VII SA/Wa 1398/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-28
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, wydana w ramach postępowania legalizacyjnego samowolnej zmiany sposobu użytkowania, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania, w szczególności w kontekście przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, wydana w ramach postępowania legalizacyjnego samowolnej zmiany sposobu użytkowania, nie narusza prawa w sposób rażący, uzasadniający stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie legalizacyjne było prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego wszczęcia, a późniejsze zmiany legislacyjne nie miały zastosowania do tej sprawy. Ponadto, stwierdzenie nieważności decyzji miałoby nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2006 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania. Organy administracji, a następnie sąd, uznały, że postępowanie legalizacyjne było prowadzone prawidłowo na podstawie przepisów obowiązujących w 2002 r. i 2006 r., a późniejsze zmiany legislacyjne nie miały zastosowania.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2011r. po ponownym rozpoznaniu wniosku B. B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie dokonał rozpatrzenia wniosku B. B. z dnia 17 marca 2010 r., w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1372/10, którym uchylono decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., znak: oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania z wniosku B. B., o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., znak: [...], udzielającej I. i K. M., pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego wraz z przychodnią lekarską, zlokalizowanego przy ul. [...] w [...]. Organ mając na uwadze przepis art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), (który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia), wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006r.
Organ podniósł, że z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. zapadła w wyniku legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Wynika to z faktu, iż organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2002 r., znak: [...] wstrzymał użytkowanie lokali w budynku przy ul. [...] w [...], tj. na parterze przychodni lekarskiej oraz samodzielnego lokalu handlowego (cukierni) i na piętrze – gabinetu lekarskiego. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art.71 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106 poz. 1126). Przy czym art. 71 ust.3 stanowił, iż w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art.50 i art.51 stosuje się odpowiednio.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak: [...], w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i art.71 ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązując ówczesnego zarządcę budynku, tj.K. K., do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a więc nakazano sporządzić inwentaryzację budynku wraz z potwierdzeniem o przydatności obiektu do użytkowania wykonaną przez osobę upoważnioną do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, oraz nakazano dostarczyć oświadczenia o braku sprzeciwu do użytkowania nw. organów: Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej. Nadto organ pouczył inwestora, że po wykonaniu nakazanych czynności winien on wystąpić do Starosty [...] o pozwolenie na użytkowanie.
Konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikała z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w jego brzmieniu w 2002 r., tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, ze zm. z 2000 r. i z 2001 r.). Przy czym postanowienie z dnia [...] sierpnia 2002r., jak i decyzja z dnia [...] sierpnia 2002r. znajdują się w obiegu prawnym i są ostateczne.
Inwestor wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, zatem Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] udzielił K. K. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń handlowo-usługowych znajdujących się na parterze budynku oraz pomieszczeń przychodni lekarskiej na parterze i piętrze w budynku mieszkalno-usługowym, zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. W treści decyzji organ potwierdził spełnienie przez inwestora wymagań wynikających z art. 56 i art. 57 Prawa budowlanego, tj. przedłożenie określonych dokumentów i oświadczeń.
Organ zaznaczył, iż z dalszej analizy dokumentów sprawy wynika, że Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie przedmiotowego pozwolenia na użytkowanie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r., na wniosek K. i A. M., właścicieli posesji sąsiedniej, tj. przy ul. [...] w [...], którzy nie otrzymali ww. decyzji do wiadomości. Natomiast ta sprawa ostatecznie została zakończona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w związku ze zmianami w ustawie z dnia 7 lipca 1994 Prawo Budowlane dokonanymi ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz.718). Zgodnie z art. 83 ust.1 znowelizowanej ustawy, sprawy pozwolenia na użytkowanie przeszły do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
W tym przedmiocie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005r. znak: [...], którą uchylił ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2003r. znak: [...], na podstawie art. 151§ 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Od tej decyzji strony w ustawowym terminie nie wniosły odwołania do organu drugiej instancji.
Następnie organ pierwszej instancji kolejną decyzją, tj. z dnia [...] sierpnia 2006 r., znak: [...] – udzielił pozwolenia I. i K. M. ( nowym właścicielom obiektu) - na użytkowanie przedmiotowego budynku usługowo - mieszkalnego wraz z przychodnią lekarską.
Orzeczenie to wydano na podstawie art. 59 ust 1 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego – ustawa z dnia 7 lipca 1994r. ( Dz. U. z 2003r. , Nr 207, poz. 2016) . Należy dodać, iż nowi właściciele dostarczyli do organu I instancji aktualną inwentaryzację budynku wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami (art.56, tj.: Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] czerwca 2006 r., Państwowej Straży Pożarnej z dn. [...] maja 2005 r., Państwowej Inspekcji Sanitarnej z [...] września 2005 r. i oświadczenie o braku sprzeciwu przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska).
W niniejszej sprawie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji wystąpiła B. B. (współwłaścicielka posesji przy ul. [...]) - wnioskiem z dnia 17 marca 2010r. – zarzucając jej naruszenie przepisów art. 71 ust.2 w zw. z art. 71a Prawa budowlanego obowiązującego w czasie wydawania rzeczonej decyzji. Za podstawę swego wniosku wskazała - art.156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego w sprawie organ stwierdził, że w tym przypadku mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania, którego legalizacja rozpoczęła się w 2002 r., tj. postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Natomiast decyzja będąca przedmiotem niniejszej analizy z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...] zapadła w wyniku zakończenia legalizacji, na co również zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt VIISA/Wa 1372/10.
B. B. podnosiła, iż przedmiotowa sprawa powinna zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art.71a w zw. z art.71 ust.2 Prawa budowlanego obowiązującego w 2006 r. Powyższe przepisy zostały wprowadzone ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz.888). Przepis art.2 ust. 1 ww. ustawy stanowi: "do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4." Z kolei w art.2 ust.2 mowa jest o tym, że: " w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed wejściem w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe" , a w ust.3 czytamy: " przepisu art.71 a, ustawy o której mowa w art.1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe".
Organ zauważył , że ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., ale nie dotyczy ona rozpatrywanej sprawy, co wynika z wyżej cytowanych przepisów prawa. Postępowanie w sprawie było prowadzone na podstawie art. 50, art. 51 i art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) i powinno zostać zakończone pozwoleniem na użytkowanie, co wynika z art. 55 ust.1pkt 3 . Taka decyzja zapadła pierwotnie w dniu [...] stycznia 2003r. , a po jej wzruszeniu wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2006 r., w oparciu o art.59 ust.1 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego -ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016). Organ podkreślił, iż ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie wyłącza stosowania art. 59 przy sprawach wszczętych, a nie zakończonych przed wejściem w życie ustawy. Ustawa ta, w tym przypadku wyłącza jedynie niektóre przepisy jednoznacznie określone (w art. 2), tj.: przepisy zawarte w art.71 a, art. 57 ust. 7 i art. 59f Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie potwierdził naruszenia prawa w rozpatrywanej sprawie, a tym bardziej rażącego naruszenia prawa, art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego( dalej kpa).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania B. B. decyzją znak: [...]z dnia [...] czerwca 2011r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2006r. znak: [...]. Organ odwoławczy badając pod względem formalnym odwołanie B. B. uznał, że nie posiada ona przymiotu strony. W związku z czym brak było podstaw do prowadzenia postępowania nadzwyczajnego z jej wniosku.
W ocenie organu odwoławczego okoliczność, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości sąsiadujacej z nieruchomością, na której położony jest przedmiotowy budynek usługowo – mieszkalny wraz z przychodnią lekarską oraz posiada służebność gruntową polegającą na prawie przejścia i przejazdu drogą ( brama o szerokości 270cm i wysokości 300cm) z drogi publicznej przez nieruchomość z w/w budynkiem nie oznacza, że skarżącej przysługuje przymiot strony w sprawie.
Nie może także skarżąca wywodzić swojego interesu z faktu, że budynek przekracza granice jej działki oraz powoduje zagrożenie pożarowe. Z akt sprawy nie wynika aby dokonując samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali inwestor wykonał jakieś roboty budowlane wychodzące poza budynek.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2011r. znak: [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd przede wszystkim przypomniał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 7 sierpnia 2006 r. zalegalizowała samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu. Postępowanie legalizacyjne prowadzone było przez organ z urzędu i w jego wyniku decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nakazano ówczesnemu zarządcy nieruchomości przy ul. [...] wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Taką decyzję (udzielającą pozwolenia na użytkowanie) Starosta [...] wydał w dniu [...] stycznia 2003 r. W 2005 r. nieruchomość przy ul. [...] w [...] została sprzedana i nowi właściciele K. i K. M. wystąpili ponownie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, natomiast decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. w postępowaniu wznowieniowym na wniosek K. i A. M. została uchylona, a postępowanie z wniosku poprzedniego właściciela nieruchomości (a dokładnie zarządcy) umorzono jako bezprzedmiotowe (decyzją z dnia [...] listopada 2005 r.). Następnie K. i A. M. zainicjowali postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. (wydanej we wznowionym postępowaniu); postępowanie to zakończono ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Z akt sprawy wynika, że K. i A. M. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w [...] i ich przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym, a także o stwierdzenie nieważność decyzji wydawanych w stosunku do nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. [...], nie był sporny.
Sąd wskazał, że B. B. jest także współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...] w [...], co wynika że znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu KW nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (k-[...] i następne akt Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego).
W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania B. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] sierpnia 2006r. o udzieleniu I. i K. M. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo – mieszkalnego wraz z przychodnią lekarską w części budynku przy ul. [...] w [...].
Organ podkreślił, że w/w decyzja została wydana w wyniku postępowania legalizacyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...].
Decyzję tę poprzedziło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2002r. wstrzymujące użytkowanie lokali w w/w budynku (wydane w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego) oraz decyzja organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2002r. znak[...] (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego), m.in. nakładająca obowiązek wystąpienia do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu).
W wyniku kontroli, związanej z utrzymaniem obiektów budowlanych, (protokół nr [...] z dnia [...] lipca 2006r.) budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] w [...] organ powiatowy ustalił, że przedmiotowy budynek jest użytkowany bez pozwolenia na użytkowanie. W wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] stycznia 2003r., do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu pozostał wniosek inwestora (tj. poprzedniego właściciela budynku) o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
W związku z powyższym (zgodnie z zalecaniem organu zawartymi w ww. protokole z dnia [...] lipca 2006r. ) nowi właściciele I. C. i K. M. (w wyniku nabycia przedmiotowej nieruchomości) pismem z dnia 26 lipca 2006r. złożyli wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku przy ul. [...] w [...] załączając inwentaryzację przedmiotowego budynku oraz oświadczenia o braku zgłoszenia sprzeciwu przez właściwe organy.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku o pozwolenie na użytkowanie PINB w [...] badaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego wraz z przychodnią lekarską w części budynku.
Organ odwoławczy stwierdził, że wobec faktu przedłożenia przez nowych właścicieli dodatkowych dokumentów ( jako uzupełnienie pierwotnego wniosku o pozwolenia na użytkowanie) wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Ponadto biorąc pod uwagę ciągłe użytkowanie przedmiotowego budynku oraz jego przeznaczenie należy uznać, że społeczno – gospodarcze skutki wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie byłoby nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.
Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów :
1) Art. 6, 8 w związku z art. 107 § 3 kpa w powiązaniu z art. 2 oraz 7 Konstytucji RP poprzez nie podanie, jakie przepisy prawa budowlanego były badane podczas wydawania pozwolenia na użytkowanie.
2) Art. 7-9, 107 § 3 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż Straż Pożarna w [...] posiada kompetencje do podważania zasadności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
3) Art. 59 a ust 2 pkt 1 oraz 2 w związku z art. 57 ust 2 pkt 2 lit a, b ustawy prawo budowlane poprzez pominięcie powyższych przepisów w decyzji, co narusza przepisy wskazane w zarzucie1.
