VII SA/Wa 1362/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-10
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Włodzimierz Kowalczyk, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpatrując zawiadomienie o okolicznościach uzasadniających cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, powinien wszcząć postępowanie administracyjne, czy też najpierw przeprowadzić postępowanie nadzorcze?Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpatrując zawiadomienie o okolicznościach uzasadniających cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, powinien najpierw przeprowadzić postępowanie nadzorcze, wzywając organizację do usunięcia naruszeń pod rygorem cofnięcia zezwolenia, a dopiero w przypadku bezskuteczności tych działań wszcząć postępowanie administracyjne. Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 31 K.p.a. była przedwczesna i naruszała prawo.Stan faktyczny
Związek [...] złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawiadomienie o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania w przedmiocie częściowego cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi udzielonego Związkowi Artystów Scen Polskich (ZASP). Minister odmówił wszczęcia postępowania, jednak po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił swoje postanowienie i umorzył postępowanie. Związek złożył skargę do WSA, zarzucając Ministrowi naruszenie przepisów K.p.a. i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2013 r. oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Związku [...] w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Związku [...] w [...] kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 6 września 2012 r. Związek [...] w [...] - Izba Gospodarcza, zwany dalej "Związkiem", złożył do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zawiadomienie o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania w przedmiocie częściowego cofnięcia zezwolenia na sprawowanie zbiorowego zarządu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji Związkowi [...], zwanego dalej "ZASP".
Wedle Związku, wszczęcie przez Ministra postępowania administracyjnego zmierzającego do częściowego cofnięcia Z[...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi, zgodnie z zakresem udzielonego przez Ministra zezwolenia na polu eksploatacji reemisja, jest uzasadnione.
Na potwierdzenie swojego stanowiska Związek przywołał okoliczności przemawiające za częściowym cofnięciem Z[...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi, tj. w zakresie należności z tytułu wynagradzania za reemitowanie przedmiotów praw autorskich i pokrewnych; braku odmowy zawarcia z dwoma operatorami kablowymi korzystającymi na polu reemisji z przedmiotów praw autorskich i pokrewnych; niemożności odnalezienia na stronie internetowej Z[...] opinii i raportu biegłego rewidenta sporządzonych w oparciu o badanie przeprowadzone przez biegłego rewidenta sprawozdania finansowego Z[...] za rok 2011. Ponadto, Związek wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w zawiadomieniu.
Przy pismach z dnia 19 października 2012 r. oraz z dnia 6 listopada 2012 r. Z[...] złożył wyjaśnienia, w których wskazał, że zarzuty Związku są nieuzasadnione. W ocenie Z[...], wnioskodawca nie uwzględnił wszystkich istniejących okoliczności faktycznych i prawnych. Ponadto przywołane okoliczności nie mogą stanowić podstaw do wszczęcia, a tym bardziej cofnięcia Z[...] zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi na polu eksploatacji reemisja. Z[...] wskazał, że w sposób należyty wykonuje obowiązki w zakresie zarządzania powierzonymi prawami oraz ich ochrony i nie narusza przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia, a także przytoczył okoliczności na odparcie zarzutów Związku.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie częściowego cofnięcia zezwolenia dla Z[...] na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi zgodnie z brzmieniem zezwolenia udzielonego Z[...] na polu eksploatacji reemisja - w zakresie żądania Związku.
Minister uznał, że zarzuty Związku nie uzasadniają wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie udzielonego Z[...].
Związek złożył do Ministra wniosek organizacji społecznej na prawach strony z dnia 29 listopada 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżył postanowienie Ministra z dnia [...] listopada 2012 r. w części, w której Minister odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie częściowego cofnięcia zezwolenia na sprawowanie zbiorowego zarządu prawami autorskimi reżyserów teatralnych i scenografów teatralnych oraz prawami pokrewnymi artystów wykonawców: aktorów, solistów, śpiewaków i tancerzy na polu reemisji udzielonego Z[...], w ust. I pkt. 1 lit. j i ust. I pkt. 2 lit. g decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...].
Związek zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu obrazę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80, art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § i art. 126, i art. 127 § 3, i art. 144.
Ponadto Związek zarzucił obrazę prawa materialnego, tj.
- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 5 pkt 1 i pkt 2, art. 106 ust. 2 ustawy o prawie autorskim;
- pominięcie regulacji art. 15 ust. 3a oraz regulacji art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej "ustawą o podatku VAT";
- błędną wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy o podatku VAT w zw. z art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (Dz.U. Nr 64, poz. 332);
- niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku VAT
- pominięcie regulacji art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku VAT;
- niezastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.);
- błędną wykładnię art. 11014 ust. 1 ustawy o prawie autorskim oraz w wyniku niezastosowania art. 11014 ust. 3 ustawy o prawie autorskim w zw. z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 152, poz. 1016);
- obrazę prawa materialnego w wyniku błędnej wykładni § 9 ust. 1 umowy licencyjnej z dnia 1 listopada 2001 r.
Związek pismem z dnia 24 lutego 2013 r., które było realizacją uprawnienia z art. 10 K.p.a. wskazał, że Z[...] nie przedstawił w przedmiotowej sprawie nowych okoliczności i wyjaśnień oraz odniósł się do stanowiska reprezentowanego w toku postępowania przez drugiego uczestnika.
Z[...] pismem z dnia 28 lutego 2013 r. będącym realizacją uprawnienia wynikającego z art. 10 K.p.a., podtrzymał całą swoją argumentację faktyczną i prawną złożoną w toku postępowania i wniósł o nieuwzględnianie wniosku Związku ze względu na jego bezzasadność.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu ww. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w pkt. 1 - uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi udzielonego Związkowi [...] na polu eksploatacji reemisja; w pkt. 2 - umorzył postępowanie zakończone wydaniem postanowienia, o którym mowa w pkt 1, w całości.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 104 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim, podjęcie przez stowarzyszenia, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, działalności określonej w tej ustawie, wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Zatem stowarzyszenia, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy o prawie autorskim stają się organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi w rozumieniu ustawy o prawie autorskim w chwili skutecznego uzyskania zezwolenia Ministra na zbiorowe zarządzanie prawami. W postępowaniu administracyjnym, wszczętym na wniosek stowarzyszenia, Minister bada, czy stowarzyszenie (wnioskodawca) spełnia przesłanki ustawowe należytego zarządzania reprezentowanymi prawami. W zależności od wyników postępowania wyjaśniającego Minister wydaje decyzję administracyjną udzielającą, bądź odmawiającą udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub pokrewnymi.
Jednakże zgodnie z art. 104 ust. 2 pkt 3 ustawy o prawie autorskim do organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi stosuje się przepisy prawa o stowarzyszeniach, z tym że nadzór nad tymi organizacjami sprawuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Minister wskazał, że rozpatrując w I instancji ww. zawiadomienie, pominął przepisy regulujące kompetencje nadzorcze Ministra, ponieważ uzyskawszy informacje o okolicznościach wskazujących na nieprawidłowości w działalności organizacji zbiorowego zarządzania, w tym o okolicznościach uzasadniających cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami - niezależnie od źródła ich pozyskania - powinien w trybie nadzorczym przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Jeżeli to postępowanie potwierdziłoby nieprawidłowości w działaniu organizacji zbiorowego zarządzania, Minister powinien, zgodnie z zasadą proporcjonalności, zastosować mechanizmy nadzorcze przewidziane w przepisach prawnych, które winny służyć usunięciu tych nieprawidłowości.
Minister wskazał, że reagowanie na nieprawidłowości w trybie nadzoru jest przewidziane zarówno przez przepisy prawa o stowarzyszeniach oraz ustawy o prawie autorskim. W przypadku stwierdzenia naruszenia zakresu udzielonego zezwolenia, Minister wzywa organizację do usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie pod rygorem cofnięcia zezwolenia (art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim). W przypadku bezskutecznego upływu wskazanego terminu i nie usunięcia naruszeń, Minister może wszcząć postępowanie o cofnięcie organizacji zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub pokrewnymi. Dopiero to postępowanie będzie postępowaniem administracyjnym.
W przedmiotowej sprawie Minister przeprowadził postępowanie wyjaśniające w trybie administracyjnym, w związku z zawiadomieniem o okolicznościach uzasadniających odebranie zezwolenia w związku z naruszeniem przepisów prawnych w zakresie udzielonego zezwolenia. Minister odmówił wszczęcia postępowania w sprawie częściowego cofnięcia zezwolenia udzielonego Z[...] na podstawie art. 31 § 2 K.p.a. Jeżeli Minister uznałby argumenty Związku, wszcząłby postępowanie o cofnięcie zezwolenia, które zakończyłoby się cofnięciem tego zezwolenia, bądź przy zmianie okoliczności faktycznych, odmową cofnięcia zezwolenia.
Minister wskazał, że w trybie art. 31 K.p.a. musi rozstrzygnąć, czy zasadne jest wszczęcie postępowania, które w konsekwencji toczyłoby się w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego organizacji zbiorowego zarządzania. Minister w tym trybie nie miałby możliwości innego rozstrzygnięcia jak rozstrzyganie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia organizacji. Przyjęcie takiego trybu do rozpatrzenia zawiadomienia Związku przez Ministra w I instancji było przedwczesne, a wręcz naruszało przepis art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i pozbawiało organizację prawa do obrony. Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim, po stwierdzeniu w postępowaniu nadzorczym konkretnych naruszeń, organizacja powinna być wezwana do ich usunięcia w wyznaczonym terminie z rygorem cofnięcia zezwolenia i dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu można wszcząć postępowanie administracyjne o cofnięcie zezwolenia.
Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister uznał, że rozpatrywanie okoliczności uzasadniających cofnięcie zezwolenia organizacji, powinno mieć miejsce w trybie nadzorczym, które nie toczy się w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, a jedynie ma wykazać, czy doszło do nieprawidłowości w działaniu organizacji uzasadniających uruchomienie mechanizmów naprawczych, a w końcu do cofnięcia zezwolenia. Rozpatrzenie sprawy w trybie art. 31 K.p.a. uniemożliwiłoby Ministrowi podjęcie takich mechanizmów, gdyż w przypadku uznania żądania Związku za zasadne, Minister byłby zobowiązany do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami. Ponadto, rozstrzyganie w sprawie zawiadomienia w trybie art. 31 K.p.a. uniemożliwiałoby Z[...] usunięcie faktycznie występujących nieprawidłowości przed uruchomieniem przez Ministra mechanizmów wywołujących dolegliwe skutki dla organizacji.
Minister, rozpatrując ponownie sprawę, uznał, że analiza zawiadomienia oraz jego porównanie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w kontekście trybu rozpatrzenia żądania Związku, pozwala stwierdzić, iż pełnomocnik Związku, składając zawiadomienie, zdawał sobie sprawę z prawidłowej kolejności działań, które powinien był podjąć Minister i niejako podziela zaprezentowane w niniejszej decyzji stanowisko.
Minister wskazał, że Związek reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wskazał podstawy prawnej, na podstawie której wnosi zawiadomienie, a tym bardziej w jakim trybie Minister powinien był rozpatrzyć sprawę. W ocenie Ministra, wskazanie tego elementu nie jest oczywiście wymogiem skutecznego wniesienia podania, ale jednoznacznie wskazuje na fakt, iż zawiadamiający nie domagał się wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia, a jedynie - jak tytuł podania wskazuje - przedstawił Ministrowi okoliczności, które uzasadniają wszczęcie postępowania o cofnięcie zezwolenia.
Minister uznał więc podanie Związku jako zawiadomienie o nieprawidłowościach w działalności organizacji zbiorowego zarządzania o wadze uzasadniającej cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami. Związek wskazał, iż doszło do nieprawidłowości uzasadniających przeprowadzenie postępowania o cofnięcie zezwolenia, ale nie wnosił przy tym o pominięcie przez Ministra trybu wskazanego w przepisie art. 104 ust. 4 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy o prawie autorskim. W ocenie Ministra, gdyby Związek nie miał świadomości istnienia powołanych w zdaniu poprzednim przepisów i ich skutków, zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a. wniósłby wniosek o wszczęcie postępowania o cofnięcie zezwolenia, a w uzasadnieniu podałby uwarunkowania uzasadniające ten wniosek. Związek jednak przytoczył okoliczności działania Z[...], które wedle Związku uzasadniały cofnięcie zezwolenia Z[...] i nie wnosił o załatwienie tej sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Związek nie podnosił w zawiadomieniu, iż składa zawiadomienie jako organizacja społeczna na prawach strony, a jedynie wnosił o zweryfikowanie jego umocowania do reprezentowania jego członków w kontekście skuteczności złożenia zawiadomienia. Dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w konsekwencji przyjęcia przez Ministra, iż podanie należy załatwić w trybie art. 31 K.p.a., Związek wskazał, iż kieruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Ministra jako organizacja społeczna. Ponadto, wskazał, iż w zawiadomieniu Związek wniósł aby Minister po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, powiadomił Związek względnie jego pełnomocnika o wszczęciu z urzędu przez Ministra przedmiotowego postępowania, celem umożliwienia Związkowi złożenia do Ministra wniosku o jego dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym jako organizacji społecznej na prawach strony występującej w charakterze "rzecznika interesu społecznego".
W ocenie Ministra, wniosek ten, przy założeniu, iż Związek wniósł zawiadomienie jako wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 31 K.p.a. byłby zbyteczny, gdyż w chwili uznania przez Ministra podania o wszczęcie postępowania za zasadne i wszczęciu tego postępowania, wnosząca to żądanie organizacja społeczna staje się uczestnikiem w tym postępowaniu na prawach strony, a odrębny wniosek o dopuszczenie do wszczętego postępowania nie jest niezbędny.
Wynika z powyższego, iż zawiadamiający miał świadomość prawidłowego trybu rozpoznania zawiadomienia, w konsekwencji zdawał sobie sprawę, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia organizacji zbiorowego zarządzania jest ostatnim etapem weryfikacji i naprawy działalności organizacji zbiorowego zarządzania. Zaś wniosek o powiadomienie Związku o wszczęciu postępowania o cofnięcie zezwolenia [...] dotyczył postępowania, które Minister wszcząłby ewentualnie, jeżeli wcześniejsze mechanizmy nadzorcze nie przyniosłyby zamierzonego skutku, tj. usunięcia nieprawidłowości w działalności organizacji zbiorowego zarządzania.
W związku z powyższym, Minister uznał, że powinien był przeprowadzić postępowanie nadzorcze zgodnie z art. 104 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim. Minister wskazał, że przepisy prawa autorskiego w tym zakresie są przepisami szczególnymi. W innym razie art. 31 K.p.a. wyłączałby stosowanie art. 104 ust. 3 i 4, powodując, iż zapisy te byłyby martwe, a organizacja zbiorowego zarządzania zostałaby pozbawiona realnej możliwości realizacji uprawnienia do naprawy swojej działalności przed podjęciem przez organ nadzorczy środków definitywnych. Minister stwierdził, że jego postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. zostało wydane z pominięciem trybu nadzorczego, z naruszeniem przepisu art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i musi zostać uchylone. Minister stwierdził, że w II instancji nie może orzec w sprawie co do istoty, gdyż pozostając w trybie instancji administracyjnej powieliłby błąd, który miał miejsce w postępowaniu I instancji. Decyzja odwoławcza zapadłaby w postępowaniu administracyjnym, a wedle Ministra rozstrzygnięcie tej materii, w zakresie określonym zawiadomieniem na tym etapie powinno być dokonywane w trybie nadzoru, a nie w trybie postępowania administracyjnego.
Z tego względu Minister stwierdził, że należało również umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości. Minister wskazał, że w chwili kiedy decyzja niniejsza stanie się prawomocna, rozpatrzy zawiadomienie Związku z dnia 6 września 2012 r. w trybie nadzorczym i na tej podstawie podejmie dalsze kroki zgodnie z ustawą - Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawą o prawie autorskim.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Związek [...] w Polsce Izba Gospodarcza, wnosząc o
W imieniu strony skarżącej wnoszę o uchylenie pkt. 2 zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz strony skarżącej obowiązku zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w I instancji obejmujących: wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa prawnego strony skarżącej przez pełnomocnika radcę prawnego według norm przepisanych w wysokości nie niższej jednakże niż dwukrotność stawki minimalnej oraz koszty osobistego stawiennictwa pełnomocnika strony skarżącej posiedzeniach jawnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obejmujących wydatki pełnomocnika poniesione na nabycie bilet kolejowych oraz miejscówek na pociągi kursujące na trasie Kraków- Warszawa-Kraków.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w wyniku niewłaściwego zastosowania art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach, wyrażające się w:
a) zastosowaniu art. 104 ust. 4 prawa autorskiego do instytucji cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi z przyczyn określonych w art. 104 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 prawa autorskiego będących odmiennymi przyczynami cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi niż przyczyna określona w art. 104 ust. 4 prawa autorskiego;
b) zastosowaniu art. 104 ust. 4 prawa autorskiego do instytucji sprawowania nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, zwanymi dalej "o.z.z." lub organizacjami zbiorowego zarządzania, przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ministrem, organem administracji publicznej lub strona przeciwna względnie przeciwnikiem, mimo iż przesłanki sprawowania nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania przewidziane w art. 28 ustawy Prawo o stowarzyszeniach są odmienne od przesłanki cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi przewidzianej w art. 104 ust. 4 prawa autorskiego;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 104 ust. 4 prawa autorskiego, zasadzającą się na przyjęciu, iż z przepisu tego na okoliczność wystąpienia uchybień w działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynika pierwszeństwo wszczęcia postępowania nadzorczego nad stowarzyszeniami przed ewentualnym wszczęciem postępowania administracyjnego zmierzającego do cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi;
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie regulacji art. 104 ust. 2 prawa autorskiego przewidującej, iż przepisy prawa autorskiego o organizacjach zbiorowego zarządzania stanowią przepisy szczególne w stosunku do przepisów dotyczących stowarzyszeń przewidzianych w prawie o stowarzyszeniach;
4. obrazę art. 7 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy co doprowadziło do sprzeczności ustaleń poczynionych przez Ministra Kultury oraz wywiedzionych z nich przez Ministra Kultury wniosków z treścią zgromadzonego w sprawie materiału, wyrażającą się w przyjęciu, iż:
a) art. 104 ust. 4 prawa autorskiego znajduje zastosowanie w przypadku instytucji cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie w przypadkach przewidzianych w art. 104 ust. 5 pkt. 1 i pkt. 2 prawa autorskiego;
b) art. 104 ust. 4 prawa autorskiego znajduje zastosowanie w przypadku stosowania procedur nadzorczych nad organizacjami zbiorowego zarządzania przez Ministra Kultury;
c) w przypadku, gdyby Minister Kultury uwzględnił wniosek strony skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29.11.2012 r. L. dz. [...] zaskarżający postanowienie Ministra Kultury z dnia [...]11.2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w sprawie cofnięcia zezwolenia udzielonego Związkowi [...] na pola reemisji, wówczas orzekłby o istocie sprawy pozbawiając tym samym organizacją zbiorowego zarządzania prawa do obrony w toku postępowania administracyjnego podczas gdy nie doszłoby w razie uwzględnienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, a jedynie do uchylenia postanowienia z dnia [...].11.2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie i ewentualnie także do wyrzeczenia przez Ministra Kultury o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie;
d) strona skarżąca składając zawiadomienie z dnia 6.09.2012 r. L. dz. [...] nie działała jako organizacja społeczna i dopiero we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazała, iż działa jako organizacja społeczna, podczas gdy już z treści przedmiotowego zawiadomienia wynika, że działała w charakterze organizacji społecznej składając rzeczone zawiadomienie;
e) strona skarżąca w zawiadomieniu z dnia 6.09.2012 r. L. dz. [...] nie wnosiła o wszczęcie przez Ministra Kultury z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi Związkowi [...] na polu reemisji, nie podając zarazem podstawy prawnej swojego żądania, a nadto akceptując tym samym potrzebę poprzedzenia wszczęcia postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie postępowaniem nadzorczym sprawowanym przez Ministra Kultury nad stowarzyszeniami w ramach którego Minister Kultury w trybie art. 104 ust. 4 prawa autorskiego wzywałby organizację zbiorowego zarządzania do usunięcie stwierdzonych naruszeń, w sytuacji gdy o wszczęcie takiego postępowania administracyjnego z urzędu przez Ministra Kultury strona skarżąca wnosiła w przedmiotowym zawiadomieniu, podając także podstawę prawną swojego wniosku w tym zakresie;
f) w przedmiotowej sprawie postępowanie nadzorcze nad stowarzyszeniami wykonywane przez Ministra Kultury winno poprzedzać wszczęcie postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie Związkowi [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji, zaś od wyników postępowania nadzorczego będzie uzależnione ewentualne wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia Związkowi [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji;
g) w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie Związkowi [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji stało się bezprzedmiotowe;
5. obrazę art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż w przypadku, gdyby Minister Kultury uwzględnił wniosek strony skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 29.11.2012 r. L. dz. [...] zaskarżający postanowienie Ministra Kultury z dnia [...].11.2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w sprawie cofnięcia zezwolenia udzielonego Związkowi [...] na polu reemisji, wówczas orzekłby o istocie sprawy pozbawiając tym samym organizację zbiorowego zarządzania prawa do obrony w toku postępowania administracyjnego, podczas gdy nie doszłoby w razie uwzględnienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, a jedynie do uchylenia postanowienia z dnia [...].11.2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie i ewentualnie także do wyrzeczenia przez Ministra Kultury o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie;
6. obrazę art. 31 § 1 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku przyjęcia niedopuszczalności względnie niecelowości składania przez organizację społeczną zawiadomienia o zaistnieniu przesłanek uzasadniających wszczęcie z urzędu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, w sytuacji gdy organizacja społeczna mogła sama zgłosić żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie;
7. obrazę art. 31 § 1 pkt. 1 K.p.a. w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającą na przyjęciu poglądu, iż organ administracji publicznej każdą informację o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organizacji zbiorowego zarządzania niezależnie od źródła jej pochodzenia traktuje jako informację uzasadniającą wszczęcie postępowania nadzorczego nad organizacją zbiorowego zarządzania, wobec czego nawet wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie zezwolenia o.z.z. na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi Minister Kultury nie potraktuje jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w ujęciu art. 31 § 1 pkt. 1 K.p.a. i w efekcie jego złożenia nie dojdzie do wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia o.z.z., lecz dokona Minister Kultury wszczęcia postępowania nadzorczego nad organizacją zbiorowego zarządzania;
8. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 12 Konstytucji RP albowiem uznając, postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi musi poprzedzać postępowanie nadzorcze nad stowarzyszeniami i od wyników postępowania nadzorczego uzależnione by było ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzani prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi danej organizacji zbiorowe zarządzania, do którego wszczęcia ostatecznie w ogóle mogłoby nie dojść, prowadzić by mogło do ograniczenia, czy wręcz wyłączenia konstytucyjnej wolności działania dobrowolnych zrzeszeń takich jak izby gospodarcze będące organizacjami samorządu gospodarczego reprezentujących w dodatku interes społeczny, gdyż w postępowaniu nadzorczym nad stowarzyszeniami toczącym się przed organem nadzoru względnie przed sądem, odmiennie niż w postępowaniu administracyjnym nakierowanym na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, organizacje społeczne nie mają prawem obowiązującego zagwarantowanego udziału;
9. obrazę art. 31 § 1 K.p.a. w zw. z art. 31 § 3 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi musi poprzedzać postępowanie nadzorcze nad stowarzyszeniami i od wyników postępowania nadzorczego uzależnione by było ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi danej organizacji zbiorowego zarządzania, do którego wszczęcia ostatecznie w ogóle mogłoby nie dojść, prowadzić by mogło do ograniczenia, czy wręcz wyłączenia działania w toku postępowania administracyjnego dobrowolnych zrzeszeń takich jak izby gospodarcze będące organizacjami samorządu gospodarczego reprezentujących w dodatku interes społeczny, gdyż w postępowaniu nadzorczym nad stowarzyszeniami toczącym się przed organem nadzoru względnie przed sądem, odmiennie niż w postępowaniu administracyjnym nakierowanym na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, organizacje społeczne nie mają prawem obowiązującym zagwarantowanego udziału;
10. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyrażające się w ograniczeniu, czy wręcz w wyłączeniu konstytucyjnej wolności działania dobrowolnych zrzeszeń takich jak izby gospodarcze będące organizacjami samorządu gospodarczego reprezentujących w dodatku interes społeczny (art. 12 Konstytucji RP), w sytuacji gdy żaden przepis rangi ustawowej w związku z zaistnieniem przesłanek wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie przewiduje ograniczenia konstytucyjnej wolności działania dobrowolnych zrzeszeń w postępowaniu administracyjnym nakierowanym na cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi danej o.z.z., w drodze przyjęcia regulacji, iż postępowanie nadzorcze nad stowarzyszeniami poprzedza postępowanie administracyjne nakierowane na cofnięcie o.z.z. zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi;
11. obrazę art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt.2 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu nieuzasadnionego umorzenia postępowania w przedmiocie wszczęcia z urzędu względnie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego nakierowanego na cofnięcie Związkowi [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji;
12. obrazę art. 8 K.p.a. stanowiącą inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażającą się w różnym traktowaniu pism organizacji społecznych zmierzających do wszczęcia postępowania administracyjnego o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji organizacjom zbiorowego zarządzania zarówno w tym samym postępowaniu, jak i w sprawach podobnych, w sytuacji gdy raz Minister Kultury uważa, iż postępowanie administracyjne o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi winno być poprzedzone obligatoryjnym uprzednim postępowaniem nadzorczym nad stowarzyszeniami (decyzja z dnia [...].03.2013 r. nr [...] wydana w niniejszej sprawie), to znowu nie dopatruje się potrzeby uprzedniego wszczęcia takiego postępowania nadzorczego poprzedzającego wszczęcie postępowania administracyjnego o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi [postanowienie z dnia [...].11.2012 r. nr [...] wydane w niniejszej sprawie, postępowanie o cofnięcie zezwolenia na zarządzanie prawami autorskimi na polu reemisji Stowarzyszeniu [...] sygn .akt [...], postępowanie o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi Stowarzyszeniu [...] sygn .akt [...]], co świadczy o niezachowaniu wymogu prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowań administracyjnych w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Sąd kontrolował decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2013r., nr. [...], mocą której organ uchylił, zaskarżone przez Związek [...] w Polsce Izbę Gospodarczą w [...], postanowienie własne o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego i umorzył postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem. Zastosowane przez organ rozwiązanie i forma rozstrzygnięcia nie odpowiada prawu. Co do zasady wskazać należy, że przepis art. 61 § 1 K.p.a. przewiduje prowadzenie postępowania administracyjnego po jego wszczęciu na wniosek strony lub z urzędu. Ponadto przedmiotem tego postępowania są zawsze sprawy indywidualne, rozstrzygane w sposób władczy decyzją administracyjną przez powołany do tego, na podstawie przepisów materialnych, organ administracji. Indywidualny charakter sprawy oznacza, że dotyczy ona imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków.
W myśl art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dodatkowo przepis art. 31 § 1 K.p.a. przewiduje, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem: 1).wszczęcia postępowania, 2).dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przesłankami inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które wg. tego przepisu muszą wystąpić łącznie, są statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego. Organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ udział organizacji w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują one przeciwstawne interesy. Udział organizacji w postępowaniu administracyjnym na podstawie tego przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej. Musi odpowiadać wymaganiom racjonalnej kontroli społecznej w postepowaniu administracyjnym.
Zatem zgodnie z powyższymi przepisami organizacja społeczna może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie, w której postępowanie będzie dotyczyło jej interesu prawnego lub obowiązku, będzie wówczas stroną postępowania po wykazaniu interesu prawnego z art. 28 K.p.a. W przypadku oczywistego braku spełnienia przesłanki przymiotu strony organ może wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania w oparciu o przepis art. 61a § 1 K.p.a. Na postanowienie to służy zażalenie. Natomiast w przypadku złożenia wniosku przez organizację społeczną o wszczęcie postepowania na podstawie art. 31 § 1 pkt. 1 K.p.a. organ jest zobligowany do zbadania przesłanek uzasadniających wniosek celami statutowymi tej organizacji i względami interesu społecznego. W zależności od ustaleń , organ, w myśl art. 31 § 2 K.p.a., postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu ( organizacja społeczna uczestniczy wówczas w postępowaniu na prawach strony- § 3 wymienionego przepisu ) lub odmawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania z urzędu służy organizacji społecznej zażalenie, w przypadku wydania takiego postanowienia w I instancji przez Ministra, jak w przedmiotowej sprawie, zażalenie będzie nosiło nazwę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie zmienia to jednak charakteru środka zaskarżenia. Można go wnieść w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia i tylko dlatego, że przepis K.p.a. przewiduje wniesienie zażalenia na wydane postanowienie. Forma rozstrzygnięcia przewidziana przepisami K.p.a. musi być też zachowana przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Wynika to z treści art. 126 K.p.a. odsyłającego do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących decyzji do postanowień wydanych w sprawie. Nie można w ramach rozstrzygania środka zaskarżenia na postanowienia wydawać decyzji, bowiem rozpoznawany jest samoistny środek zaskarżenia przysługujący na dane postanowienie. Nie można też umorzyć postępowania administracyjnego z art. 105 K.p.a., które to postępowanie nie było prowadzone, gdyż organ odmówił wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie organ popełnił oba błędy. Rozstrzygnął wniesiony środek zaskarżenia na wydane przez siebie postanowienie wydając decyzję w tej sprawie, a po uchyleniu tego postanowienia umorzył postępowanie, którego nie prowadził w sprawie. Doszło do naruszenia przepisów art. 126 i 105 K.p.a., w tym drugim przypadku jest to naruszenie prawa materialnego.
Odnosząc się natomiast do przedmiotu sprawy wskazać należy, że żądanie skarżącej odnosiło się do poprowadzenia, na podstawie art. 104 ust.4 prawa autorskiego, postepowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia we wskazanym zakresie, udzielonego Związkowi [...] decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 2001r. w przedmiocie sprawowania zarządu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi na polu reemisji.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 104 wymienionej ustawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w drodze decyzji administracyjnej orzeka o udzieleniu lub cofnięciu, organizacji zbiorowego zarządzania, zezwolenia na podjęcie wykonywania przez tę organizacje uprawnień w zakresie zarządzania powierzonymi jej prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Od momentu udzielenia zezwolenia jest stały nadzór Ministra nad o.z.z. Nadzór w trakcie funkcjonowania organizacji został określony w art. 104 ust. 31–4. Zgodnie z art. 104 ust. 4, Minister może cofnąć zezwolenie w przypadku naruszenia przez organizację zakresu udzielonego jej zezwolenia, a także w sytuacjach określonych w ust. 5. Zgodnie z art. 104 ust. 5 zezwolenie może być cofnięte, jeżeli organizacja nie wykonuje należycie obowiązków zarządzania powierzonymi jej prawami oraz ich ochrony, narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego zezwolenia lub nie wypełnia obowiązku złożenia do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, w przypadkach określonych w art. 21 ust. 1 i 21, art. 211 ust. 1 i art. 70 ust. 21, a więc w przypadkach obowiązkowego pośrednictwa przewidzianego w ustawie oraz na polu eksploatacji odtwarzanie.
Ustawodawca nie wyliczył dokładnie, jakiego typu czynności mogą być podejmowane przez Ministra w celu wykonania przysługującego mu nadzoru, w tym czynności, które pozwoliłyby mu stwierdzić, czy nie zachodzi konieczność cofnięcia udzielonego zezwolenia. W przypadku stwierdzenia naruszenia zakresu udzielonego zezwolenia, Minister, zgodnie z treścią art. 104 ust. 4 prawa autorskiego, wzywa organizację do usunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie z zagrożeniem cofnięcia zezwolenia. Z wymienionego przepisu wynika tylko, że stosowne wezwanie powinno mieć miejsce, oraz że jest ono uskuteczniane pod rygorem cofnięcia zezwolenia. Zatem wezwanie takie może być również zastosowane w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia . Treść przepisu art. 104 ust.4 nie stoi temu na przeszkodzie. Jest to o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie organ wskazał powyższy przepis jako podstawę merytoryczną do odmowy wszczęcia postepowania we wskazanym zakresie. Jest to nie uprawniony pogląd prawny. Ustawodawca przewidział w omawianym przepisie wydanie decyzji administracyjnej zarówno co do udzielenia zezwolenia, jak też co do jego cofnięcia. Zatem w tej kwestii postępowanie ma charakter administracyjny, co oznacza zastosowania przepisów regulujących zasady tego postępowania. W tym zastosowania przepisów dotyczących wszczęcia postępowania i określających pojęcie strony. Przepisy te powinny być stosowane wprost. Zatem organ powinien, w przypadku wątpliwości, wyjaśnić jaki charakter ma pismo skarżącej z 6 września 2012r., czy jest to sygnalizacja stwierdzonych nieprawidłowości , czy też wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego we wskazanym zakresie, jeżeli tak, to czy jest to wniosek składany w trybie art. 31 § 1 K.p.a., czy też dotyczy praw indywidualnych wnioskodawcy jako strony postępowania ( art. 28 ). W zależności od ustaleń wydać rozstrzygnięcie w trybie wyżej omówionym. W przedmiotowej sprawie tego nie ma. Organ zarówno w postanowieniu o odmowie wszczęcia postepowania jak i przy rozstrzyganiu środka zaskarżenia na to postanowienie, przedwcześnie podjął próbę ustaleń i rozważań czy Z[...] dopuścił się naruszenia udzielonego zezwolenia. Uchybia to przepisom art. 7 , 8, 10, 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie powyższych przepisów powoduje potrzebę uchylenia zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi związanych z oceną działań Z[...], czyli z oceną czy zachodzą przesłanki do cof
nięcia zezwolenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie powyższe wskazania pod uwagę.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a nie dopatrując się potrzeby zwiększenia, ponad koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, wynagrodzenia pełnomocnika występującego w imieniu skarżącej organizacji. Sąd nie zasądził też zwrotu kosztów przejazdu profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na fakt, iż zwraca się tylko, w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a., koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony, a takiej sytuacji w przedmiotowej sprawie nie było.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło