VII SA/Wa 1426/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-21
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Ewa Machlejd, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, polegająca na prowadzeniu zakładu fryzjerskiego, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi i czy organ prawidłowo ustalił opłatę legalizacyjną za samowolną zmianę sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, która wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego, sanitarne i inne wymogi, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego. W przypadku braku takiego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wstrzymać użytkowanie i ustalić opłatę legalizacyjną. W niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania całego lokalu na zakład fryzjerski wymagała zgłoszenia, którego skarżąca nie dokonała, a ustalenie opłaty legalizacyjnej przez organ było prawidłowe i zgodne z prawem.Stan faktyczny
J. B. dokonała zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na zakład fryzjerski w budynku wielorodzinnym bez dokonania wymaganego zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 75 000 zł za samowolną zmianę sposobu użytkowania. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tego postanowienia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym [...] czerwca 2010r. na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z [...] marca 2010r. ustalające, dla J. B. opłatę legalizacyjną w kwocie 75 000 zł. za zmianę sposobu użytkowania lokalu nr [...] na zakład fryzjerski w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ podał, że o samowolnej zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy poinformowała organ nadzoru budowlanego Wspólnota Mieszkaniowa [...].
W związku z tym powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał oględzin lokalu w wyniku, których potwierdzono fakt zmiany sposobu jego użytkowania. Stwierdzono ponadto dobudowanie do lokalu pomieszczenia (ze schodami wewnątrz) stanowiącego komunikację od strony ul. [...]. Po wszczęciu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z [...] sierpnia 2009r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego lokalu i nałożył na J. B. obowiązek przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 71ust2 Prawa budowlanego. J. B. złożyła organowi decyzję z [...] lipca 1991r. zatwierdzającą projekt "Adaptacji lokalu nr [...] na pracownię kuśnierską z salonem sprzedaży" wydaną dla jej matki D. B. podkreślając, że ta decyzja stanowi fakt przekształcenia lokalu mieszkalnego na użytkowy.
Organ przywołał zapisy przedłożonego projektu i podniósł, że projekt zakładał wydzielenie z funkcji mieszkalnej dwóch pomieszczeń przylegających do ulicy i po dobudowaniu do nich przedsionka i gablot wystawowych przeznaczenie ich na pracownię kuśnierską i połączony z nią salon sprzedaży.
Powyższe, zdaniem organu, świadczy, iż gdyby nawet przyjąć, że zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na zakład kuśnierski nastąpiła już w 1991r. to zmiana ta dotyczyła jedynie dwóch pomieszczeń a nie całego lokalu.
Natomiast umowa najmu zawarta w dniu [...] kwietnia 2006r. dotycząca prowadzenia w lokalu salonu fryzjersko – kosmetycznego dotyczy powierzchni 100 m2 a więc całego lokalu, w tym części mieszkalnej, która nie została przekształcona w pracownię kuśnierską w 1991r.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. B. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 71 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 136 kpa poprzez przyjęcie, że zmiana sposobu użytkowania lokalu polegała na podjęciu działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zarówno zaskarżonemu postanowieniu jak i poprzedzającemu je postanowieniu organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane [...] czerwca 2010r. utrzymujące w mocy postanowienie powiatowego organu nadzoru budowlanego z [...] marca 2010r. ustalające dla J. B. opłatę legalizacyjną w kwocie 75 000 zł za samowolną zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego w budynku przy ulicy [...] w W. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego postanowienia stanowi art. 71 a ust 2 w związku z art. 71a ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane.
Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 71 ust 2 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zgodnie zaś z ust 4 art. 71 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dopełnić przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
Zdaniem Sądu, organy właściwe ustaliły, że tego rodzaju zmiana w sposobie użytkowania lokalu, jest zmianą, która wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Bezzasadne jest stanowisko skarżącego oparte na twierdzeniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu przepisu art. 71 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Do czasu wejścia w życie przepisu art. 71 ustawy Prawo budowlane w wersji wyżej powołanej (tj do 25 września 2005 r. – ustawa z dnia 28 lipca 2005r o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 163, poz. 1364) zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części była także przeróbka pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (art. 71 ust. 1 pkt1). Ustawodawca, uchylając ten przepis, ograniczył definicję zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do zakresu wymagań podstawowych, jakim powinien odpowiadać obiekt budowlany.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Użyte w powołanym art. 71 ust 2 Prawa budowlanego sformułowanie, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się "w
szczególności" wskazuje, że przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek świadczących o zmianie sposobu użytkowania, w więc ze zmianą sposobu użytkowania będziemy mieli do czynienia także w innych, nie wymienionych w tym przepisie sytuacjach.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie i zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te zostały określone w przepisie art. 5 ustawy Prawo budowlane i uwzględniają warunki wymienione w przepisie art. 71 ustawy Prawo budowlane.
W tym miejscu należy stwierdzić, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagające zgłoszenia właściwemu organowi należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 Prawa budowlanego. Jest oczywistym, iż zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na użytkowy – zakład fryzjerski w wielorodzinnym budynku mieszkalnym jest zmianą wymagającą zgłoszenia w trybie art. 71 ust 4 Prawa budowlanego oraz (co wynika ze zgromadzonego materiału), że skarżąca tego zgłoszenia nie dokonała. Uruchomienie zakładu fryzjerskiego w lokalu o przeznaczeniu mieszkalnym wymusza potrzebę dostosowania zmienionej funkcji pomieszczeń mieszkalnych do wymagań przepisów przeciwpożarowych, bezpieczeństwa pracy w kontekście przepisów Kodeksu pracy, w zakresie warunków sanitarno-higienicznych. Jak wynika ze złożonej przez skarżącą Inwentaryzacji lokalu do zmiany sposobu użytkowania z [...] lutego 2010 r. zmiana sposobu użytkowania obejmuje cały lokal mieszkalny nr [...] obejmujący dwa pokoje o powierzchni około 18 m2 i 13 m2 oraz kuchni o powierzchni około 5,3 m2 oraz część użytkową – pracownię kuśnierską z salonem sprzedaży – na zakład fryzjerski zatrudniający 8 osób.
Samowolna zmiana sposobu użytkowania lokalu powoduje, że organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wstrzymania użytkowania lokalu, nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, a po wykonaniu obowiązku, ustalenia opłaty legalizacyjnej w wysokości określonej w oparciu o przepis art. 59 ust 1 i 71a ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Stosowanie do treści ust. 3 art. 71a wyżej wymienionej ustawy do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 ust 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Z materiałów zebranych w sprawie wynika bezspornie, że zmiana sposobu użytkowania lokalu przez skarżącą jest bezprawna oraz że zamiar jej dokonania nie został zgłoszony właściwemu organowi.
Sąd jednocześnie podziela ocenę organu, że nawet jeśli przyjąć, że część lokalu nr [...] od 1991 r. zmieniała swoje przeznaczenie z lokalu mieszkalnego na zakład kuśnierski to fakt ten nie ma wpływu na treść ustaleń i rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, bowiem obecnie dokonana zmiana sposobu użytkowania dotyczy całego lokalu w tym części mieszkalnej, która nie była użytkowana jako zakład kuśnierski.
W tej sytuacji w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe i zgodne z prawem, zaś zarzuty skargi, w świetle poczynionych ustaleń, niezasadne.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło