VII SA/Wa 1350/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu R. D. kwotę 500 (pięćset) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 30 września 2016 r. R. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków. W dniu 10 listopada 2016 r. Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie, którym wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 4 odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 złotych, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została odebrana przez skarżącego w dniu 6 grudnia 2016 r. po jej dwukrotnym awizowaniu, przy czym pierwsza awizacja przesyłki dokonana została w dniu 21 listopada 2016 r. Jak wynikało z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 16 lutego 2017 r. przesyłka skierowana do skarżącego została wydana adresatowi w placówce pocztowej w dniu 6 grudnia 2016 r., przy czym powyższa przesyłka była po raz pierwszy awizowana w dniu 21 listopada 2016 r., zaś powtórne zawiadomienie o awizacji przesyłki zostało dokonane w dniu 29 listopada 2016 r. Ponadto w piśmie zawarta była informacja, że zawiadomienia o możliwości odebrania awizowanej przesyłki pozostawione były w skrzynce oddawczej adresata. Skarżący braki formalne skargi uzupełnił w dniu 13 grudnia 2016 r. W dniu 1 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie, w którym odrzucił skargę R. D. oraz postanowił o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego. W dniu 29 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Ze względu na brak podstaw do zastosowania trybu z art. 195 § 2 p.p.s.a. akta sprawy wraz z zażaleniem zostały przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie, w którym uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymagań jest – stosownie do art. 47 § 1 wymienionej ustawy – dołączenie do skargi jej odpisów dla doręczenia ich stronom. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga. W świetle art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś art. 220 § 3 powołanej ustawy stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jednocześnie zauważyć należy, że stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Jak wskazano w uchylonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2017 r. w niniejszej sprawie przesyłka z dnia 16 listopada 2016 r. została awizowana po raz pierwszy 21 listopada 2016 r. i powtórnie w dniu 29 listopada 2016 r. Skarżący odebrał przesyłkę w urzędzie pocztowym 6 grudnia 2016 r. Wskazano wówczas, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Wobec powyższego, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 1762/15, lex nr 2025653). Dlatego też fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że pierwsze awizo zostało dokonane 21 listopada 2016 r., wobec czego bieg czternastodniowego terminu upływał 5 grudnia 2016 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi wynikający z zarządzenia przewodniczącego wydziału. Termin uzupełnienia ww. braków formalnych skargi liczony od 5 grudnia 2016 r. upływał zatem dnia 12 grudnia 2016 r. W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że ten błędnie ustalił termin pierwszej awizacji przesyłki poleconej wzywającej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przyjęcie, że przesyłka byłą po raz pierwszy awizowana w dniu 21 listopada 2016 r., podczas gdy dokonanie tej czynności miało miejsce w dniu 22 listopada 2016 r.. Co za tym idzie błędnie przyjęto, że termin odbioru przesyłki upływał z dniem 5 grudnia 2016 r. , a uzupełnienie braków formalnych skargi w dniu 13 grudnia 2016 r. nastąpiło po terminie. Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 1 czerwca 2017 r. wskazał, że zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. W oparciu o wydruk ze strony emonitoring.poczta-polska.pl ("śledzenie przesyłek – tracking") obrazujący status przedmiotowej przesyłki Sąd dostrzegł podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Okoliczności faktyczne, wynikające z wymienionej dokumentacji, budzą w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione wątpliwości co do określenia momentu, z którym ustawa wiąże skutek w postaci rozpoczęcia biegu czternastodniowego terminu do odbioru awizowanej przesyłki, pozostawionej w placówce pocztowej. Jak wskazano w uzasadnieniu trudno uznać, aby moment (dzień oraz godzina) przekazania przesyłki do doręczenia adresatowi przez pracownika poczty pokrywał się z momentem awizowania przesyłki, z którym związano możliwość odbioru przedmiotowej przesyłki z placówki pocztowej. (Z wydruku wynika, że przedmiotową przesyłkę przygotowano do doręczenia 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51, przekazano do doręczenia 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51, jak również 21 listopada 2016 r. o godz. 19:51awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce adresata, łącząc z tym faktem możliwość odebrania przesyłki w placówce Poczta Polska S.A. Ponadto wynika, że przesyłka była możliwa do odbioru w placówce pocztowej w dniu 21 listopada 2016 r., z tym że o godz. 19:59) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednoznaczna była również dodatkowa informacja zawarta w tej dokumentacji stwierdzająca możliwość odbiory przesyłki w placówce poczty polskiej. Wątpliwości NSA obudziła zbieżność przekazania przesyłki do doręczenia z momentem pozostawienia awiza w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz przyjęta godzina, w której pracownik poczty miał dokonać awizowania przesyłki, która, określana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, odbiega od przyjętej dla doręczania korespondencji za pośrednictwem pracowników poczty. W jego ocenie powyższe okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości i nie powinny stanowić punktu odniesienia dla oceny daty uzupełnienia w/w braków przez skarżącego. W orzeczeniu wskazano, że Sąd I instancji powinien ponownie ustalić moment pierwszego awizowania przedmiotowej przesyłki, z uwzględnieniem wyjaśnień Poczta Polska S.A. w tym zakresie. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał zarządzenie w celu uzyskania informacji od naczelnika UP [...] dotyczącej doręczenia przesyłki wzywającej skarżącego do uzupełniania braków formalnych (oznaczonej nr [...]) wraz z wezwaniem do wyjaśnienia co oznaczają wskazane godziny przypisane do konkretnych czynności, w szczególności czy stanowią one rzeczywistą godzinę przekazania przesyłki do doręczenia i pozostawienia przez doręczyciela awiza w skrzynce odbiorczej adresata, czy też godzina wskazuje moment, w którym dokonano wprowadzenia informacji do systemu informatycznego. Pismem z dnia 26 lipca 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe zarządzenie, które zostało rozpatrzone w trybie postępowania skargowego. W piśmie udzielono wyjaśnień, zgodnie z którymi przesyłka polecona o nr [...] została odebrana przez adresata będącego w niniejszej sprawie skarżącym w dniu 6 grudnia 2016 r.. Natomiast o nadejściu przesyłki R. D. powiadamiany był dwukrotnie poprzez pozostawienie zawiadomień w oddawczej skrzynce pocztowej w dniach 21 oraz 29 listopada 2016 r. W związku z zapytaniem o dane dotyczące przesyłek podane w informatycznych systemach śledzenia wyjaśniono, iż mają one jedynie charakter poglądowy. Wykazane godziny przygotowania czy przekazania do doręczenia lub też pozostawienia awiza danej przesyłki wskazują czas wprowadzenia danych do systemów informatycznych, a nie rzeczywisty czas dokonania tych czynności. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że godziny dokonania czynności na stronie emonitoring.poczta-polska.pl mają jedynie charakter podglądowy i nie wskazują na rzeczywistą chwilę wykonania czynności. Wprowadzanie informacji do systemu ma charakter pomocniczy i nie stanowi dokładnego odzwierciedlenia dokonywanych czynności. System monitoring stanowi informację, pozwalającą ustalić gdzie znajduje się przesyłka, ale nie zastępuje czynności wykonywanych przez uprawnionego pracownika poczty polskiej, zajmującego się dostarczaniem przesyłek bądź awizowaniem przesyłek ani nie jest dokładnym zapisem dokonywania tych czynności aktualizującym się na bieżąco. Wobec powyższego jako moment, z którym ustawa wiąże skutek w postaci rozpoczęcia biegu czternastodniowego terminu do odbioru awizowanej przesyłki, pozostawionej w placówce pocztowej należy uznać datę, która widnieje na papierowym potwierdzeniu odbioru wskazaną przez uprawnionego pracownika, a nie dzień następny jak sugerował skarżący. Czynność awizacji nie miała miejsca 21 listopada 2016 r. o godz. 19.51, a jedynie o tej godzinie informacja o fakcie jej dokonania została wprowadzona do systemu. Momentem rozpoczęcia czternastodniowego terminu do odbioru awizowanej przesyłki był 21 listopada 2016 r. wobec czego termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął w dniu 12 grudnia. W tym miejscu należy nadmienić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził błędnego obliczenia tego terminu, a jedynie niewłaściwe określenie momentu rozpoczęcia terminu do odbioru przesyłki. W świetle wyjaśnień przesłanych przez pocztę polską należy stwierdzić, że moment ten miał miejsce w dniu 21 listopada 2016 r. W tym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie chce wskazać, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości rozpoznania skargi w sytuacji, gdy strona uchybiła terminowi do dokonania czynności. Art. 85 p.p.s.a stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Nadesłanie odpisów skargi i uiszczenie wpisu sądowego w dniu 13 grudnia 2016 r., a zatem po terminie, skutkuje odrzuceniem wniesionej do sądu administracyjnego skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.