VII SA/Wa 1433/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania J. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Zarządzeniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 23 września 2013 r. wniosek J. K. o przyznania prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania, albowiem nie zostały w terminie uzupełnione braki wniosku poprzez złożenie prawidłowo wypełnionego formularza ppf. Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw i dołączył wypełniony formularz ppf, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada środków w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej na czas nieokreślony oraz częściowym partycypowaniem w kosztach utrzymania małoletnich Z. K. i W. K. z tytułu zasądzonych alimentów. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, mieszkanie zostało "przepisane hipotecznie" na rzecz córki. Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: z czego lub z czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, albowiem w punkcie 10 formularza – dochody wnioskodawcy nie podał żadnej kwoty, z jakich dochodów wnioskodawca płaci świadczenie alimentacyjne i w jakiej wysokości na rzecz córek Z. K. i W. K., czyją własnością jest mieszkanie wskazane jako adres wnioskodawcy, tj. ul. [...], [...], jakiej powierzchni jest to mieszkanie i z kim wnioskodawca zamieszkuje w tym mieszkaniu; jeżeli wnioskodawca z tymi osobami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, to należy wskazać dochody tych osób, jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem siebie i mieszkania, w którym zamieszkuje, należy je wyszczególnić i podać ich wysokość, czy wnioskodawca uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, to należy podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, jaki był powód zawieszenia działalności gospodarczej polegającej na wykonaniu usług remontowo-budowlanych. Ponadto wezwano wnioskodawcę do przedstawienia zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada, dokumentu PIT z rozliczenia za rok 2012. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie wnioskodawca złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że utrzymuje się z pracy dorywczej, często bez pieniędzy na wyżywienie. Na okoliczność konieczności ponoszenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz córek przedstawił pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Następnie wyjaśnił, że lokal mieszkalny przy ul. [...] o powierzchni 31 m 2 zajmuje osobiście, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, oraz według jego oświadczenia "właścicielem poprzez zapis hipoteczny jest córka W. K.". Wskazał, że jego własne koszty utrzymania są znikome z uwagi na prowadzenie życia bez nałogów oraz z pomocą osób życzliwych, oraz że nie otrzymuje żadnej pomocy oraz wsparcia osób w sposób znaczny umożliwiający podniesienie stopy życiowej. Wyjaśnił, że powodem zawieszenia działalności gospodarczej była i nadal jest "katastrofalna polityka władz państwowych skutkująca załamaniem koniunktury gospodarczej w zakresie budownictwa". Oświadczył ponadto, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie posiada konta bankowego, nie składał deklaracji podatkowej PIT za rok 2012 z powodu braku dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany przez sąd, a mianowicie nie wypowiedział się co do kwestii wysokości uzyskiwanych dochodów, chociaż przyznał, że pracuje dorywczo, nie wskazał też, jakie ponosi koszty własnego utrzymania, nie podał w jakiej formie, a jeśli w formie pieniężnej, to w jakiej wysokości, otrzymuje pomoc od "życzliwych osób" i od kogo. Z załączonej informacji w postaci pisma komornika nie wynika także, w jakiej wysokości wnioskodawca ma obowiązek płacić alimenty na rzecz córek, a jedynie, jakie kwoty zostały przelane na konto komornika, brak jest również informacji, z jakich środków skarżący płaci świadczenia alimentacyjne. Ogólnikowe sformułowania zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w dodatkowych wyjaśnieniach są niewystarczające do dokonania rzetelnej i kompleksowej oceny sytuacji finansowej skarżącego, a w konsekwencji nie jest możliwe zweryfikowanie, czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. II FZ 1010/12 (LEX nr 1240471), który sąd w przedmiotowej sprawie podziela, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że nieudzielanie przez skarżącego wyczerpujących wyjaśnień, co do swojej sytuacji uniemożliwia dokonanie kompletnej oceny jego sytuacji majątkowej na obecnym etapie postępowania. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.