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie wskazuje jakie wymagania musiał spełniać inwestor, aby otrzymać pozwolenie na użytkowanie z powołaniem odpowiednich przepisów prawa. Ponadto nie wiadomo, czy inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem pod tym kątem nie była analizowana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 12 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Skarga została oddalona ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym.
Trafnie organy wskazały, że przedmiotem postępowania nie jest samowolna zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, a jedynie ocena czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku usługowo – mieszkalnego z przychodnią lekarską nie posiada wad wymienionych w art. 156 kpa.
Na tle nauki prawa i przepisów postępowania administracyjnego koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji nie znajduje uzasadnienia.
Dopiero w toku postępowania o stwierdzenie nieważności właściwy organ dokonuje sprawdzenia czy decyzja posiada wady wymienione w art. 156 kpa, w szczególności wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w przypadku stwierdzenia tych wad dokonuje wyeliminowania decyzji ze skutkiem od czasu jej wydania (ex tunc).
Organ stwierdził, że decyzja kontrolowana została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, że nie dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, że decyzja nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a w razie wykonania nie wywołałoby czynu zagrożonego karą i jak również nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Szczególna uwagę organ poświęcił ocenie, czy kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób rażący ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa) .
Zarówno organ, jak i sąd w dalszym postępowaniu związane są oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu sądu wydanym w sprawie będącej przedmiotem zaskarżenia na mocy art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W sprawie VII SA/Wa 1372/10 w uzasadnieniu wyroku, którym Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję zaskarżoną, a także decyzję ją poprzedzającą o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek B. B. o stwierdzenie nieważności została wyrażona przez Sąd ocena o takim charakterze. Mianowicie Sąd stwierdził, że kwestionowana decyzja z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...] została wydana w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w wykonaniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nałożonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania tej decyzji [...] sierpnia 2002r. W stanie prawnym wówczas obowiązującym z mocy art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała uzyskania pozwolenia właściwego organu.
Natomiast art. 71 ust. 3 stanowił, że w razie zmiany sposobu użytkowania bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio.
Tryb postępowania legalizacyjnego został więc przesądzony w będącej do dnia dzisiejszego w obrocie prawnym decyzji z dnia[...] sierpnia 2002r., w której organ nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W decyzji z [...] sierpnia 2002r. organ nałożył też obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Skarżąca podniosła w skardze brak nałożenia na właścicieli budynku opłaty legalizacyjnej przez organ. Przepis art. 71a, który przewiduje obowiązek ustalenia opłaty legalizacyjnej w drodze postanowienia organu w przypadku stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków został wprowadzony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93 poz. 888) i znajduje zastosowanie do zmian sposobu użytkowania wprowadzonych bez dokonania wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Przepisu art. 79a ustawy nie stosuje się natomiast do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia dokonanego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane. W takich przypadkach mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc nie przewidujące opłat legalizacyjnych w postępowaniu legalizacyjnym . z tego też względu organ opłaty tej nie nałożył.
Materialno – prawną podstawą wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r., jest przepis art. 59 ust. 1 obowiązującego w tej dacie prawa budowlanego. Przewiduje on wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli. Organ przeprowadził kontrolę [...] lipca 2006r. oraz przed wydaniem decyzji zapoznał się z przedstawioną przez właścicieli aktualną inwentaryzacją budynku wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] czerwca 2006r., Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2005r., Państwowej Inspekcji Sanitarnej z [...] września 2005r., a także Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska.
W tych okolicznościach sprawy wydanie przez organ w dniu [...] sierpnia 2006r. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Organ w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący odniósł się do przesłanek stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskazując również, iż przeciwko stwierdzeniu nieważności przemawiają także społeczno – gospodarcze skutki wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji od dnia jej wydania.
Pogląd ten Sąd podziela jednocześnie zaznaczając, że naruszenie prawa jako rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy wada naruszenia jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, tym bardziej z wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ze skutkiem od jej wydania ( ex tunc) godzi w zasadę trwałości decyzji i pewności prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło