VII SA/Wa 1423/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji skargę oddala /Sygn. VII SA/Wa 1423/09 UZASADNIENIE Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., po rozpatrzeniu wniosku M. B., decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zezwolił na ekshumację zwłok J. B. (brata wnioskodawcy) z grobu na Cmentarzu Parafialnym w B. i złożeniu ich do grobu rodzinnego na Cmentarzu Parafialnym w N. W wyniku odwołania I. S. (po przywróceniu jej terminu do wniesienia odwołania) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji, zmieniając ją w ten sposób, że nie zezwolił na przeprowadzenie ekshumacji szczątków J. B. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, ale że zawierało znamiona wniosku o przywrócenie terminu, organ po uprawdopodobnieniu przez skarżącą, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, termin przywrócił i rozpatrzył odwołanie. Organ Wojewódzki powołując art. 10 i 15 ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych wskazał, iż wniosek o ekshumację powinien pochodzić nie od jednej z uprawnionych osób, ale od wszystkich, zaś zgodnie z orzecznictwem sądowym prawo do zmiany miejsca zwłok a także ich ekshumacji jest prawem wszystkich żyjących uprawnionych, stąd dla dokonania jakiejkolwiek zmiany w tym prawie potrzebna jest zgoda wszystkich uprawnionych. Wobec braku zgody jednej z osób uprawnionych organ wojewódzki nie zezwolił na ekshumację. Skargę sądową na powyższą decyzję oraz postanowienie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniosła B. B. domagając się uchylenia postanowienia oraz decyzji organu wojewódzkiego zarzucając tym rozstrzygnięciom rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie. Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie licznych dowodów z dokumentów jak ewidencja czasu pracy I. S., akt urodzenia córki I. S., zaświadczenia o meldunku rodziny I. S. pod jednym adresem, bilingów rozmów telefonicznych – wszystko to po uzyskaniu tych dokumentów od odpowiednich organów. Skarżąca wniosła też o zobowiązanie organu wojewódzkiego do zawiadomienia wskazanych Parafii Rzymskokatolickich o dopuszczalności ekshumacji wynikającej z uchylenia objętej skargą decyzji. W ocenie skarżącej przywrócenie terminu I. S. świadczy o braku wiedzy organu w przedmiocie obowiązującej wykładni art. 58 § 1 k.p.a., zwłaszcza że I. S. nie miała przeszkód do skorzystania z pomocy domowników albo współpracowników w tak banalnej sprawie jak złożenie odwołania a jej rzekoma choroba nie miała cech nagłości. Jak wskazała skarżąca złożenie odwołania od decyzji organu powiatowego było zemstą związaną z niezadowoleniem w sprawie rozdysponowania rzeczy zmarłej matki. Jak przyznała sama skarżąca organ wojewódzki nie mógł o tym wiedzieć, ale nie zadał sobie trudu do wszechstronnego zbadania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Objęta skargą decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdzie organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji zezwalającą na ekshumację szczątków J. B. i zmienił ją w ten sposób, że nie zezwolił na przeprowadzenie ekshumacji. Postępowanie przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym toczyło się w wyniku odwołania I. S. (siostry zmarłego i skarżącej), która pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. wystąpiła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu powiatowego. Pismo to zostało złożone po upływie terminu, a organ wojewódzki, po uprawdopodobnieniu przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. przywrócił termin do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] marca 2009 r. zezwalającej na ekshumację szczątków J. B. i złożenie ich do grobu rodzinnego w N. a następnie odwołanie to rozpatrzył orzekając jak w zaskarżonej decyzji. Wydanie tej decyzji poprzedziło postanowienie o przywrócenie jednej z osób uprawnionych do dokonania ekshumacji, terminu do złożenia odwołania. Postanowienie o przywróceniu terminu jest ostateczne i służyła od niego skarga do Sądu administracyjnego. W ocenie Sądu przywrócenie terminu nastąpiło w wyniku niezawinionego przez zainteresowaną uchybienia terminu, które to uchybienie nastąpiło w wyniku stanu chorobowego i sytuacji osobistej po śmierci matki. Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena przyczyn uchybienia z uwagi na sytuację zainteresowanej była prawidłowa. Decyzja organu odwoławczego wydana została w oparciu o przepisy prawa materialnego tj. ustawę z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. 23/00, poz. 295 z późniejszymi zm.) która w art. 10 określa krąg osób uprawnionych do pochowania zwłok ludzkich i dokonania ekshumacji. Zgodnie z powyższym przepisem są to: 1) pozostały małżonek/a, 2) krewni zstępni, 3) krewni wstępni, 4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa, 5) powinowaci w linii prostej do 1 stopnia. Z kolei art. 15 ww. ustawy stanowi, że "ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana m.in. na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego". Tak więc wniosek o ekshumację powinien pochodzić nie od jednej z uprawnionych osób, ale od wszystkich. Z orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych wynika, że prawo do zmiany miejsca zwłok, a także ich ekshumacji, jest prawem wszystkich żyjących uprawnionych, stąd dla dokonania jakiejkolwiek zmiany w tym prawie potrzebna jest zgoda wszystkich uprawnionych (vide wyrok SN z 25 kwietnia 1966 r. II CR 106/66). Wobec faktu, że w przedmiotowej sprawie brak jest zgody jednej z osób uprawnionych, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego nie zezwalające na ekshumację szczątków J. B. z grobu na Cmentarzu w B. do grobu rodzinnego na Cmentarzu Parafialnym w N. Jak słusznie podniósł organ wojewódzki, spór pomiędzy uprawnionymi do ekshumacji powinien być rozpoznany w drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lutego 2006 r. II SA/Bk/728/05). Mając powyższe na uwadze skargę na decyzję organu odwoławczego należało jako bezzasadną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).