VII SA/Wa 1348/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-06

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji legalizującej zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na przedszkole, wydana po upływie 10 lat od wydania kwestionowanej decyzji i wszczęta z inicjatywy sąsiadów, została wydana przy zaistnieniu przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że decyzja legalizująca zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na przedszkole, wydana po upływie 10 lat od jej wydania i wszczęta z inicjatywy sąsiadów, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oparł się na wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podkreślił, że samo wydanie decyzji na podstawie niekompletnego wniosku, bez szerszego uzasadnienia, czy fakt ten doprowadził do nieakceptowalnego z punktu widzenia państwa prawa rozstrzygnięcia, nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności, zwłaszcza gdy przedszkole funkcjonuje od wielu lat.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na przedszkole. Organ uznał, że pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością, braku wymaganej ekspertyzy technicznej oraz opisów i rysunków. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i innych przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. H. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. H. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...], ([...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] ([...]), udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicy i wysokiego parteru w budynku jednorodzinnym poprzez ich adaptację na przedszkole jednooddziałowe tj. część piwniczna na zaplecze socjalno-gospodarcze a wysoki parter na pokoje dla dzieci - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję z [...] wydano z rażącym naruszeniem § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów. Ponadto, ww. decyzja narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wyjaśnił, iż naruszenie powołanych przepisów polegało na wydaniu decyzji pomimo braku dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania przez H. H. nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, organ nie posiadał wymaganej ekspertyzy technicznej, która z uwagi na charakter zmiany sposobu użytkowania była uzasadniona, opisów oraz rysunków określających usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych na działce wnioskodawcy i działkach sąsiednich, z oznaczeniem części obiektu, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie organu naruszenia te stanowią kwalifikowaną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyła H. H. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną jego interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 12 kpa poprzez niedoprowadzenie do wyjaśnienia sprawy. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2008r. (VII SA/Wa 1913/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ww. skargę. Następnie, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2009r. (II OSK 918/08) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zw. ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie ma swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia i winien uwzględnić stanowisko sądu odwoławczego. Stosując się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był uwzględnić skargę. Sąd miał na uwadze, że w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż decyzja stwierdzająca nieważność decyzji legalizującej samowolną zmianę sposobu użytkowania części ww. budynku mieszkalnego na przedszkole została wydana po upływie 10 lat od wydania kwestionowanej decyzji, a postępowanie wszczęto z inicjatywy właścicieli sąsiedniego segmentu, sprzeciwiających się istnieniu w sąsiedztwie przedszkola. Sąd odwoławczy stwierdził, że podstawowe znacznie miało zatem ustalenie i dokonanie oceny, czy w powyższych okolicznościach decyzję legalizacyjną z dnia [...], wydano przy zaistnieniu przesłanki z art. 156 § 1 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny, nie zgodził się z dokonaną oceną skutków wydania kwestionowanej decyzji, pomimo jej braków formalnych stwierdzając, że organ który otrzymał wniosek zawierający wady formalne np. bez określonych załączników, ma obowiązek wezwać stronę do ich uzupełnienia. Jeżeli jednak wydał decyzję bez doprowadzenia wniosku do formalnej zgodności z przepisami ustawy, to nie w każdym przypadku decyzja taka będzie rażąco naruszała prawo. Sąd II instancji podkreślił, że samo stwierdzenie, iż decyzję wydano na podstawie niekompletnego wniosku, bez dokonania szerszego uzasadnienia w szczególności, czy fakt ten doprowadził do rozstrzygnięcia, które nie jest możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa, nie zasługuje na akceptację. W tym przypadku winna być wzięta pod uwagę okoliczność, że przedmiotowe przedszkole funkcjonuje już przez wiele lat. Ponadto, Sąd II instancji wskazał, że zarzut dotyczący niezachowania wymaganej wysokości pomieszczeń oraz warunków technicznych odnoszących się do budowy schodów nie został sformułowany w sposób umożliwiający stwierdzenie, w jakim stopniu stan faktyczny odbiega od wymogów, a w konsekwencji czy doszło do tak poważnego naruszenia prawa - warunków technicznych, że może być ono uznane za rażące. Sąd powołał się na utrwalone stanowisko orzecznictwa i doktryny, w którym wielokrotnie podkreślano, że nie każde naruszenie prawa należy traktować jako kwalifikowane - rażące, co niewątpliwie wynika z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 kpa). W związku z przytoczonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dokonanie oceny, czy przy wydaniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. pomieszczeń, doszło do rażącego - to jest takiego którego nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności - naruszenia art. 32 w zw. z art. 71 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów, a także przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ winien wziąć przy tym pod uwagę długi okres funkcjonowania przedszkola. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło