VII SA/Wa 1387/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę I. Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.) i § 14a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836 ze zm.) nakazał [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako Skarżąca lub Spółka) doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego w postaci siatki winylowej z nadrukiem reklamowym rozwiniętej na całej szerokości elewacji budynku na wysokości sześciu kondygnacji, przy użyciu konstrukcji wsporczej wraz z zamontowaną instalacją oświetleniową w postaci 8 sztuk lamp halogenowych zamontowanych na daszku nad wejściem do lokalu usługowego, umieszczonego na elewacji zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w [...]. Organ wyjaśnił, że zamontowanie nośnika reklamowego na elewacji budynku stanowi roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust 2 pkt 6 P.b.) jednakże roboty te wymagają dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b.). W tożsamej sprawie dotyczącej tego samego budynku PINB decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...], utrzymaną w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] nakazał [...] Sp. z o.o. w [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego zamontowanego na elewacji. Podczas kontroli przeprowadzonej [...] września 2019 r. stwierdzono, że obowiązki wynikające z ww. decyzji PINB zostały wykonane. Z ustaleń organu poczynionych obecnie wynika, że Wydział Architektury i Budownictwa [...] nie wydawał zgody na montaż wielkoformatowej reklamy na elewacji budynku przy Al. [...] w [...]. Z kolei z kategorycznego brzmienia § 14a ust. 3 rozporządzenia MSWiA wynika brak możliwości legalizacji robót związanych z zamontowaniem siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na oknach lokali mieszkalnych. Przepis ten dopuszcza ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań jedynie w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi, dotyczącymi elewacji budynku, np. ustawieniem rusztowań, a nie zamontowaniem płachty reklamowej na elewacji. Zamontowanie siatki reklamowej na oknach lokali mieszkalnych zawsze będzie ograniczać dostęp światła dziennego do tych lokali, niezależnie od stopnia przezierności siatki. W związku ze stwierdzonym naruszeniem § 14a ust. 3 rozporządzenia MSWiA organ nie znalazł prawnego uzasadnienia do legalizacji nośnika reklamowego w trybie art. 50-51 P.b. W związku z powyższym należało w istocie nakazać przywrócenie stanu poprzedniego na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Zobowiązanym na mocy art. 52 P.b. do wykonania przedmiotowej decyzji jest Spółka jako inwestor robót. PINB polecił usunąć wszelkie elementy składające się na urządzenie reklamowe, w tym podkonstrukcję z elementami służącymi ponownemu zamontowaniu siatki winylowej na elewacji zachodniej budynku. II. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, [...] WINB decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie PINB. Podzielając ustalenia faktyczne i argumentację organu I instancji WINB wskazał, że w piśmie z [...] listopada 2019 r. Urząd [...] podniósł, że "po dniu października 2019 r." nie wydawał zgody na montaż wielkoformatowej reklamy na elewacji budynku przy Al. [...] w [...]. Nie ma więc mowy o legalnym zgłoszeniu owego nośnika do organu architektoniczno-budowlanego. Roboty budowlane wykonane w sprawie polegające na montażu nośnika reklamowego w postaci siatki winylowej z nadrukiem reklamowym rozwiniętej na całej szerokości elewacji budynku na wysokości sześciu kondygnacji, przy użyciu konstrukcji wsporczej wraz z zamontowaną instalacją oświetleniową w postaci 8 szt. lamp halogenowych zamontowanych na daszku nad wejściem do lokalu usługowego, umieszczonego na elewacji zachodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w [...] zakwalifikować należało jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. Inwestor zobowiązany był zatem dokonać zgłoszenia zamiaru ich wykonania. W toku postępowania ustalono, że inwestor nie dokonał zgłoszenia zatem przedmiotowy nośnik reklamowy stanowi samowolę budowlaną. Organ powiatowy prawidłowo prowadził zatem postępowanie w trybie art. 50-51 P.b. Zdaniem WINB brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, nie można bowiem doprowadzić robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na postawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Legalizacja przedmiotowej samowoli jest niemożliwa z uwagi na jej niezgodność z obowiązującymi przepisami tj. z § 14a ust. 3 rozporządzenia MSWiA. Nie ma w ocenie organu znaczenia czy siatka winylowa przepuszcza określoną ilość światła zgodną z § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2065 ze zm.). § 14a ust. 3 rozporządzenia MSWiA nie wskazuje stopnia ograniczenia oświetlenia, z czego wynika, iż ustawodawca miał na myśli każde ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań. Postanowienia tego przepisu nie dotyczą przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji budynku - § 14a ust. 4 rozporządzenia. Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej siatka zamontowana na konstrukcji wsporczej przylega bezpośrednio do elewacji bez możliwości ustawienia rusztowań i prowadzenia robót budowlanych. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych na elewacji budynku, a sposób zmontowania konstrukcji, ze względów technicznych nie stanowi konstrukcji pod siatkę służącą zabezpieczeniu robót budowlanych. Ponadto § 14a ust. 4 dopuszcza jedynie ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi dotyczącymi elewacji budynku, np. ustawieniem rusztowań, jednak nie wyłącza stosowania ust. 3 tego przepisu. Z uwagi zatem na kategoryczne brzmienie § 14a ust. 3 brak jest możliwości zalegalizowania spornej reklamy winylowej. W omawianej sprawie Skarżąca podniosła, że chodzi o montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem z uwagi na nieodpowiedni stan elewacji wymagający zabezpieczenia. WINB wskazał w związku z tym, że montaż przedmiotowej siatki z nadrukiem reklamowym w sytuacji, gdy faktycznie nie są prowadzone żadne roboty budowlano-remontowe przy elewacji obiektu nie wypełnia wyjątku, o którym mowa w § 14a ust. 4 rozporządzenia. Takie formułowanie twierdzeń odwołującej się uznać należy za świadomą próbę obejścia prawa. W ocenie organu odwoławczego za chybiony uznać należy również zarzut dotyczący nie ustalenia przez organ I instancji stopnia przepuszczalności siatki oraz tego czy w związku z jej zainstalowaniem powstały jakiekolwiek ograniczenia światła dziennego. W wyroku NSA z 12 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2114/14 wskazano, że przepisy prawa nie uzależniają stwierdzenia istnienia ograniczenia oświetlenia dziennego mieszkania od stopnia tego ograniczenia. Nie istnieją normy prawne, które umożliwiłyby na stopniowanie tego ograniczenia. Zatem stwierdzenie każdego ograniczenia w tym zakresie powinno pociągać za sobą stwierdzenie, że są spełnione są warunki o jakich mowa w § 14a ust. 1 i 3 rozporządzenia MSWiA. Instalacja siatki winylowej na oknach lokali mieszkalnych ogranicza oświetlenie dzienne w tych lokalach i nie ma potrzeby ustalanie w jakim stopniu. Odnosząc się do przedłożonej oceny technicznej z [...] października 2019 r. WINB podkreślił, że co prawda wskazuje ona w pkt 4 na nieprawidłowości w warstwie zewnętrznej elewacji, czy też w płytach loggii, jednak opisane uszkodzenia zdaniem autora stanowią jedynie niekorzystne oddziaływanie na m.in. ciąg pieszo-jezdny przy budynku (pkt 5) oraz że stan techniczny elewacji zachodniej jest niezadawalający. Autor oceny nie uznał zatem, że stwierdzone nieprawidłowości powodują zagrożenie bezpieczeństwa dla uczestników ciągu pieszo-jednego, a jedynym sposobem jego wyeliminowania jest realizacja przedmiotowej siatki winylowej. W takim wypadku nie sposób dać wiarę stanowisku odwołującej się, że sporna siatka winylowa została wykonana w celu zabezpieczenia ciągu pieszo-jezdnego przed budynkiem, nie zaś w celach komercyjnych. W tożsamej sprawie, tj. w sprawie reklamy w postaci siatki winylowej na elewacji przedmiotowego budynku stanowisko zajął WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 17 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2746/18, oddalił skargę, w której podnoszono m.in. że konstrukcja siatki pełni funkcje zabezpieczające, w tym zabezpieczenie robót. III. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. w [...], zaskarżając ją w całości. Decyzji WINB zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych, 2) § 14a ust. 4 rozporządzenia MSWiA, mimo że stan elewacji jest zły i wymaga zabezpieczenia, co zostało wykonane przez montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach administracyjnych opinii technicznej, 3) postanowień § 14a ust. 3 rozporządzenia MSWiA, mimo że stan elewacji jest zły i wymaga zabezpieczenia, co zostało wykonane przez montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach administracyjnych opinii technicznej, 4) przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji przy braku ku temu zarówno podstawy faktycznej jak i prawnej wydanie decyzji utrzymujące w mocy nakaz rozbiórki. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o orzeczenie o kosztach postępowania. Zdaniem Strony brak jest podstaw do zastosowania postanowień § 14a ust. 1 rozporządzenia MSWiA. Urządzenie zainstalowane na elewacji stanowi zabezpieczenie - co wynika z załączonych dokumentów tj. opinii technicznej - co w ocenie Skarżącego wbrew stanowi faktycznemu i prawnemu niezasadnie kwestionuje organ odwoławczy. Strona zakwestionowała również stanowisko organu o braku konieczności wykazania występowania ograniczenia dostępu światła dziennego do mieszkań. W tym zakresie powołała się na wyrok tutejszego Sądu z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 615/12, który wskazuje że organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie możliwości realizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa, przyjmując dowolnie że siatka winylowa ogranicza dostęp światła dziennego do lokali mieszkalnych. W ocenie Skarżącej § 14a rozporządzenia MSWiA ogranicza prawo własności i są regulacjami niekonstytucyjnymi. W konsekwencji powyższego, sąd winien odmówić zastosowania tych postanowień. Organ odwoławczy nie przeprowadzając dostatecznego postępowania wyjaśniającego, ogólnikowo i arbitralnie wskazał, że przedłożona opinia techniczna nie wskazuje na konieczność zastosowania zabezpieczenia w postaci siatki winylowej z nadrukiem reklamowym. W ocenie Skarżącego taki wniosek jest sprzeczny z treścią opinii. Nawet gdyby organ powziął wątpliwości w ww. zakresie mógł, a wręcz był zobligowany przed wydaniem decyzji podjąć dalsze działania polegające na weryfikacji podczas oględzin stanu technicznego części budynku zabezpieczonej siatką zabezpieczającą z nadrukiem reklamowym oraz skierować dodatkowe zapytanie do Skarżącego lub podmiotu sporządzającego opinię. Co istotne, w ocenie Skarżącego organ I instancji przeprowadzając oględziny w niniejszej sprawie (na etapie I instancji, przed złożeniem opinii do akt) opierał się jedynie na fakcie zawieszenia siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym. Każdorazowo podczas oględzin nie dokonywał oceny stanu elewacji budynku i zabezpieczonych siatką elementów. Stanowi to istotne naruszenie przepisów procesowych wskazanych z zarzucie nr 4. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: V. Skarga jest niezasadna. Sąd nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że zainstalowana siatka winylowa na konstrukcji wsporczej przylega bezpośrednio do elewacji bez możliwości ustawienia pod nią rusztowań i prowadzenia robót budowlanych. Wskazuje to zatem na rzeczywisty cel jej zamontowania, jakim jest wyłącznie chęć zamieszczenia w tym miejscu reklamy a nie zabezpieczenia elewacji czy ciągu pieszo-jezdnego znajdującego się poniżej. Organy prawidłowo i wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy i słusznie wskazują, że w toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono ani wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych na elewacji budynku, ani też jakiejkolwiek umowy wskazującej na rozpoczęcie wykonywania rzeczonych robót. Sposób zmontowania całej konstrukcji uniemożliwia przy tym wykonywanie takich robót budowlanych przy elewacji. Być może Skarżąca zna jakieś nowatorskie na skalę światową rozwiązanie umożliwiające wejście robotnika ze sprzętem pod siatkę bezpośrednio przylegającą do muru celem wykonania przez niego robót budowlanych przy elewacji, jednakże wiedzą tą nie dzieli się ani z organami ani z Sądem, co wyłącza możliwość jakiejkolwiek oceny innych powodów umieszczenia siatki niż wyżej wskazane. Jest to w istocie ponowna próba obejścia prawa w celu montażu reklamy wielkoformatowej na atrakcyjnym z tego punktu widzenia budynku znajdującym się w centrum [...], przy jej głównej arterii komunikacyjnej, z