiska I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] marca 2025 r. znak [...], II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz E. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi E. L. ("skarżąca") jest decyzja Wojewody Mazowieckiego ("Wojewoda"), z 30 kwietnia 2025 r. znak: WSO-I.6233.1.28.2024, wydana w sprawie dotyczącej zmiany nazwiska, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 10 października 2024 r. do Urzędu Stanu Cywilnego W. wpłynął wniosek skarżącej o zmianę imion i nazwiska E. L. na imię A. oraz nazwisko L. . Po analizie wniosku Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. 22 października 2024 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja rozstrzygająca kwestię zmiany imion i nazwiska E. L. na imię A. oraz nazwisko w formie [...] L. , które fonetycznie jest tym samym nazwiskiem wnioskowanym aktualnie L. . W związku z powyższym wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie stanowiłoby naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła zażalenie do Wojewody na powyższe postanowienie. Organ odwoławczy postanowieniem z 6 grudnia 2024 r., znak: WSO-I.6233.I.28.2024 uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał m.in., że błędnie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. odmówił wszczęcia postępowania w części dotyczącej zmiany nazwiska (bo pozostająca w obrocie prawnym decyzja nie dotyczy zmiany nazwiska na nazwisko L. ). Dalej, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. poinformował o kontynuowaniu postępowania w części dotyczącej zmiany nazwiska na nazwisko L. . Po jego przeprowadzeniu w dniu 7 marca 2025 r. wydał decyzję o znaku: USC-I-[...] , którą orzekł o odmowie zmiany nazwiska E. L. na nazwisko L. . W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wobec wymienionej nie zostały spełnione przesłanki dotyczące zmiany nazwiska określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1988, dalej: ustawa o zmianie imienia i nazwiska). Nie zgadzając się z tym orzeczeniem skarżąca wniosła do Wojewody odwołanie, w terminie do tego przewidzianym. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Wojewoda nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie i zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 7 marca 2025 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że we wniosku o zmianę nazwiska skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazała m in., że jako niespełna sześcioletnia dziewczynka została umieszczona w domu dziecka. Ojciec był alkoholikiem, natomiast matka cierpiała na chorobę psychiczną. Pozostali członkowie rodziny nie kontaktowali się z nią. Babka wydziedziczyła ją w testamencie; doznała wielkiej krzywdy ze strony rodziny. Poprzez zmianę imion i nazwiska E. L. chciałaby przeciąć wszelkie więzy łączące ją z ludźmi, którzy porzucili ją jako dziecko. Obecnie przechodzi terapię oraz leczy się psychiatrycznie. Jej psycholog zaświadczyła, że wola zmiany imion i nazwiska ma źródło w traumatycznych doświadczeniach z dzieciństwa i podyktowana jest marzeniem o zmianie "swojej tożsamości" (zaświadczenie psychologa z 8 czerwca 2023 r. oraz zaświadczenie psychiatry z 26 czerwca 2023 r. w aktach sprawy). Wyjaśniła także, że od dawna używa nazwiska L. . Podpisuje tak korespondencję, przedstawia się znajomym, itp. Załączyła do akt sprawy m.in. kopię faktur Vat i rachunki wystawione na imię i nazwisko A. L. , etykiety z paczek oraz dokumenty dotyczące udziału w biegach. Ponadto dołączyła kopię zaświadczenia psychologicznego z 18 grudnia 2024 r., z którego wynika, że E. L. od kwietnia 2024 r. pozostaje pod regularną opieką psychologiczną. Została zdiagnozowana z zespołem stresu pourazowego oraz nawracającymi epizodami depresyjnymi, które były konsekwencją traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa. Od początku spotkań terapeutycznych skarżąca podkreślała potrzebę zmiany tożsamości związanej z nazwiskiem i imieniem. Tym samym zachodzi uzasadniona konieczność zmiany nazwiska pacjentki jako istotnego procesu leczenia i rekonstruowania jej tożsamości oraz zdrowia psychicznego. Dalej, Wojewoda przywołał art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Wyjaśnił, że ustawodawca w art. 4 ust. 1 ww. ustawy uznał, że zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić tylko z ważnych powodów, wskazał przy tym jedynie przykładowy katalog takich okoliczności. Powyższe oznacza, że dopuścił możliwość zaistnienia innych sytuacji, które mogą uzasadniać zmianę imienia i nazwiska, jeżeli zostaną ocenione przez organ jako "ważne powody". Ich ocena powinna zatem uwzględniać indywidualne warunki każdego przypadku. Ważne powody nie mogą jednak wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom. Rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymaga wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów jakie ma realizować zawarta w cytowanym art. 4 ust. 1 omawianej ustawy zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej strony indywidualnego interesu strony wnioskującej o zmianę imienia i/lub nazwiska. Dokonując takiej oceny należy mieć przy tym na uwadze, że nabycie oraz posługiwanie się własnym imieniem i nazwiskiem ma znaczenie indywidualizujące i identyfikujące daną osobę w stosunkach urzędowych i prywatnych, i powinna je cechować stabilność i pewność. Wojewoda stwierdził w efekcie, podobnie jak Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. , że wskazane przez skarżącą powody zmiany nazwiska, nie stanowią wystarczającej przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Podkreślił, że w przypadku zmiany nazwiska E. L. nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek wymienionych w katalogu "ważnych powodów", zawartych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Nazwisko wymienionej nie nosi znamion ośmieszających lub nielicujących z godnością człowieka i nie zostało bezprawnie zmienione. E. L. nie ubiega się też o zmianę na nazwisko noszone zgodnie z przepisami innego państwa czy nazwisko używane. Wojewoda przyjął przy tym, że podstawą do zmiany nazwiska powinny być szczególnie ważne, a nawet można by stwierdzić nadzwyczajne choć różnorodne okoliczności faktyczne danej sprawy (wyrok NSA z 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 125/05). W pojęciu "ważne powody" (którym posługuje się ww. art. 4 ust. 1), nie mieszczą się (jak wskazał) okoliczności noszące cechy kaprysu, fanaberii, snobizmu czy przekory wnioskodawcy niezadowolonego ze swojego "złego" nazwiska. Ponadto w orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że za okoliczności mieszczące się w pojęciu "ważne powody" nie jest uznawane m. in. złe samopoczucie w związku z noszonym nazwiskiem (wyrok NSA z 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 125/05), trudne relacje rodzinne, konflikt z pozostałymi członkami rodziny, zamiar rozpoczęcia życia na nowo ze zmienionymi danymi osobowymi (wyrok WSA w Łodzi z 17 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 410/13). Wojewoda (kierując się powyższym) uznał (jak przedstawił), że podnoszone przez skarżącą okoliczności, dotyczące chęci zamknięcia pewnego etapu życia oraz fakt, że noszone nazwisko przywołuje u niej traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, nie dają podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą ważne powody uzasadniające żądaną zmianę nazwiska. Traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa, negatywne wspomnienia związane z rodzicami, które E. L. pragnie zostawić za sobą poprzez zmianę nazwiska, są tylko jej subiektywnym odczuciem, które nie daje gwarancji na zaistnienie pożądanych przez nią skutków. Zmiana nazwiska nie zmieni przeszłości i nie doprowadzi automatycznie do polepszenia jakości życia skarżącej. Zmiany nazwiska nie można traktować jako instrumentu dającego gwarancję polepszenia samopoczucia, jakości życia i odcięcia się od traumatycznych przeżyć. Służą temu inne środki takie jak terapie, czy też opieka psychologiczna. Ważne powody nie mogą wynikać wyłącznie z subiektywnego przekonania osoby wnioskującej o zmianę, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom oceny. Wyobrażenia, odczucia, stany emocjonalne wnioskodawcy nie stanowią kryteriów, jakimi należy kierować się przy dokonywaniu oceny zaistnienia ważnego powodu do zmiany nazwiska. Nawet gdyby przyjąć, że u osoby wnoszącej o zmianę nazwiska występuje trwały stan psychiczny wyrażający się w subiektywnym negatywnym nastawieniu do noszonego nazwiska, dodatkowo nacechowany skoncentrowaniem aktywności życiowej na dążeniu do jego zmiany, to przy braku podstaw do uznania, że istnieją racjonalne, obiektywne powody, które taki stan uzasadniają, nie można uwzględnić wniosku o zmianę nazwiska. Poza tym Wojewoda podał, że używanie w codziennych kontaktach nieurzędowych określonego nazwiska zależy wyłącznie od jego posiadacza i nie podlega jakiejkolwiek reglamentacji administracyjnej (wyrok NSA z 18 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Gd 1114/93). W życiu prywatnym E. L. mogła i może posługiwać się wybranym przez siebie nazwiskiem, ale nie jest to okoliczność szczególna, która przemawiałaby za uwzględnieniem wniosku o zmianę jej nazwiska. Wojewoda wskazał także na to, że wyrokiem z 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 30 listopada 2022 r. utrzymującą w mocy negatywną dla skarżącej decyzję, dotyczącą zmiany jej imion i nazwiska, uznając, że brak jest podstaw do zmiany imion i nazwiska. Dodał, że organ rozpatrując wówczas sprawę miał świadomość tego, że skarżąca pozostaje pod opieką psychologa i uczęszcza na terapię. Stwierdził, że złożony ponownie wniosek o zmianę nazwiska, różniący się jedynie formą zapisu nazwiska, nie może więc przynieść zamierzonego skutku. W skardze do Sądu na ww. decyzję Wojewody z 30 kwietnia 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła: -naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. przyjęciem, że powody wskazane we wniosku przez skarżącą są jedynie subiektywne i nie na tyle doniosłe, ażeby uznać je za "ważne powody" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, podczas gdy we wniosku z 7 października 2024 r. powołano się na to, że wnioskodawczyni nie chce dłużej nosić swoich imion i nazwiska ze względu na to, że łączą się z jej trudną przeszłością, że od dawna używa imienia i nazwiska A. L. , że subiektywnie chce być tak nazywana oraz że administracyjna zmiana imion i nazwiska jest obiektywnie korzystna dla jej zdrowia, co uzasadnia uwzględnienie jej wniosku; art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania nakazującej organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie całej sprawy oraz merytoryczne, własne odniesienie się do wszystkich twierdzeń strony wnoszącej odwołanie, zaniechanie przez Wojewodę Mazowieckiego merytorycznego rozpoznania sprawy i powtórzenie bezrefleksyjne argumentacji wynikającej z decyzji organu I instancji, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego i nie wskazanie wszystkich faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym zwłaszcza przedstawionym przez skarżącą zaświadczeniom od psychologa i psychiatry, które potwierdzają istnienie obiektywnych powodów uzasadniających zmianę imienia i nazwiska skarżącej; art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie decyzji uniemożliwiających skarżącej realizację jej praw w oparciu o uprzednio wydane wyroki sądów administracyjnych w jej sprawie, w których uzasadnieniach zapisano m. in., że niewykluczona jest zmiana danych wnioskodawczyni, "o ile Wnioskodawczyni zmieni formę i zapis pożądanych danych z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 21 kwietnia 2023 roku"; wnioskodawczyni postąpiła zgodnie ze wskazaniami Sądu, uzyskując zaskakującą dla niej decyzję negatywną; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ winien był uchylić zaskarżoną decyzję i wydać decyzję uwzględniającą w całości wniosek skarżącej z 7 października 2024 r., dokonując zmiany jej imion i nazwiska na imię i nazwisko A. L.; -naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powody wskazane we wniosku nie stanowią ważnych powodów uzasadniających zmianę nazwiska skarżącej. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozważanie uchylenia w całości również decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności zakwestionowała rozdzielenie jej wniosku i orzeczenie przez organy administracji oddzielnie w przedmiocie zmiany jej imienia i oddzielnie co do nazwiska. Podała, że wnioskiem z 10 października 2024 r. domagała się zmiany tak swoich imion, jak i nazwiska na imię i nazwisko A. L.. Organ I instancji rozdzielił ten wniosek i oddzielnie orzekł w przedmiocie imienia i oddzielnie co do nazwiska; postanowieniem z 31 grudnia 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany imienia, które to postanowienie, po zażaleniu, zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Wskazała, że obecne rozpoznanie części jej wniosku jest błędem. Następnie skarżąca podniosła, że organ wadliwie ustalił, że w sprawie brak jest "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, które uzasadniałyby uwzględnienie jej wniosku. W tym zakresie - w jej ocenie - Wojewoda bezrefleksyjnie powielił argumentację wynikającą z decyzji organu I instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania nakazującą organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie całej sprawy oraz merytoryczne, własne odniesienie się do wszystkich twierdzeń strony wnoszącej odwołanie. Dodała, że Wojewoda uznał, że powody przedstawione we wniosku z 10 października 2024 r. nie spełniają dyspozycji normy wyrażonej w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Powyższa konstatacja jest wynikiem błędnej wykładni tego przepisu. Ponadto skarżąca podniosła, że Wojewoda doszedł również do nieuprawnionego wniosku, że przyczyny przez nią powołane w żądaniu są wyłącznie subiektywne. Organ w całości pominął istnienie powodów obiektywnych, związanych ze stanem jej zdrowia. Skarżąca przechodzi psychoterapię oraz leczy się psychiatrycznie. Organ w tym zakresie pominął w całości przedłożone przez nią dokumenty, dokonując własnych, dowolnych ustaleń faktycznych. Nie wskazał przy tym, dlaczego podjął takie działania. Organ zakwestionował w całości wnioski wynikające z zaświadczeń specjalistów z zakresu zdrowia psychicznego, kierując się własną - wszak niefachową - opinią. Organ nie jest kompetentny do dokonywania w tej materii własnych ustaleń, nie wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca podniosła również, że Wojewoda wskazał także, powtarzając niemal co do słowa argumentację organu I instancji, że w jego ocenie zmiana nazwiska wnioskodawczyni nie daje gwarancji poprawy jej samopoczucia i zdrowia psychicznego, dlatego zmiany tej nie dokona. Powyższe obarczone jest błędnym założeniem, że brak gwarancji poprawy samopoczucia oznacza brak zasadności zmiany imienia i nazwiska. Żadna decyzja administracyjna nie daje pewności, że poprawi życie osoby, na rzecz której została wydana. Nie można uzależniać zmiany imienia i nazwiska wyłącznie od pewności sukcesu tej zmiany, nie jest to wszak kryterium opisane w ustawie. Dodała, że zmiana imienia i nazwiska ma dla niej ogromne znaczenie terapeutyczne. Osoby, które doświadczyły w przeszłości przemocy i mają za sobą trudne przejścia, potrzebują podejmowania działań wzmacniających poczucie autonomii i kontroli nad własnym życiem. Przez wiele trudnych lat była pozbawiona tej kontroli, nie mogła decydować o sobie, była zdana na osoby, które stosowały wobec niej przemoc. Dotychczasowe nazwisko kojarzy jej się z traumatycznymi doświadczeniami i przeszłością, od której chce się symbolicznie odciąć. Utrzymywanie nazwiska, które wiąże się z bólem, poczuciem krzywdy i przeszłymi relacjami opartymi na przemocy wpływa negatywnie na jej samopoczucie. Codziennie musi się z nim stykać w relacjach urzędowych, nazwisko to widnieje na jej dokumentach. Powoduje to nieustanne przypominanie o przeszłości, której nie może zostawić za sobą. Zmiana nazwiska jest dla niej narzędziem psychologicznego i symbolicznego zamknięcia pewnego rozdziału oraz otwarcia nowego etapu, w którym może budować swoją tożsamość na własnych zasadach, bez obciążenia przeszłością. Podała nadto, że powody i okoliczności zmiany imienia i nazwiska powołane we wniosku złożonym w 2022 r. oraz we wniosku, który zainicjował niniejszą sprawę, nie są tożsame. Zasadniczą różnicą pomiędzy oboma wnioskami jest element obiektywnej potrzeby zmiany imion i nazwiska skarżącej, potwierdzony zaświadczeniami od psychologa i psychiatry; właśnie tej okoliczności zabrakło w sprawie rozpoczętej w 2022 roku, a w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest ona kluczowa, aby pozytywnie rozpatrzyć wniosek o zmianę imion i nazwiska skarżącej (vide: uzasadnienia wyroków WSA w Warszawie, których kopie zostały dołączone do wniosku z 10 października 2024 r.). W uzasadnieniu skargi podniosła również, że we wniosku powołała się nie tylko na to, że nie chce dłużej nosić swoich imion i nazwiska ze względu na to, że łączą się z jej trudną przeszłością, że od dawna używa imienia i nazwiska A. L., że subiektywnie chce być tak nazywana, ale także, że administracyjna zmiana imion i nazwiska jest obiektywnie korzystna dla jej zdrowia. Stwierdziła, że Wojewoda nie odniósł się do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniu, naruszając tym samym art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie całej sprawy oraz merytoryczne, własne odniesienie się do wszystkich twierdzeń strony wnoszącej odwołanie, czego Wojewoda Mazowiecki zaniechał. Wojewoda, jak i rozpoznający sprawę w I instancji Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W., nie wypowiedział się też w żaden sposób co do twierdzeń strony odnośnie do występowania nazwiska L. w bazie PESEL. Okoliczność ta została potwierdzona dokumentem załączonym do wniosku. Natomiast przy rozpoznawaniu wcześniejszego wniosku skarżącej o zmianę imienia i nazwiska, tego z 2022 r., brak występowania nazwiska w bazie PESEL stanowił istotną przeszkodę dla organu. Tymczasem teraz argument ten został zupełnie pominięty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody znak: WSO-I.6233.1.28.2024 z 30 kwietnia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika USC W. o odmowie zmiany z wniosku skarżącej nazwiska (z L. na L.). W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą ważne powodu uzasadniające wnioskowaną zmianę. Ocena ta, zdaniem Sądu, nie zasługuje na akceptację, albowiem zaskarżona decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) nie została poprzedzona właściwym postępowaniem wyjaśniającym, czy inaczej: ustaleniem okoliczności w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nadaniem im odpowiedniego znaczenia; jako taka wydana została z naruszeniem przepisów procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie mogła, wobec tego pozostać w obrocie prawnym; samo rozstrzygnięcie skarżonego organu należało w takich warunkach uznać za wadliwe. Przed rozwinięciem tej oceny Sąd zauważa, że podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, zgodnie z którym zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Treść tego przepisu (i użyty w nim zwrot "zmiany (...) można dokonać") wskazuje, że wydawana na jego podstawie przez właściwy organ decyzja ma charakter uznaniowy; organ dysponuje swobodą co do wyboru treści rozstrzygnięcia wówczas, gdy wnioskodawca powoła się na określoną w ww. ustawie przesłankę umożliwiającą uwzględnienie wniosku, tj. ważny powód. Innymi słowy: organ może odmówić zmiany nazwiska (imienia) pomimo istnienia ustawowo wskazanych przesłanek dokonania takiej zmiany. Natomiast wyszczególnione w art. 4 ust. 1 ustawy "ważne powody" do zmiany imienia lub nazwiska mają jedynie charakter przykładowy. Oznacza to, że organ rozpatrując konkretną sprawę uprawniony jest do oceny czy wskazany przez wnioskodawcę (także inny niż wyszczególniony w ustawie) powód jest powodem ważnym i uzasadniać może wydanie pozytywnej dla niego decyzji. Na taki sposób wykładni wskazał Wojewoda w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd decyzji, i w tym zakresie, tj. co do rozumienia ww. art. 4 ust. 1 Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organ ten zasadnie bowiem wskazał na to, że nie jest wystarczające powołanie się na wynikającą z pkt 2 tego przepisu przesłankę używania imienia lub nazwiska, by uzasadnione było uwzględnienie wniosku. Prawidłowo też zaznaczył, że zmiana imienia/imion i nazwiska, jest możliwa tylko z ważnych powodów, co oznacza, że potrzeba dokonania takiej zmiany powinna wynikać nie tylko ze względów subiektywnych, ale też z obiektywnej potrzeby, a niekiedy nawet konieczności. Względy subiektywne są oczywiście ważne, bo zmiana danych dokonywana jest na wniosek zainteresowanej osoby. Powinny jednak znaleźć też potwierdzenie w obiektywnych kryteriach potrzeby dokonania takiej zmiany. Prawidłowo także podniósł, że rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku, wymaga wyważenia interesów: społecznego i indywidualnego interesu strony wnioskującej o zmianę imienia/imion czy nazwiska. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, w toku postępowania organ ten nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i należyty, a przez to nie wyjaśnił (nie uwzględnił ważnych dla skarżącej) okoliczności tak, aby umożliwić prawidłowe rozpatrzenie jej żądania. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że sprawa zakończona zaskarżoną decyzją toczyła się z kolejnego wniosku skarżącej złożonego do organu w dniu 10 października 2024 r. (data wpływu wynikająca z prezentaty organu). Wniosek ten dotyczył zmiany imienia i nazwiska skarżącej, a w uzasadnieniu jako powody mające przemawiać za jego uwzględnieniem wskazano na traumatyczne przeżycia skarżącej z dzieciństwa, tj. pozostawienie skarżącej przez jej rodziców biologicznych w wieku 6 lat w domu dziecka (z uwagi na niewydolność opiekuńczo-wychowawczą obojga rodziców), ale też późniejsze zachowania rodziny, która nie interesowała się jej losem, jak i krzywdy doznane w domu dziecka. We wniosku tym wskazano także na to, że skarżąca przechodzi psychoterapię, leczy się psychiatrycznie, a leczący ją lekarze psycholog i psychiatra (odpowiednio: psycholog, psychiatra mgr A. A, i prof. dr hab. n. med. B. M. ) potwierdzili, że zmiana imienia i nazwiska może przynieść dla skarżącej korzyści w dalszej terapii. Poza tym wskazano, że skarżąca już od dawna używa imienia i nazwiska, które wskazała w żądaniu; nowe dane przybrała po opuszczeniu domu dziecka. Podano jednocześnie, że nazwisko, które chciałaby przybrać występuje w rejestrze PESEL, więc jest nazwiskiem występującym w Polsce. Analizując to żądanie organy orzekające w sprawie nie mogły pominąć, że sprawa zmiany imienia i nazwiska skarżącej była już procedowana, co więcej – zakończyła się prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 141/23. To też spowodowało, że organy za konieczne uznały rozdzielenie wniosku i odrębne rozpatrzenie sprawy zmiany imienia oraz odrębne zmiany nazwiska. W konsekwencji niniejsza sprawa - wywołana ww. wnioskiem z 2024 r. - dotyczy wyłącznie zmiany nazwiska. Biorąc pod uwagę powyższe, jak i przebieg postępowania przed organami orzekającymi, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania decyzji wydanych w sprawie tylko z tej przyczyny, że odnoszą się do części żądania, bo wyłącznie do zmiany nazwiska (ale co też ważne - odrębnej kontroli sądowej podlega sprawa dotycząca zmiany imienia skarżącej z kolejnego jej wniosku). Zgadza się jednocześnie z organami co do tego, że ww. wyrok (i skontrolowane nim orzeczenia) nie stanowiły przeszkody do uruchomienia postępowania z kolejnego wniosku skarżącej w zakresie zmiany jej nazwiska, z uwagi na to, że wniosek ten dotyczy innego nazwiska niż wskazane w poprzednio procedowanym żądaniu, ponadto – w części innych okoliczności mających przemawiać za tą zmianą, tj. niż wcześniej wskazane i prawomocnie ocenione. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że wskazane żądanie skarżącej w zakresie zmiany nazwiska dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co uniemożliwiałoby wydanie decyzji merytorycznej, albowiem ta dotknięta byłaby wadą nieważności (v. art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Sąd zaznacza przy tym, że z uzasadnienia ww. wyroku z 21 kwietnia 2023 r. wynika, że jako powód zmiany imion i nazwiska skarżąca wskazała wówczas na traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, które w obecnym żądaniu także podała. Jednakże dopiero na obecnym etapie powołała się na kwestie zdrowotne, dokumentując je stosownymi zaświadczeniami. Z jednego z nich wynika, że stwierdzono u niej złożony zespół stresu pourazowego, osobowość chwiejna emocjonalnie typu bordeline oraz że zmiana danych pacjentki może przynieść korzyści dla dalszej terapii (v. zaświadczenie lekarskie z 26 czerwca 2023 r.). Te też okoliczności odróżniające niniejszą sprawę od zakończonej ww. wyrokiem tut. Sądu, skarżąca zaakcentowała ponownie w piśmie z 20 stycznia 2025 r., zwracając uwagę na obiektywną potrzebę zmiany danych, potwierdzoną zaświadczeniami lekarskimi jako istotny element procesu leczenia i rekonstruowania jej tożsamości oraz zdrowia psychicznego. W konsekwencji Sąd stwierdza, że zasadnym było przeprowadzenie postępowania z wniosku skarżącej co do zmiany nazwiska – pomimo pozostawania w obrocie prawnym prawomocnej decyzji Wojewody z 30 listopada 2022 r., dotyczącej także zmiany nazwiska skarżącej (a skontrolowanej ww. wyrokiem). Z ww. powodów obie te sprawy nie były tożsame przedmiotowo. Niezależnie od tego, okoliczności podobne w obu tych sprawach, na obecnym etapie nie mogły być inaczej ocenione ani przez organy administracji, ani przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wynika to w szczególności z art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynika z tego, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak określono ją w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Innymi słowy, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem m. in. sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku. Związanie to dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Zatem, skoro w wyroku z 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/23 tut. Sąd uznał, że traumatyczne przeżycia z dzieciństwa i ich skutki w życiu dorosłym nie są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej w przedmiocie zmiany m. in. nazwiska, to okoliczności te powtórzone na obecnym etapie (niezależnie od innego brzmienia nazwiska wskazanego w rozpatrywanym żądaniu) także nie mogły zostać inaczej ocenione. W tym też kontekście Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w działaniu organów orzekających. Natomiast Sąd ma zastrzeżenia do organów obu instancji co do pozostałej i istotnej w sprawie oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą, odnoszących się do jej stanu zdrowia i leczenia. Nie stanowi o ich prawidłowym rozważeniu w kontekście art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska wskazanie na to, że zmiana nazwiska nie jest środkiem terapeutycznym i instrumentem dającym gwarancję na polepszenie samopoczucia, jakości życia, osiągniecia sukcesów i odcięcia się od przeszłości (v. str. 5 uzasadnienia decyzji I instancji i str. 4 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego). W ten wyłącznie sposób organy orzekające odniosły się zaś do zaświadczeń lekarskich przedstawionych w postępowaniu przez skarżącą, która to słusznie i konsekwentnie podnosi (v. odwołanie i skarga), że żadna decyzja administracyjna nie daje pewności, że poprawi życie osoby, na rzecz której została wydana. Słusznie też wskazuje na to, że nie można uzależnić zmiany imienia czy nazwiska wyłącznie od pewności sukcesu tej zmiany; nie wynika to z ww. art. 4 ust. 1, i nie stanowi kryterium przedmiotowej zmiany. Uznając za nieprawidłową ocenę organów w ww. zakresie Sąd stwierdza, że w sprawie należało wyjaśnić, czy okoliczności wynikające z załączonych do wniosku dokumentów – zaświadczeń lekarskich mogą być uznane za ważny, obiektywnie istniejący powód przemawiający za uwzględnieniem rozpatrywanego żądania. Takiej oceny w sprawie nie przedstawiono na żadnym etapie, ograniczając się do zacytowanych powyżej stwierdzeń, wykraczających poza kompetencję organów orzekających i zakres sprawy. Organy te nie miały bowiem żadnych uprawnień do tego, aby oceniać/rozważać, czy i jak wnioskowana zmiana nazwiska wpłynie na terapię, leczenie skarżącej i stan jej zdrowia. Miały natomiast obowiązek ocenić, czy jej stan zdrowia może stanowić okoliczność uzasadniającą uwzględnienie jej żądania. Skarżąca wykazała, że leczy się psychiatrycznie, przechodzi psychoterapię, a także, że zmiana jej nazwiska (jak ocenili jej lekarze) może przynieść dla jej leczenia pozytywne skutki. W takim kontekście należało rozważyć powyższe, a tego ewidentnie w sprawie zabrakło. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym; wydana bowiem została z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Z jej uzasadnienia wynika, że w swojej ocenie Wojewoda oparł się na ustaleniach, wnioskach i stwierdzeniach organu I instancji dając w ten sposób wrażenie braku koniecznego postępowania, zgodnie z zasadą uregulowaną w art. 15 k.p.a., na tym etapie. Sąd dostrzega zaś, że zgodnie z doktryną i orzecznictwem wypracowanym na gruncie art. 7 k.p.a. rozstrzygnięcie uznaniowe, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wymaga szczególnej staranności organu w podejściu do materiału dowodowego i jego oceny. W sprawach dotyczących zmiany imienia lub nazwiska ten materiał dowodowy w dużej mierze pochodzi od samego wnioskodawcy. Jeśli więc, zdaniem organu, jest niewystarczający, to organ ten powinien (wręcz jest do tego obowiązany), umożliwić wnioskodawcy przedłożenie dodatkowych dowodów, a już z pewnością ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów w tym postępowaniu złożonych i dokonać ich oceny i znaczenia prawnego. Biorąc pod uwagę błędy popełnione w sprawie, których nie ustrzegł się również organ I instancji, Sąd za właściwe dla prawidłowego zakończenia postępowania uznał wzruszenie także decyzji i tego organu. Orzekając ponownie w sprawie organ I instancji uwzględni przedstawione powyżej uwagi Sądu; weźmie też pod uwagę, że nie można wyłączyć spośród ważnych względów uzasadniających żądanie zmiany imienia czy nazwiska w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, stanu zdrowia i procesu leczenia, pomocy w leczeniu, w redukcji stresu i poprawie komfortu psychicznego. Zweryfikuje nadto argument skarżącej dotyczący występowania wskazanego we wniosku nazwiska w bazie PESEL. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 oraz art. 200 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.