VII SA/Wa 1396/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rowu melioracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/Wa 1396/06 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy rowu melioracyjnego wykonanego wzdłuż ulicy [...] nakazał Zarządowi Miasta [...] dokonać rozbiórki (likwidacji poprzez zasypanie) samowolnie wybudowanego obiektu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem M. B. domagającego się likwidacji rowu melioracyjnego położonego wzdłuż ulicy [...]. W dniu 26 lipca 2006 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego rowu melioracyjnego z udziałem zainteresowanych stron. W toku oględzin ustalono, że rów i dalsza jego część znajdują się w pasach drogowych ulic [...] i przebiega między innymi przez działki nr ew. [...]. Został wybudowany w roku 1998 bez uprzedniego zgłoszenia i zgody współwłaścicieli działek [...] . Organ uznał, że budowa rowu wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji budowlanej - stosownie do art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 2 pkt 4 Prawa budowlanego. Wobec powyższego wykonanie bez zgłoszenia stanowiło samowolę budowlaną. Wprawdzie z oświadczenia przedstawiciela inwestora – Miasta [...] wynikało, że część rowu powstała jesienią 1997 r. , to jednak od daty popełnienia samowoli budowlanej upłynęło mniej niż 5 lat , a tym samym brak było przesłanek do zastosowania art. 49 Prawa budowlanego czyli zalegalizowania wykonanego rowu. Odwołanie od tej decyzji złożył Prezydent Miasta [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że latem 1997 r. podczas powodzi oraz wiosną 1998 r. wystąpiły zalania terenów położonych we wsi [...] oraz przy ulicy [...]. Przyczyną tych podtopień był niedrożny system melioracyjny. Po dokonaniu oględzin w dniu 13 stycznia 1998 r. uznano za konieczne wykonanie rowu melioracyjnego wzdłuż ulicy [...]. Z uwagi jednak na istniejące kable energetyczne przeprowadzono rów w pasie ulicznym , zajmując częściowo działki nr ew. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał Prezydentowi Miasta [...] dokonać rozbiórki ( likwidacji poprzez zasypanie) samowolnie wybudowanego obiektu – rowu melioracyjnego wzdłuż ulicy [...]. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 26 lipca 2001 r. oraz w dniu 26 lipca 2002 r. wskutek interwencji M. B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał oględzin w terenie. W ich toku ustalono, że rów melioracyjny wybudowany został samowolnie w pasach drogowych ulic [...] w tym na działkach nr ew. [...] w stosunku do których inwestor nie miał prawa do dysponowania na cele budowlane. Obowiązkiem inwestora było zgodnie z dyspozycją art. art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 2 pkt 4 Prawa budowlanego dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania urządzeń melioracji szczegółowej. Skoro zatem inwestor nie dokonał zgłoszenia to organ nadzoru budowlanego był zobowiązany nakazać rozbiórkę wybudowanego obiektu ( rowu melioracyjnego ). Jednak w ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji należało uchylić, gdyż zgodnie z art. 26 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy w miastach powyżej 100 000 mieszkańców jest prezydent miasta. Dlatego jako zobowiązanego do rozbiórki należało wskazać Prezydenta Miasta [...]. Poza tym organ nie uznał za zasadny zarzut zawarty w odwołaniu, jakoby wykonanie przedmiotowego rowu nie musiało być poprzedzone zgłoszeniem w związku z tym, że roboty wykonane zostały w trybie art. 70 Prawa budowlanego . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Prezydent Miasta [...] domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, że wykonanie rowu było konieczne do zapewnienia właściwego funkcjonowania sieci melioracyjnej. Wykonanie nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku może spowodować zagrożenie dla znacznej części terenu położnego we wsi [...] oraz miasta [...]. Nadto wskazano, że zgodnie z art. 29 kpa stronami w sprawie administracyjnej mogą być tylko osoby fizyczne i osoby prawne. Dlatego stroną tego postępowania jest miasto [...] posiadające osobowość prawną . To, że prezydent jest organem wykonawczym miasta i je reprezentuje nie wpływa na fakt, że podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu jest reprezentowana przez niego gmina. W związku z tym adresatem nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być wyłącznie osoba prawna a nie jej organ. Na tej podstawie, skarżący twierdził, że nastąpiło skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania. Poza tym skarżący wskazał, że zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego ( w brzmieniu obwiązującym w dacie orzekania) nie można było wydać decyzji o rozbiórce samowoli budowlanej, jeśli od ukończenia takiej budowy upłynęło więcej niż 5 lat a samowola nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym . Wykonany rów melioracyjny jest przewidziany obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym materiał dowodowy wskazywał, że część spornego rowu melioracyjnego zostawała wybudowana na jesieni 1979 r. Organ II instancji wydał swoją decyzję w dniu [...] lutego 2003 r. , czyli po upływie 5 lat od ukończenia budowy części spornego obiektu budowlanego. W tym właśnie zakresie organ nadzoru budowlanego nie miał prawa wydać nakazu rozbiórki. Ponadto zdaniem skarżącego, w decyzji organ nie określił precyzyjnie zakresu nakazanej rozbiórki rowu melioracyjnego. W konsekwencji zdaniem skarżącego nie wiadomo, w jakiej części należy przedmiotowy rów zasypać. Powoduje to niepewność przy ewentualnej dobrowolnej rozbiórce, bądź też przy zastosowaniu egzekucji tego obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należało uwzględnić. Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego to jest art.7 i 77 § 1 kpa. W szczególności trzeba stwierdzić , że postępowanie w ramach nadzoru budowlanego toczyło się wskutek wniosku M. B. kwestionującego wykonanie rowu melioracyjnego przez Miasto [...] w pasie drogowym ulicy [...], a zwłaszcza w działkach stanowiących jego współwłasność. W toku oględzin stwierdzono, że samowolne wykonanie rowu nastąpiło w pasie drogowym ulicy [...] oraz [...]. Nie jest zatem wiadomo dlaczego nakaz rozbiórki rowu wykonanego bez wymaganego jak ustalił organ zgłoszenia, dotyczyło tylko części przy ulicy [...], ale już nie [...] . Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że działka nr ew [...] będąca współwłasnością M. B. położna jest także przy ulicy [...] . Nadto nie jest wiadomo, jak zasadnie podnosi skarżący jaka część rowu powinna być zasypana , czy tylko tak która znajduje się na działkach uczestnika M. B., czy też cały rów wzdłuż ulicy [...] a jeśli tak, to dlaczego już nie przy ulicy [...], skoro również ta cześć inwestycji miała być wybudowana w ramach samowoli budowlanej jak stwierdzono w toku oględzin. Ustalenia te są niezbędne do wydania prawidłowej decyzji, tak samo jak niezbędne jest dokładne ustalenie daty wykonania rowu melioracyjnego co mogłoby spowodować, iż w istocie wydane nakazu rozbiórki nie było dopuszczalne. Należy bowiem pamiętać, że przy stosowaniu art. 49 Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) istotna jest data wydania orzeczenia przez organ II instancji i upływ okresu 5 lat należy liczyć od zakończenia budowy do dnia orzekania przez organ odwoławczy. Przepis art. 49 ust 1 stanowił bowiem, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Poza tym zasadnie skarżący podnosi, że wydanie decyzji nakazującej Prezydentowi Miasta [...] dokonanie rozbiórki nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W szczególności zgodnie z art. 29 kpa stronami w sprawie administracyjnej mogą być tylko osoby fizyczne i osoby prawne . Dlatego stroną tego postępowania jest Miasto [...] posiadające osobowość prawną . To, że prezydent jest organem wykonawczym Miasta i je reprezentuje nie oznacza, że jest on podmiotem praw i obowiązków w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W związku z tym adresatem nakazu rozbiórki mogła być wyłącznie osoba prawna a nie jej organ. Słusznie więc skarżący twierdził, że decyzji została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję . Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzekł jak w pkt. II wyroku.