VII SA/Wa 1410/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wydana na podstawie rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ stanowiły one naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, które stanowiło materialnoprawną podstawę orzekania, utraciło moc obowiązującą z dniem 3 lipca 2009 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym jego niezgodność z Konstytucją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Skarżąca odwoływała się od orzeczeń, wskazując na krzywdzące ją rozstrzygnięcia i trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ opierał się na przepisach dotyczących okresu wystąpienia objawów chorobowych oraz braku wiarygodnej dokumentacji medycznej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], mocą której nie stwierdzono choroby zawodowej u B. P..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał między innymi, że w obowiązującym wykazie chorób zawodowych określony został okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia na chorobę. Dla chorób narządu słuchu okres ten wynosi 2 lata.
W przypadku B. P. to uwarunkowanie nie zostało spełnione ponieważ narażenie na hałas ustało w 1995 r., a jak wynika ze sporządzonego orzeczenia lekarskiego brak jest wiarygodnej dokumentacji medycznej, która potwierdziłaby wystąpienie objawów chorobowych u w/w w trakcie pracy zawodowej lub w okresie 2 lat od ustania zatrudnienia. Potwierdza to również B. P., podając, iż z powodu silnego bólu w uszach zgłosiła się do przychodni dopiero w 2002 r.
Poza tym rozpoznanie choroby zawodowej jest zagadnieniem medycznym i ma walor opinii biegłego. Oznacza to, że Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję w sprawie choroby zawodowej jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w konkretnej sprawie i nie ma upoważnienia do weryfikacji orzeczeń lekarskich prowadzących do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej od wskazanego przez orzeczników.
Skargę na powyższą decyzję wniosła B. P. podnosząc, iż orzeczenia wydane w obu instancjach są dla niej krzywdzące, ponieważ nie może podjąć pracy w zawodzie jaki ukończyła. Poza tym znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Wskazała nadto, że wtedy kiedy podejmowała pracę, tj. w 1974 r. była osobą zdrową.
W ostatnim okresie pracy zaczęła jednak odczuwać dolegliwości słuchowe, zaś leczenie podjęła w roku 2002.
Z treści skargi wynika, iż skarżąca zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], utrzymująca w mocy decyzję wydaną w I instancji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Obie w/w decyzje zostały wydane w dniach [...] maja 2009 r. (I instancja) i [...] lipca 2009 r. (II instancja). Wcześniej, bo już w dniu 19 czerwca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt P 23/07 orzekł, iż:
1). art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz
2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stan prawny ustalony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje sądy, a także i organy administracji w ten sposób, iż muszą one go uwzględnić niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli zostało podjęte przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czy też po jego wydaniu. Stosownie do postanowień art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenie, jednak Trybunał może określić (tak jak w przypadku wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r.) inny termin utraty mocy obowiązującej danego aktu normatywnego.
Odroczenie wejścia w życie orzeczenia Trybunału na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie oznacza jednak, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał (w przypadku w/w orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do dnia 2 lipca 2009 r.). nie jest bowiem tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją, a od następnego staje się z nią niezgodny. W istocie jest bowiem tak, że przepis uznany za niekonstytucyjny ma niekonstytucyjny charakter od dnia jego wydania i jako taki nie powinien być w ogóle stosowany.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ust. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla je w całości, albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r., nr 132, poz. 1115), które stanowiły materialnoprawną podstawę orzekania utraciły moc obowiązującą z dniem 3 lipca 2009 r., tj.: z upływem dwunastu miesięcy licząc od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku ustaw.
To orzeczenie wskazujące na niekonstytucyjność w/w rozporządzenia przesądza zatem o takim naruszeniu przepisów prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania.
Powyższą okoliczność Sąd zobligowany był uwzględnić z urzędu, co oznaczało w konsekwencji konieczność uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Podstawą rozstrzygnięcia z pkt II wyroku jest art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło