VII SA/Wa 1404/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...]. Decyzją tą Kolegium, na podstawie art. 127 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej k.p.a.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659), oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 25 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2015 r. (zamiast: z [...] lutego 2017 r.) nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że decyzją z [...] lutego 2017 r. Prezydent [...] orzekł o zatrzymaniu S. K. prawa jazdy kategorii B wydanego w dniu [...] października 2013 r. Nr [...], w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, i zobowiązał S. K. do bezzwłocznego zwrotu tegoż prawa jazdy. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie stwierdzając, że upłynął rok od naruszeń przepisów ruchu drogowego, a zatem w chwili wydania decyzji odpadły przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Po zapoznaniu się z aktami i rozpatrzeniu sprawy, Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji. Utrzymując w mocy decyzję tego organu podało, że argumenty strony nie mogą zostać uwzględnione. Wyjaśniło, że art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 25 marca 2015 r o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw stanowi, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta (w analizowanej sprawie - Prezydent [...]) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4. Kolegium wskazało przy tym, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "wydaje" oznacza, że sprawa nie została pozostawiona uznaniu administracyjnego, lecz że po otrzymaniu informacji o przekroczeniu przez kierującego pojazdem 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta musi zatrzymać prawo jazdy. Podobnie przyjął WSA w Łodzi w wyroku z 10 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1278/15, w którym to Sąd stwierdził, że starosta, jako organ I instancji, jest uprawniony i zobligowany zarazem do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. "Starosta przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustala stan faktyczny, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji." I dalej: "Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 z późn. zm.) ma charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Zatem organy nie mają w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowane są do wydania określonego rozstrzygnięcia, o ile zaistniały przesłanki w postaci ustalenia przekroczenia 24 punktów karnych za wykroczenia drogowe. Niewątpliwie zatem organy nie mogą, w decyzji związanej, brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, niezależnie od tego czy są one trafne, czy nie". Kolegium wskazał nadto, że w analizowanym przypadku można mówić o takim naruszeniu przepisów prawa, które miało miejsce jeszcze pod rządami poprzednio obowiązujących regulacji i trwało nadal po dniu 18 maja 2015 r., to jest po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (skarżący uzyskał bowiem 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 12.02. do 12.11.2015 r.). Względem rozwiązań ujętych w omawianym art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy nowelizującej nie przewidziano żadnych norm intertemporalnych. Niemniej, nawet zważywszy, że część naruszeń pochodzi z okresu przed nowelizacją, dla ustawodawcy istotnym momentem dla przyjęcia stanu prawnego, który winien mieć zastosowanie wobec kierowców, którzy dopuszczają się naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkujących przekroczeniem 24 punktów, jest dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie tak wyznaczonej dopuszczalnej liczby punktów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 75/16). Dlatego też Kolegium przyjęło, że ww. przepis art. 7 winien znaleźć zastosowanie wobec skarżącego. W końcu, Kolegium podało, że podnoszone przez stronę argumenty dotyczące "utraty ważności" punktów, nie mogą być uwzględnione. Jak zauważyło, art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów. W analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że S. K. uzyskał 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku, a punkty te nie zostały usunięte z ewidencji. Kolegium dodało, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 999/15, że z woli ustawodawcy rozdzielone zostały kompetencje organów stwierdzających naruszenia przez kierowców przepisów o ruchu drogowym i organów orzekających o zatrzymaniu prawa jazdy, jak i odrębnie określone tryby ich działania. Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oznacza, że kwestia zmian wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym liczby przypisanych punktów, nie może być rozpatrywana w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy; prawidłowość tych wpisów kierowca może kwestionować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji, a następnie sądem administracyjnym. Kolegium stwierdził więc, że stanowisko Prezydenta było w tym zakresie słuszne. W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO w W. z [...] kwietnia 2017 r., skarżący – S. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 19 stycznia 2017 r., tj. w dacie wystąpienia przez Komendanta [...] Policji z wnioskiem do Prezydenta [...] wskazującym na przekroczenie przez niego limitu dozwolonych punktów karnych, odpadły przesłanki do wystąpienia z tym żądaniem, albowiem po upływie roku od dnia zdarzeń powodujących naliczenie punktów, punkty te straciły ważność wobec kierującego. Tym samym, w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie odwołujący nie miał przekroczonych 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Podstawę materialnoprawną wskazanych decyzji stanowi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 205 r., poz. 541 ze zm.), zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym). Zważyć należy, że na podstawie tego ostatniego, organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Danemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10, a stosowną adnotację umieszcza się w tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Przy czym, liczba punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący omawianą ewidencją -w myśl art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, Dz. U. z 2012 r., poz. 488- jest wiążąca dla starosty w ramach m. in. postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wspomniany organ administracji publicznej nie dysponuje bowiem samodzielną kompetencją do ustalania liczby omawianych punktów; za te odpowiada organ prowadzący ewidencję. Wskazać też trzeba, że zawarty w art. 7 ust. 1 punkt 5 ww. ustawy zmieniającej zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" oznacza, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w sytuacji wynikającej z tej normy prawnej, tj. w przypadku uzyskania informacji o przekroczeniu przez kierowcę dozwolonego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie ma bowiem możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, czy inaczej: zobligowany jest orzec o zatrzymaniu prawa jazdy, nadto: w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Biorąc pod uwagę powyższe, za trafne -zdaniem Sądu- należy uznać stanowisko organów orzekających, że w sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B, skoro dane wskazane we wnioskach Komendanta [...] Policji z [...] stycznia 2017 r. (o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badanie psychologiczne) potwierdziły/ujawniły okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 12 lutego 2015 r. do 12 listopada 2015 r. W ww. wnioskach Komendant wskazał na 4 przypadki naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 25 punktów. Wszystkie te naruszenia miały miejsce w okresie krótszym niż rok, a skarżący przytoczonych w tej kwestii ustaleń w żaden sposób nie podważył, co więcej: nie kwestionował ich w toku niniejszego postępowania administracyjnego, nadto: nie wynika z akt, aby uczynił to skutecznie przed organem prowadzącym ewidencję – tj. Komendantem [...] Policji. W takiej zaś sytuacji, organ I instancji zobligowany był wziąć pod uwagę informację wynikającą z ww. wniosków Komendanta [...] Policji, a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie cyt. powyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 20 marca 2015 r. W konsekwencji, stwierdzić należy, że okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie posiadanych kategorii, i nie sposób w tej sytuacji zgodzić się ze skarżącym, co do wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Sąd stwierdza jednocześnie, że SKO w W. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, słusznie zwróciło uwagę na to, że część naruszeń, w związku z którymi przypisano skarżącemu punkty, zostało popełnionych przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej, która to zaczęła obowiązywać od 18 maja 2015 r. Niemniej, prawidłowo przy tym Kolegium zauważyło, że przekroczenie przez skarżącego dozwolonego limitu 24 punktów miało już miejsce w dacie obowiązywania ww. ustawy oraz, że ustawa ta nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych, dochodząc w efekcie do zgodnego z prawem wniosku o zastosowaniu tych przepisów wobec skarżącego. Sąd zauważa w tym też kontekście (podzielając przywołane ustalenia i stanowisko Kolegium), że w uchwale z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Rozróżnić bowiem należy retrospektywność (kiedy nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione). W niniejszej sprawie można mówić o retrospektywności; stan faktyczny będący podstawą naliczenia 25 punktów miał bowiem charakter otwarty – rozpoczął się zanim ww. art. 7 wszedł w życie, niemniej zdarzenie powodujące przekroczenie 24 punktów (i skutkujące koniecznością jego zastosowania) nastąpiło już w dacie obowiązywania tego przepisu (tak też NSA w wyroku z 25 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1787/17). Stąd też nie można podważyć zasadności jego zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Z tych też powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu, wskazującego na to, że w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie upłynął rok od naruszenia przepisów ruchu drogowego i uzyskanych punktów karnych, a wobec tego punkty te podlegały wykreśleniu z ewidencji kierowców, stwierdzić należy, że jest on w całości chybiony. Ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji, tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tym samym ani starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc odrębne postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy czy skierowania na egzamin sprawdzający, czy też: na badanie psychologiczne, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Wiążąca jest w tym zakresie informacja komendanta wojewódzkiego Policji (zawarta we wniosku/wnioskach), wskazująca liczbę przypisanych punktów karnych. Niezależnie od tego należy dodać, że na zasadzie art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (...). Wynika z tego jednoznacznie, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu zdarzeniu oraz, że dla konsekwencji prawnych decydujące znaczenie ma data popełnienia naruszenia, a nie data wpisu tych punktów do ewidencji, czy też data wszczęcia postępowania administracyjnego przez właściwego starostę w jednym z ww. przedmiotów, oraz, że przekroczenie limitu 24 punktów w okresie krótszym niż rok uniemożliwia ich usunięcie z ewidencji, co więcej: stanowi podstawę do sformułowania przez właściwego komendanta Policji – wniosków do właściwego starosty (v. § 6 ust. 1 pkt 3, § 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia). W końcu, Sąd wyjaśnia, że o konieczności uwzględnienia skargi nie mogło stanowić uchybienie Kolegium polegające na błędnym wskazaniu daty decyzji organu I instancji w sentencji zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2017 r. Wskazany błąd mieści się w kategoriach oczywistej omyłki, możliwej do usunięcia na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., bo nie wpływającej na merytoryczną treść orzeczenia, jeśli zważy się, że: Kolegium określając decyzję organu I instancji wskazało na prawidłowe jej oznaczenie oraz przedmiot, a w uzasadnieniu decyzji przywołało prawidłową datę jej wydania. W takich też okolicznościach ww. uchybienie Kolegium choć słusznie dostrzeżone w skardze, to nie stanowiło, zdaniem Sądu, o naruszeniu przepisów procesowych mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani o naruszeniu przepisów prawa materialnego mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a wobec tego nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji.