VII SA/Wa 1334/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] listopada 2007 r. wydał decyzję nr [...] mocą której nie stwierdził u M. B. choroby zawodowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II S.A./Bd 209/08 wyrokiem z dnia 28 maja 2008r. oddalił skargę M. B. na powyższą decyzję. W dniu 28 lipca 2009 r. M. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Wnioskodawca podniósł, że w związku z uznaniem przez Trybunał Konstytucyjny rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 115) za niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy – Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008 r., kwestionowana decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W piśmie uzupełniającym dodał, że decyzja została wydana w stosunku do rolnika, a wnioskodawca w dniu jej wydania był "emerytem rolnym niepracującym". Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 7, art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 209/08 oddalił skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], co oznacza, ze Sąd uznał tą decyzję za zgodną z prawem. Z uwagi na moc wiążącą przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące, organ nie widzi podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Dodał, że powołany przez wnioskodawcę wyrok Trybunału Konstytucyjnego może być co najwyżej podstawą do wznowienia postępowania. Skargę o wznowienie postępowania należało wnieść w terminie miesiąca od daty wejścia w życie orzeczenia. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył M. B. zarzucając, że uzasadnienie decyzji jest wymijające i nie odnosi się do wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115). Postępowanie o uznanie choroby zawodowej u M. B. zostało rozpoczęte w okresie obowiązywania ww. rozporządzenia. Ponadto złożenie wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej rolniczą chorobę zawodową nastąpiło w czasie, gdy na mocy § 11 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., straciło moc obowiązywania poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Z uwagi na powyższe niemożliwe było rozpatrywanie złożonego wniosku na podstawie nieobowiązujących przepisów. Organ dodał, że poruszana przez zainteresowanego kwestia podlegania ubezpieczeniu rolniczemu i opłacania składek ubezpieczenia rolniczego nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. Zarówno rolnicy, jak i rolnicy - emeryci jako grupa zawodowa, mogą ubiegać się o orzeczenie wystąpienia choroby zawodowej. Główny Inspektor Sanitarny ponownie powołał się na okoliczność, iż postępowanie administracyjne w sprawie było przedmiotem weryfikacji sądowej (skarga na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę na powyższą decyzję uznał tą decyzję za zgodną z prawem. Organ powołując się na art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, ze nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Organ również wskazał, że zapis § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) zezwala na uznanie za skuteczne dotychczasowe czynności diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone w uprawnionych do wydawania orzeczeń placówkach medycznych, w tym przypadku w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we [...]. Decyzja z dnia 13 listopada 2007 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie stwierdzająca u M. B. choroby zawodowej odpowiada przepisom prawa, gdyż była następstwem orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał ww. orzeczenie lekarskie po przeprowadzonych u zainteresowanego badaniach, analizie narażenia zawodowego oraz analizie dokumentacji medycznej, w którym nie rozpoznał żadnej z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115). Główny Inspektor Sanitarny wskazał ponownie, że zgodnie z art. 145a k.p.a., stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności konkretnego przepisu z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, o czym strona była informowana. Nie jest to natomiast przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zawnioskowanej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. B., wnosząc o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2010 r. Wskazał, że zaskarżona decyzja oparta jest na gołosłownym twierdzeniu, bez wskazania podstawy prawnej, że osoby nie będące rolnikami mogą się ubiegać o stwierdzenie u nich choroby zawodowej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] marca 2010 r. nie naruszają prawa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 Kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art 156 §1 Kpa. Niemożność ponownej weryfikacji decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., wynika z poddania tej decyzji kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 28 maja 2008r. sygn. akt II SA/Bd 209/08 oddalił skargę. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. Wyrok z dnia 28 maja 2010r WSA w Bydgoszczy. sygn. akt akt II SA/Bd 209/08 zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ sąd z urzędu winien ustalić czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 156 Kpa. Ewentualne przyczyny nieważności decyzji mogły zostać ujawnione w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, który w niniejszej sprawie skargę oddalił. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1467/96 (LEX nr 43235), iż wyrok sądu oddalający skargę na kwestionowaną decyzję przesądza jednoznacznie o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem niedopuszczalnym byłoby badanie przez organ, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Próba stwierdzenia nieważności decyzji badanej już przez sąd stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. Oddalenie skargi zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 51 7/00, LEX nr 51288). Organ nadzorczy słusznie podniósł w wydanych orzeczeniach, że będąc związanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2008r. i zawartą w nim oceną prawną, nie mógł stwierdzić nieważności kwestionowanej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Z tych tez przyczyn żaden z zarzutów skargi sprowadzający się do wykazania, iż organy orzekające w sprawie stwierdzenie choroby zawodowej stosowały niewłaściwe przepisy prawa materialnego, nie mogły być weryfikowane przez organ prowadzący postępowanie nadzorcze, wobec akceptacji tych rozstrzygnięć przez Sąd administracyjny. Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącego zarzutu nieważności kontrolowanej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r, wobec faktu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. sygn.akt P 23/7, za niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy, rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 115), należy całkowicie podzielić stanowisko zaprezentowane przez Głównego Inspektora Sanitarnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż orzeczenie to może stanowić przesłankę wznowienia postępowania o której mowa w art. 145a kpa, nie jest natomiast przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sadowoadministracyjnym dominuje pogląd wykluczający stosowanie instytucji nieważności decyzji w przypadku zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny aktu normatywnego, na którego podstawie została ona wydana (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 1035/00, Lex nr 57179: "Przewidziana w art. 145a k.p.a. możliwość wznowienia postępowania w przypadku zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny przepisów aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, stanowi jedyny tryb weryfikacji (wzruszenia) tych decyzji, a tym samym wyklucza w świetle powyższego prawo ubiegania się o stwierdzenie ich nieważności na zasadach przepisów art. 156 i n. k.p.a."). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.