naruszeniem norm określających zakaz przesłaniania okien w pomieszczeniach mieszkalnych. Warto także wskazać, że Skarżąca, zgodnie z danymi z Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]), zajmuje się: 1. Pośrednictwem w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w pozostałych mediach, 2. Badaniem rynku i opinii publicznej, 3. Pośrednictwem w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach elektronicznych (Internet), 4. Działalnością agencji reklamowych, 5. Stosunkami międzyludzkimi (Public Relations ) i komunikacją, 6. Doradztwem związanym z zarządzaniem, 7. Wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, 8. Kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek, 9. Robotami związanymi z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej gdzie indziej niesklasyfikowanych, 10. Rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych. Z powyższego profilu działalności Spółki w żadnym razie nie wynika, że zajmuje się ona wykonywaniem remontów elewacji, co sugerują przedstawiane przez nią w sprawie argumenty, zmierzające do wykazania, że siatka ma służyć remontowi elewacji. To co z KRS natomiast wynika, to fakt szerokiej działalności w dziedzinie reklamy, wskazujący na rzeczywiste motywy działania Spółki w sprawie. Słusznie zatem organy wskazały, że montaż siatki nie jest związany z chęcią wykonania robót budowlanych przy elewacji a z montażem nośnika reklamowego. Ponadto, jak wynika ze zdjęć elewacji dostępnych w aktach oraz na maps.google.pl (street view), bezpośrednio pod elewacją znajduje się lokal usługowy (kawiarnia), którego dach skutecznie osłania ciąg pieszo-jezdny przed rzekomo mającymi odpadać od elewacji elementami tynku. Zgodnie z § 14a ust. 1 rozporządzenia MSWiA budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań. W ustępie 2 wskazano, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. Z kolei w ustępie 3 prawodawca wskazał, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania. W myśl ustępu 4, przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku. Sąd z przyczyn wskazanych powyżej nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zaistniały przesłanki zwalniające z zakazu nieograniczania oświetlenia dziennego mieszkań. Wskazywane przez Spółkę powody to nieudolna próba obejścia norm prawa wskazanych powyżej. Słusznie przy tym wskazuje WINB, że chodzi o zakaz jakiegokolwiek ograniczania oświetlenia. Uwagi formułowane w skardze jak i powołane w nim stanowisko sądów administracyjnych odnosi się do nieaktualnego stanu prawnego, czego Skarżąca nie dostrzega. Aktualnie nie ma więc potrzeby badania "przezierności" montowanych siatek i innych reklam na elewacji budynku. Chybione są w konsekwencji wszystkie zarzuty skargi, zaś Sąd nie widzi podstaw by legitymizować działanie sprzeczne z prawem. Organy słusznie zatem nakazały rozbiórkę nośnika reklamowego, bowiem w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych nie ma możliwości zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Żadnego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia w sprawie nie ma przedkładana opinia dotycząca stanu elewacji. Już z uwagi na istniejący poniżej elewacji daszek nad lokalem kawiarni nie istnieje zagrożenie sugerowane przez Spółkę. Ponadto pomimo daty sporządzenia owego opracowania nie przedłożono jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na podjęte działania w celu naprawy elewacji i konieczności wykonania zabezpieczenia rusztowań czy samej elewacji na czas jej remontu. W związku jednak z podnoszonym przez Spółkę złym stanem elewacji Sąd z urzędu powiadomi PINB [...] celem rozważenia przez ten organ potrzeby wszczęcia postępowania w przedmiocie należytego stanu technicznego budynku przy Al. [...] w [...]. Końcowo Sąd wskazuje, że nie widzi jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania konstytucyjności § 14a rozporządzenia MSWiA. Przepis ten jest kompletny i wprowadza istotne gwarancje dla osób posiadających mieszkania w budynkach wielorodzinnych, zapewniając im nieskrępowany dostęp do światła słonecznego. Ponadto umożliwia montaż systemów ochrony przed słońcem jak również prowadzenie robót budowlanych w celu np. naprawy elewacji. Reasumując, wobec bezzasadności wszystkich zarzutów skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).