VII SA/Wa 1366/13

WyrokWSA w Warszawie2014-10-24

Skład orzekający: Paweł Groński, Izabela Ostrowska, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zobowiązaniu do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki ogrodzenia, wydane w toku postępowania egzekucyjnego, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące przedawnienia, braku uprawnionego podmiotu oraz niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące przedawnienia, braku uprawnionego podmiotu oraz niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogą być rozpoznane w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż były przedmiotem wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych. Postanowienie o zaliczce na poczet wykonania zastępczego zostało wydane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jego wysokość została uzasadniona kosztorysem inwestorskim.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązujące D. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 9.649,66 zł na poczet wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki ogrodzenia. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji PINB z 2002 r. Skarżący zarzucił przedawnienie, brak uprawnionego podmiotu, niewykonalność decyzji oraz brak postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwany dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu zażalenia D. S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...]w przedmiocie zobowiązania D. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 9.649,66 złotych na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2003r., nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...]nakazująca D. S. dokonanie rozbiórki ogrodzenia od strony ulicy działek nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wykonanego z siatek na słupkach metalowych. Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W związku z niewykonaniem przez D. S. obowiązku wskazanego w ww. decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.) przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W dniu 31 marca 2003r. wystawiono upomnienie wzywające D. S. do wykonania w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia, rozbiórki ogrodzenia od strony ulic działek nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że upomnienie doręczono w dniu 9 kwietnia 2003 r. Następnie w dniu [...] lipca 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...]postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...], PINB [...]zobowiązał D. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 9.649,66 zł (dziewięć tysięcy sześćset czterdzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt sześć złotych) na poczet wykonania zastępczego ww. obowiązku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...]w przedmiocie zobowiązania D. S. do wpłacenia zaliczki wskazał, że zgodnie z art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Wobec powyższego w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, PINB [...] zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...], w przedmiocie zobowiązania D. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 9.649,66 złotych na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...]z dnia [...] lipca 2003r., nałożonego ostateczną decyzją PINB [...] z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...]r. Organ odwoławczy odnosząc się do wysokości kwoty jaką organ I instancji wyliczył zaliczkę na poczet zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku wyjaśnił, że została ona ustalona na podstawie kosztorysu inwestorskiego wykonanego przez uprawnioną do tego osobę, dołączonego do akt sprawy. Dodał, że z akt przedmiotowej sprawy zgromadzonych przez organ egzekucyjny jednoznacznie wynika, że kwota ww. zaliczki wynika z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego jakiej udzieliła wyspecjalizowana pracownia projektowa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie wniósł D. S. wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie tzw. wykonania zastępczego i związanego z tym wpłacenia zaliczki w kwocie 9.649,66 złotych, z uwagi na przedawnienie oraz brak uprawnionego podmiotu. Skarżący zarzucił organowi II instancji, iż wydając zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Skarżący podkreślił, że zarówno organ powiatowy jak i organ II instancji nie wezwał go do zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie i nie pouczył o prawie wniesienia zarzutów przed wydaniem postanowienia nr [...] oraz organu odwoławczego nr [...]. Skarżący podniósł, że decyzja nr [...] jest niewykonalna bowiem dotyka ona elementów ogrodzenia powstałych pod działaniem starego mniej restrykcyjnego Prawa budowlanego. Skarżący nakładanie na niego kolejnych kar postrzega jako próbę zastraszenia go i działaniu przeciw jego posiadaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydane w oparciu o art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekające o zobowiązaniu skarżącego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Zaznaczyć należy, iż orzeczenia te zapadły w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Na wstępie należy zaznaczyć, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. nakazująca D. S. dokonanie rozbiórki ogrodzenia od strony ulicy działek nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wykonanego z siatek na słupkach metalowych, ma walor decyzji ostatecznej i prawomocnej, bowiem w wyniku odwołania od niej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. utrzymał decyzję organu powiatowego w mocy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2007r. w sprawie VII SA/Wa 2223/06 oddalił skargę D. S. i D. S.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009r. w sprawie sygn.akt II OSK 1781/01 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku a następnie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012r.( sygn. akt II OSK 642/12) oddalił skargę o wznowienie postępowania sadowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 13 stycznia 2009r.w sprawie II OSK 1781/01. W stosunku do decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...]nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Nr [...]zaś złożony wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] został załatwiony poprzez wydanie postanowienia Nr [...] o odmowie wznowienie postępowania . Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r. Rozstrzygniecie to stało się przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu. W tym miejscu należy wskazać, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być rozpoznane zarzuty skarżącego dotyczące tego, czy sporny obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego i czy w ogóle podlegał rozbiórce, a także czy decyzja rozbiórkowa została skierowana do prawidłowego podmiotu. Kwestia ta była przedmiotem rozważań w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną nakazującą rozbiórkę tych obiektów oraz w przywołanych powyżej postępowaniach sadowych i leży poza zakresem sprawy administracyjnej rozpoznawanej w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu. Jak zostało to wyżej wyjaśnione postepowanie egzekucyjne zostało wszczęte na skutek doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. Pomimo nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł, postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , obowiązek nałożony ostateczną decyzją nakazująca rozbiórkę nie został wykonany. W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań . Chodzi tu o obowiązki polegające na wykonaniu czynności, które mogą być wykonane za zobowiązanego przez inną osobę. W związku z tym nie stosuje się wykonania zastępczego do obowiązków mających charakter osobisty, a więc ściśle związanych z osobą zobowiązanego. Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą. Z art. 128 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia określonej kwoty pieniężnej tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Określenie jej wysokości pozostawiono do uznania organu egzekucyjnego. Przepis ustawy nie wprowadza ograniczenia w ustaleniu wysokości zaliczki uregulowanej w art. 128 § 2 i art. 129 ww. ustawy i w tym sensie można stwierdzić, że określenie jej wysokości jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego. Postanowienie w tym przedmiocie powinno zostać uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności zaś przy uwzględnieniu sporządzonego kosztorysu. Nie ulega wątpliwości, iż na zlecenie organu powiatowego wykonany został kosztorys inwestorski opracowany przez mgr inż. T. P. określający koszt rozbiórki na kwotę 9.649,66 zł. Skoro z materiałów sprawy wynika, że skarżący uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia (upomnienie, a następnie nakładana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych u.p.e.a. Co do zaś zarzutu nadmiernie wysokiej zaliczki ustalonej na ten cel, to trzeba zauważyć, że stosownie do regulacji art. 128 § 2 przywołanej ustawy, organ egzekucyjny może wezwać zobowiązującego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, co w niniejszej sprawie uczyniono, uzasadniając ustaloną kwotę kosztami nie tylko rozbiórki, ale także transportu i składowania materiałów. Należy również wskazać ,iż chybiony jest także zarzut pozbawienia skarżącego prawa wniesienia zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego bowiem skarżący z prawa tego skorzystał , zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2009r. Nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione. Całkowicie niezrozumiałym jest zarzut "przedawnienia" bowiem decyzja nakazująca rozbiórkę wydana został w styczniu 2002r. podczas gdy ogrodzenie zostało posadowione w 1999r. a więc z naruszeniem terminu do jej wydania. Przedstawiona teza skarżącego jest nie do obrony zwłaszcza, iż jak to zostało już podkreślone prawidłowość wydanej decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia została skontrolowana przez Sądy obu instancji. Stosowanie przez organ egzekucyjny kolejnych środków egzekucyjnych nie może być postrzegane jako " próba zastraszenia skarżącego" stanowi bowiem wynikający z przepisów ustawy obowiązek organu wyegzekwowania nałożonego ostateczną decyzja administracyjna obowiązku. Wyjaśnienia również wymaga okoliczność ,iż skarżący ma możliwość uniknięcia stosowania kolejnych środków egzekucyjnych w tym wykonania zastępczego i ponoszenia związanych z tym kosztów. W tym celu należy wykonać dobrowolnie ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę. Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło