VII SA/Wa 1420/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2010 r. po rozpoznaniu wniosku T. Z. i Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. Z. i Z. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić T. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 15 września 2010 r. do Sądu wpłynęły formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy T. Z. i Z. Z., w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy są małżeństwem prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe. Z tego też względu postanowiono złożone wnioski rozpatrzeć wspólnie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 ww. ustawy. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzach uznano, że wnioskodawcy nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 3.602,99 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawcy zakreślili, że posiadają mieszkanie o pow. 73 m² oraz garaż. Skarżący wskazali nadto, że posiadają oszczędności pieniężne w wysokości 2.000,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawcy mając stały miesięczny dochody są w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W niniejszej sprawie w oparciu o dane przedstawione wyżej uznano, że sytuacja materialna wnioskodawców nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość ich stałego miesięcznego dochodu. Przeciwko żądaniu wnioskujących przemawia również posiadanie oszczędności pieniężnych. Fakt ten świadczy o przestrzeganiu płynności finansowej budżetu domowego. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawcy nie wskazali we wniosku nadzwyczajnych okoliczności wpływających na powstanie szczególnych kosztów obciążających budżet domowy, a jednocześnie mogących być uznane za konieczne koszty utrzymania wnioskodawców. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że uiszczenie kosztów sądowych w całości w niniejszej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych wnioskodawców. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.