VII SA/Wa 1415/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak – Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S., M. Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : wstrzymania wykonania decyzji postanawia : odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 28 września 2009r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 12 października 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 3 listopada 2009 r. wpłynął sprzeciw wnioskodawcy, w którym podniesiono zarzut naruszenia dyspozycji art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego nie zastosowanie. Podkreślono również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana poprzez rozważenie możliwości finansowych, jakie skarżący uprawdopodobnił w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem wnioskodawcy Sąd winien ocenić jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe strony biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 wyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Zaznaczyć należy, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r. , sygn. akt II FZ 137/05 , niepubl.) Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie dane przedstawione w formularzu i podniesione w sprzeciwie uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje dochód. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz syn. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez każdego z członków rodziny o łącznej wysokości 8.500,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca oświadczył, iż w związku z załamaniem na rynku sprzedaży nieruchomości znacznie obniżyła się jego zdolność finansowa. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 150 m ², mieszkanie o powierzchni 37 m ², lokal użytkowy o powierzchni 30 m ², lokal użytkowy o powierzchni 55 m ² oraz samochód osobowo/terenowy Nissan Xtrail. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można natomiast uznać by wnioskodawca posiadający dom o powierzchni 150 m ², mieszkanie o powierzchni 37 m ², lokal użytkowy o powierzchni 30 m ², lokal użytkowy o powierzchni 55 m ² oraz samochód osobowo/terenowy Nissan Xtrail. znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalającej mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu, wnioskodawca ma realną możliwość z uzyskiwanych dochodów poczynienia oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nim kosztów sądowych. Dodać należy, że wnioskodawca korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru a zatem uznano, że jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna by nie był w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie. Stwierdzono, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca i członkowie jego rodziny prowadzą działalność gospodarczą z której uzyskują dochody. Podniesione zaś w sprzeciwie argumenty nie wskazują na wyjątkowo trudną sytuację finansową wnioskodawcy, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.