VII SA/Wa 1356/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-23

Skład orzekający: Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym, ale posiada znaczący kapitał zakładowy i majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej nie podlega uwzględnieniu, jeśli spółka, mimo wykazania straty w poprzednim roku, dysponuje znaczącym majątkiem (kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk z poprzedniego roku), który może zostać spieniężony na pokrycie kosztów postępowania. Prowadzenie działalności gospodarczej na szeroką skalę wiąże się z koniecznością przewidywania i zabezpieczania środków na koszty sądowe.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że zysk za ubiegły rok został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a środki na koncie bankowym na pokrycie zadłużenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 13 czerwca 2014 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...]. W dniu 22 lipca 2014 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 1 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił C. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ustawowym terminie od postanowienia referendarza sądowego strona skarżąca złożyła sprzeciw. Podniosła, że zysk za ubiegły rok został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a kwota wskazana na koncie bankowym została przeznaczona na pokrycie zadłużenia. Wobec tego spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast art. 246 § 2 ppsa stanowi, że osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd z jednej strony bierze pod uwagę aktualną sytuację materialną skarżącego, a z drugiej strony także wysokość kosztów postępowania, jaki jest on zobowiązany podnieść. W przedmiotowej sprawie wpis sądowy wynosi 200 zł. Na gruncie wymienionego przepisu skarżący powinien wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również że podjął wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód skarżącego, ale także posiadany przez niego majątek. Jeżeli sytuacja danego podmiotu nie jest dobra, ale dysponuje on majątkiem pozwalającym na jego spieniężenie to przyznanie prawa pomocy byłoby niezasadne. Przez pojęcie "środki", o których mowa w art. 246 § 2 ppsa, należy rozumieć wszystkie aktywa jednostki (środki pieniężne, zapasy, towary, środki trwałe). Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że kapitał zakładowy spółki wraz z majątkiem i środkami finansowymi wynosi ponad 3 mln złotych, wartość środków trwałych przekracza kwotę 9 mln złotych, natomiast za ostatni rok spółka osiągnęła zyska w kwocie 132 603,05 zł. Z wymienionych danych wynika, że skarżący posiada znaczący majątek, który może zostać w części spieniężony na pokrycie kosztów postępowania. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów ewentualnych spraw sądowych i zabezpieczyć na ten cel środki finansowe, zwłaszcza gdy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą na szeroką skalę. Prowadzenie spraw sądowych jest bowiem wpisane w istotę prowadzenia dużej działalności gospodarczej. Każdy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia niezbędnych kosztów sądowych. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, można wystąpić o prawo pomocy. Z informacji nadesłanych przez skarżącego wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą w szerokim zakresie. Dlatego realizacja określonych celów gospodarczych nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Według sądu jest okolicznością niewiarygodną aby z majątku wartego kilka milionów złotych skarżący nie mógł wygospodarować kwoty 200 zł w celu pokrycia wpisu sądowego od skargi. Z odpisu KRS wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi ponad 3 mln złotych. Tak duży kapitał zakładowy świadczy o posiadaniu przez spółkę majątku, który może zostać przeznaczony na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Analogicznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 maja 2008 r. I FZ 143/08, przyjmując, że wysoki kapitał zakładowy spółki wnioskującej o przyznanie prawa pomocy może stanowić przeszkodę w udzieleniu jej prawa pomocy. Z informacji przedstawionej przez skarżącego wynika, że poniosła ona w 2013 r. stratę w kwocie prawie 6 mln złotych. Jednakże należy zauważyć, że sama strata w działalności gospodarczej nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowanych spółki, w sytuacji gdy wciąż prowadzi ona działalność gospodarczą. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło