VII SA/Wa 1414/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. Z. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r. odmawiającą wydania, po stwierdzeniu braku podstaw, nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...], będącego współwłasnością A. S. i K. P.. Powyższa decyzja jako podstawę prawną przywołała art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowy budynek gospodarczo-mieszkalny znajduje się na terenie strefy mieszkaniowo-usługowej (wypis i wyrys z obowiązującego w dacie budowy ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...]). Ponadto projekt wykonawczy oraz zawarte w nim orzeczenie techniczne pozwala stwierdzić, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Brak więc było merytorycznych przesłanek do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do głównego zarzutu zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., iż budynek gospodarczo-mieszkalny powstał po [...] stycznia 1995 r. i że w odniesieniu do niego winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ wyjaśnił, iż wobec sprzecznych oświadczeń stron postępowania oraz świadków w kwestii daty wybudowania przedmiotowego budynku, organom orzekającym przysługiwało prawo swobodnej oceny dowodów wynikające z art. 80 kpa. Organy uznały za niewiarygodne oświadczenie L. P. zawarte w protokole z dnia [...].01.2005 r. wobec jego sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem zawartym w protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...].05.1998 r. Organy przyjęły natomiast za wiarygodne oświadczenie K. S., właścicielki działki, w granicy z którą usytuowany jest przedmiotowy budynek, bowiem jedynie ona jako strona postępowania, może wskazać uzasadnione naruszenie interesu prawnego. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. wobec nie zaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu, iż "omawiany budynek jest do dziś nieskończony ...", organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.07.1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96, z którego wynika, iż za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej przynajmniej w części eksploatacji i użytkowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...], działając na podstawie art. 127 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. Organ w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r., podnosząc iż zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego nie może być rozpatrywany w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, tym niemniej organ ponownie podkreślił prawo organów orzekających w trybie zwykłym do swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 80 kpa. Nadto, zdaniem organu, nie można wskazać rażącego naruszenia art. 7, art. 9 i art. 77 kpa, bowiem powyższe przepisy zobowiązują organy administracji do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych w celu ustalenia rzeczywistego stanu prawnego i prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. Z., zarzucając w niej, iż organ nie uwzględnił podnoszonych przez nią we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności. Zdaniem skarżącej ocena dowodów dokonana przez organy była tendencyjna, z korzyścią dla inwestorów, podczas gdy w rzeczywistości obiekt nie został wybudowany przed 31.12.1994 r. i winny mieć wobec niego zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Zastosowanie przez organy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane stanowi rażące naruszenie prawa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem i trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad opisanych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Analiza wniosku skarżącej M. Z. z dnia [...].01.2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2005 r. prowadzi do wniosku, iż skarżąca nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 kpa potraktowała jako "quasi" trzecią instancję postępowania zwykłego. Zarzuty przedstawione w powyższym wniosku stanowią bowiem powtórzenie argumentów przedstawionych w odwołaniu M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2005 r. Okoliczności tej nie zmienia użycie przez skarżącą pojęcia "rażącego naruszenia prawa", skoro nie odnosi się ono do konkretnego przepisu prawa, a cała argumentacja wniosku sprowadza się do polemiki z organem w kwestii ustalenia daty powstania przedmiotowego budynku gospodarczo-mieszkalnego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż przyjęcie przez organy stanu faktycznego, odmiennego od tego który przedstawiła w toku postępowania skarżąca, nie stanowi o naruszeniu prawa, a już z pewnością nie o naruszeniu prawa o charakterze rażącym. Z cała pewnością należy podzielić stanowisko, iż obowiązkiem organu orzekającego jest zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a wiec taki, który umożliwia merytoryczne załatwienie sprawy. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż dopóki granice swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 kpa, nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważenia dokonanych w ten sposób ustaleń. Jeżeli przekroczenie to nie ma charakteru rażącego, nie może ono stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w oparciu o te ustalenia. W rozpoznawanym w trybie nadzoru postępowaniu sytuacja taka nie miała miejsca. Omawiany budynek gospodarczo-mieszkalny był przedmiotem rozstrzygnięć organów już od 1998 r., jak również orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy w Katowicach z dnia 30.08.2000 r., sygn. akt II SA/Ka 1899/98, który miedzy innymi zwrócił uwagę organów na konieczność ustalenia daty powstania tego obiektu i zastosowania prawidłowych przepisów prawa materialnego. Organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie w sprawie na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego i jego oceny w trybie art. 80 kpa, w tym po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, uznały za udowodnioną okoliczność wybudowania obiektu przez dniem [...].01.1995 r. W związku z powyższym, zgodnie z delegacją art. 103 ust. 2 Praw budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., organy zastosowały wobec samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. umożliwiające legalizację samowoli budowlanej po wykluczeniu przesłanek z art. 37 tej ustawy. Przy ustaleniu stanu faktycznego organy uzasadniły z jakich powodów nie dały wiary oświadczeniu L. P. z dnia [...].01.2005 r., jak i skarżącej, a dlaczego uznały za wiarygodne oświadczenie K. S. – osoby najbardziej zainteresowanej jako, że to w granicy z jej działką usytuowany jest przedmiotowy budynek. W tej sytuacji, w oceni Sądu nie można uznać, iż organy w sposób rażący naruszyły art. 80 kpa, co mogłoby uzasadniać stwierdzenie nieważności kontrolowanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Mając powyższe na uwadze, skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).