VII SA/Wa 1432/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-16
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca stałe dochody, znaczne oszczędności i nieruchomość, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie fizycznej, która wraz z małżonką posiadała łączny miesięczny dochód w wysokości 5100 zł, oszczędności w kwocie ok. 100 000 zł oraz nieruchomość. Sąd uznał, że taka sytuacja materialna pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w rzeczywiście trudnej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z dochodów w wysokości 5100 zł miesięcznie, posiadają oszczędności ok. 100 000 zł, mieszkanie o pow. 74 m² oraz samochód. Ich stałe zobowiązania wynoszą 2800 zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2018r. po rozpoznaniu wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego przed organem I instancji postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy J. W. w których wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Utrzymują się z dochodów
w wysokości 5100 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się ze świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości 2500 złotych, świadczenie emerytalne małżonki w wysokości 1600 złotych oraz dochody uzyskiwane z usług doradczych średnio ok. 1000 złotych. Wnioskodawca posiada z żoną mieszkanie o pow. 74 m², oszczędności pieniężne w wysokości ok. 100 000 złotych oraz samochód [...] z 2005r. Wskazał, że stałe zobowiązania i wydatki wynoszą 2 800 złotych miesięcznie.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona
w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku wnioskodawcy.
Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca wraz z żoną posiadają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w sumie wysokości 4100 złotych, dodatkowo uzyskują dochody z usług doradczych średnio ok. 1000 złotych. Łącznie utrzymują się z dochodów w wysokości 5100 złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawca z małżonką posiada znaczne oszczędności pieniężne w wysokości ok. 100 000 złotych. Uznać zatem należy, że sytuacja finansowa pozwala skarżącemu na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i małżonki. Poniesienie tych kosztów umożliwiają zarówno miesięczne dochody jakie uzyskuje wnioskodawca wraz z małżonką oraz posiadane oszczędności. Brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również
w zakresie częściowym.
Podkreślić należy, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493).
Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową J. W. uznać zatem należy, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło