VII SA/Wa 1383/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-27

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Bogusław Cieśla, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek wykonania zmian w obiekcie budowlanym, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., jest prawidłowa, jeśli obiekt został wybudowany samowolnie i nie spełnia wymogów technicznych, ale istnieje możliwość jego dostosowania do przepisów?
Ratio decidendi
Organ nadzorczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek wykonania zmian w obiekcie budowlanym, ponieważ decyzja ta nie zawierała wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istnienie możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, mimo jego samowolnego wybudowania i niespełniania wymogów technicznych, uzasadnia nałożenie obowiązku wykonania zmian zamiast nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładającą na skarżącego obowiązek wykonania zmian w samowolnie wybudowanej wiaty magazynowej. Skarżący podnosił, że decyzje te są dla niego kosztowne i narażają go na nieakceptowalne skutki finansowe. Sąd rozpoznał sprawę na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala , II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...][...], po rozpatrzeniu odwołania inwestora, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] o nałożeniu obowiązku i wskazał następujący stan faktyczny sprawy do czasu postępowania nieważnościowego wszczętego na wniosek M. K. – skarżącego w niniejszym postępowaniu sądowym: wiata magazynowa o wymiarach 3,40 x 4,20 m o konstrukcji stalowej została wybudowana samowolnie w latach 70 – tych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] i [...] w S. Przedmiotowa wiata została usytuowana w południowej granicy działki i przylega do budynku gospodarczego. PINB w S. decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] nałożył na M. K. obowiązek wykonania określonych czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami wiaty magazynowej stalowej poprzez wykonanie ściany oddzielenia ppoż. w granicy z działką sąsiednią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 października 2003r., sygn. akt: II SA/Kr 1273/03, po rozpoznaniu skargi M. K., uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego z dnia [...] wskazując, iż należy ponownie zbadać kwestię legalności przedmiotowej wiaty, a więc czy została wybudowana samowolnie, czy też na podstawie pozwolenia na budowę. Podczas ponownie prowadzonego postępowania ustalono, iż przedmiotowa wiata została wybudowana samowolnie. Pomimo wezwań, inwestor nie przedłożył pozwolenia na budowę w/w obiektu. W dokumentach Urzędu Miasta i Gminy S. brak jest takiego pozwolenia. Natomiast inwestor przedłożył dokumenty potwierdzające budowę innych obiektów na działce, na której usytuowana została wiata. Stwierdzono, iż przedmiotowa wiata została usytuowana przy południowej granicy działki i przy zachodniej ścianie budynku gospodarczego piętrowego murowanego. Stan techniczny wiaty określono jako dobry, jednak wiata nie posiada własnej ściany w granicy działki, bowiem ścianę taką stanowi ogrodzenie wykonane z blachy trapezowej. PINB w S. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., nałożył na M. K. obowiązek wykonania określonych czynności, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami przedmiotowej wiaty magazynowej stalowej tj. obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy z działką sąsiednią w budowli wiaty, na podstawie projektu budowlanego, w terminie do dnia 31 października 2007r. W wyniku przeprowadzonego przez PINB w S. postępowania ustalono, iż przedmiotowa wiata nie posiada ściany spełniającej warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy działki, co stanowi naruszenie obowiązujących w dacie budowy obiektu, jak również w dacie wydania decyzji organu powiatowego z dnia [...] przepisów dot. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdzono, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie w nim zmian i przeróbek, czyli poprzez wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy. Jednocześnie nie stwierdzono okoliczności wymienionych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., tj. okoliczności uzasadniających wydanie nakazu rozbiórki wiaty. Organ nadzorczy I Instancji w postępowaniu nieważnościowym analizował powyższą decyzję pod kątem wad z art. 156 § 1 kpa i stwierdzenie ich braku stanowiło podstawę odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji I instancji z [...] nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności celem doprowadzenia obiektu do stanu, zgodnego, należało uznać za prawidłowe. Decyzja nakładająca obowiązek nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa będących podstawą stwierdzenia nieważności. Z tych też względów organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji zawarte w decyzji z dnia [...]. Skargę sądową na decyzję GINB wniósł M. K. domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Jak stwierdził skarżący decyzje w tej formie są dla niego wielce kosztowne i narażają go na poniesienie skutków nie do zaakceptowania. Podkreślił, że gospodarstwo domowe utrzymuje sam z zasiłku chorobowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Decyzja objęta skargą sądową została wydana w postępowaniu nieważnościowym, należącym do postępowań nadzwyczajnych. W postępowaniu tym badaniu podlega decyzja wydana w postępowaniu zwykłym pod katem naruszenia przepisu art. 156 § 1 kpa. Ocena jakiej podlega badana decyzja, ma na celu stwierdzenie, czy organ przy wydawaniu kontrolowanej decyzji nie naruszył art. 156 kpa i tylko w takim zakresie orzeka organ nadzorczy. Jest to postępowanie w nowej sprawie o zawężonym i ściśle określonym przepisami kpa zakresie, w którym to postępowaniu organ nadzorczy nie orzeka o istocie sprawy objętej postępowaniem zwykłym, a jedynie o naruszeniu (bądź nie) przez organ administracji przepisu kpa, stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Kontrolowana w tym postępowaniu decyzja PINB w S. z dnia [...] wydana została na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. 156/06, poz.1118), który stanowi, iż do obiektów których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r., stosuje się przepisy dotychczasowe tzn. ustawy z 1974r. Zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż wiata magazynowa o wymiarach 3,40 x 4,20 m, o konstrukcji stalowej i pokryciu z płyt eternitowych została samowolnie wybudowana w latach 70-tych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] i [...] w S. Przedmiotowa wiata została usytuowana w południowej granicy działki i przylega do budynku gospodarczego. Jak wynika z ustaleń przedmiotowa wiata nie posiada ściany spełniającej warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy działki, co stanowi naruszenie obowiązujących w dacie budowy obiektu, jak również w dacie wydania decyzji organu powiatowego z dnia [...] przepisów dot. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdzono, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie w nim zmian i przeróbek, czyli poprzez wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy. Jednocześnie nie stwierdzono okoliczności wymienionych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., tj. okoliczności uzasadniających wydanie nakazu rozbiórki wiaty. Za prawidłowe należy więc uznać nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Zważywszy że decyzja ta została wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i została skierowana do właściwej osoby a także była wykonalna w dniu jej wydania i nie wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa, organ nadzorczy I instancji nie miał podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Z kolei organ nadzorczy odwoławczy orzekał na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z odwołaniem od decyzji I instancji wydanej w postępowaniu nieważnościowym (skarżący wyjaśnił iż jego wniosek z dnia 30 kwietnia 2009r. uzupełniony pismem z dnia 23 maja 2009r. stanowił odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności). Jak słusznie wyjaśnił GINB w przypadku wniesienia odwołania od decyzji w toku postępowania odwoławczego organ nie może orzekać na podstawie art. 156 § 1 kpa z uwagi na inny zakres i charakter działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzorczego. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło