VII SA/Wa 1412/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak – Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia : odmówić R.O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. R.O. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2013 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni zakwestionowała ustalenie, że jest w stanie pokryć koszty sądowe, pomimo że nawet najmniejsze wypłaty z budżetu domowego powodują uszczerbek w podstawowych kosztach utrzymania jej oraz dzieci. Podniosła, że nie rozumie obszernego uzasadnienia postanowienia, w którym opisuje się jej możliwości finansowe, a których nie posiada. Dodała, że nie zgadza się ze stanowiskiem, iż prawo pomocy jest szczególną i nadzwyczajną formą pomocy osobom, których nie stać na opłaty. Zdaniem wnioskodawczyni jest to normalna instytucja, która powinna zostać w jej sytuacji zastosowana. W związku z powyższym, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje : Instytucja prawa pomocy jest jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, stanowiącego podstawowy standard państwa prawnego. Jej celem jest zapewnienie udziału w postępowaniu sądowym osobom najuboższym - takim, które bez uszczerbku w środkach własnego koniecznego utrzymania oraz ich rodzin - nie mogą ponieść wymaganych prawem kosztów postępowania. Tak więc, wbrew zarzutom podniesionym w sprzeciwie, prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i nadzwyczajną Z samej istoty prawa pomocy wynika, że znajduje ono zastosowanie jedynie w przypadku, w którym strona do ponoszenia takich kosztów jest zobowiązana. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r. odrzucono skargę wnioskodawczyni, której odpis doręczono 19 lutego 2013 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem z dniem 21 marca 2013 r. Wnioskodawczyni nie wniosła skargi kasacyjnej na to postanowienie, co oznacza, że stało się ono prawomocne z dniem 22 marca 2013 r. Stwierdzić zatem trzeba, że na obecnym etapie sprawy, na wnioskodawczyni nie ciąży żaden obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Sąd miał na uwadze, że złożony w dniu 29 stycznia 2013 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy był drugim wnioskiem R.O. w tej sprawie. Pierwszy wniosek z dnia 21 maja 2012 r. został bowiem postanowieniem z dnia 4 września 2012 r. pozostawiony bez rozpoznania, wskutek niezłożenia go na przesłanym formularzu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. oddalił zażalenie na ww. postanowienie. W konsekwencji zarządzeniem z dnia 29 października 2012 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, na które wnioskodawczyni wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie. Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano skarżącą do wykonania ww. zarządzenia z dnia 29 października 2012 r. Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, co - jak już wskazano wyżej - było powodem odrzucenia skargi postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że na jego treść nie mogło mieć wpływu wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, gdyż zarządzenie z dnia 29 października 2012 r. stało się prawomocne z dniem 4 grudnia 2012 r., to jest z dniem wydania postanowienia NSA sygn. akt II OZ 1068/12 oddalającego zażalenie skarżącej na ww. zarządzenie. Ponowne wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie przerywa bowiem biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jak też nie ma żadnego wpływu na postanowienie, którym Sąd odrzucił skargę wobec nieuiszczenia wpisu sądowego. Nawet gdyby wnioskodawczyni została zwolniona obecnie z kosztów sądowych, to i tak skarga pozostałaby odrzucona, gdyż prawo pomocy wywołuje skutki od momentu jego przyznania, nie działa natomiast wstecz i nie anuluje rozstrzygnięć uprzednio wydanych w sprawie. Z podanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.