VII SA/Wa 1360/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-20
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji wnoszącej sprzeciw do użytkowania budynku, wydana na podstawie art. 154 § 2 K.p.a., może zostać uchylona w sytuacji, gdy budynek nie spełnia wymogów dostępności dla osób niepełnosprawnych, a uchylenie tej decyzji godziłoby w interes społeczny i zasadę praworządności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji wnoszącej sprzeciw do użytkowania budynku, wydana na podstawie art. 154 § 2 K.p.a., nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. dotyczy decyzji, które nie tworzą praw dla stron, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji wymaga przemawiania interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W sytuacji, gdy budynek użyteczności publicznej nie spełnia wymogów dostępności dla osób niepełnosprawnych, uchylenie decyzji sprzeciwiającej się jego użytkowaniu godziłoby w interes społeczny i zasadę praworządności, co uniemożliwia zastosowanie art. 154 K.p.a.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., która w trybie art. 54 Prawa budowlanego wniosła sprzeciw do użytkowania budynku biblioteki publicznej z internatem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia tej decyzji, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora. Gmina zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i nieodniesienie się do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji PINB. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, co następuje:
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] na podstawie art. 154 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], którą to na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm., zwana dalej Prawo budowlane) wniósł sprzeciw do użytkowania budynku biblioteki publicznej z internatem położonego w [...] przy ul. [...], poddanego przebudowie na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], udzielającej pozwolenie na budowę.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jakkolwiek z uzasadnienia badanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, że wydana ona została w związku z nie przedłożeniem wraz z wnioskiem wszystkich dokumentów, to jednakże po analizie całości dokumentacji, stwierdził dodatkowo, że nieruchomość nie była przystosowana dla osób niepełnosprawnych, a w szczególności do korzystania przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich. Ponadto stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka do uchylenia decyzji ostatecznej wnoszącej sprzeciw do użytkowania budynku biblioteki z internatem (...), gdyż zaistniały w ten sposób stan, tj. przyjęcie zgłoszenia bez sprzeciwu pozostawałoby w sprzeczności z normami ustawowymi, tj. przepisem art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a także interesem publicznym.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Gmina [...] podniosła, że remont budynku wypoczynkowego przeprowadzono w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z 2004 r. Decyzja ta nie nakładała obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wobec tego decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wnosząca sprzeciw w trybie art. 54 Prawa budowlanego, została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wady mogące wskazywać na jej nieważność z mocy prawa.
Po przeanalizowaniu powyższej sprawy organ drugiej instancji stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji odpowiadają stanowi faktycznemu, a decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującym prawem. Zdaniem organu odwoławczego w trybie art. 154 K.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 K.p.a. może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa i powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowany w wyroku z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 232/06.
Z tych względów decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nie może być uchylona w trybie art. 154 K.p.a., albowiem jest ona decyzją związaną, wydaną na podstawie art. 54 Prawa budowlanego (zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji). Powołany przepis zobowiązywał organ nadzoru budowlanego do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia użytkowania budynku biblioteki z internatem położonej w [...], przy ul. [...] przebudowanym na podstawie pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. rażąco narusza prawo, wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, wskazana decyzja była kontrolowana w trybie nadzwyczajnym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r., co oznacza, że nie zachodzi żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji zawartych w art. 156 § 1 K.p.a., a zatem także, przesłanka naruszenia dotycząca rażącego naruszenia prawa zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Gmina [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji administracyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz naruszenie art. 3 pkt 1a, art. 3 pkt 6, art. 3pkt 7a, art. 54, art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Podniosła "nie rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, tj. brak rozstrzygnięcia, czy decyzja organu pierwszej instancji była zgodna z ustawą Prawo budowlane, która to ustawa dla przeprowadzania robót ograniczonych do przebudowy, nie wymaga ich zgłoszenia i nie wymaga, aby inwestor występował do organu nadzoru budowlanego po zakończeniu robót z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, ani z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (...). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie Gminy [...] w ogóle nie odniósł się do wskazanych w odwołaniu naruszeń przepisów Prawa budowlanego tj. art. 54, a w uzasadnieniu decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji PINB nr [...] (znak sprawy: [...]) wskazał jedynie, że nie zachodzi żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności ww. decyzji zawartych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 154 K.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1 K.p.a.
Postępowanie prowadzone w trybie art. 154 K.p.a. stanowi postępowanie nadzwyczajne, w którym może być zmieniona decyzja prawidłowa lub decyzja ostateczna, która nie jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 lub w art. 145 § 1 K.p.a. Dlatego też w niniejszej sprawie podnoszone przez skarżącego zarzuty, że należy stwierdzić nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nie mogą odnieść oczekiwanego rezultatu, bowiem do tego przeznaczony jest jedynie tryb nadzorczy z art. 156 K.p.a. Organ odwoławczy odnosząc się w tej mierze do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji zakończyło się decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a zatem nie jest ona dotknięta wada z art. 156 § 1 K.p.a.
Co się tyczy zastosowanie art. 154 § 1 K.p.a. to wymaga łącznego zaistnienia następujących przesłanek: decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Odnośnie pierwszej z przesłanek poza sporem jest to, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiająca załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącej Gminy, nie tworzy dla niej praw nabytych. Natomiast co się tyczy zaistnienia drugiej z przesłanek to słusznie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, że nie została ona spełniona.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. na podstawie art. 54 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw do zawiadomienia Gminy [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku biblioteki publicznej z internatem położonego w [...] przy ul. [...], wobec nie przedłożenia wraz z wnioskiem wszystkich dokumentów.
Natomiast organy rozpoznające niniejszą sprawę w trybie art. 154 K.p.a. przyjęły, że przedmiotowa nieruchomość w dniu złożenia wniosku nie była przystosowana dla osób niepełnosprawnych, a w szczególności do korzystania z niej przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich, co zostało odnotowane w dzienniku budowy w dnia [...] stycznia 2008 r., że stanowi to odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W związku z tym, skoro budynek użyteczności publicznej nie spełnia niezbędnych warunków do korzystania przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich (art. 5 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego) to brak jest podstaw do przystąpienia do użytkowania budynku, bowiem godziłoby to, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w interes społeczny. Ponadto naruszałoby również słuszny interes strony, którą jest Gminą i ma obowiązek, zaspokajać zbiorowe potrzeby lokalnej społeczności, a do takich należą również potrzeby osób niepełnosprawnych. W takich okolicznościach uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie art. 154 K.p.a. prowadziłoby do naruszenia zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 i 7 K.p.a.).
W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należy uznać za bezzasadną.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz.433 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło