VII SA/Wa 1442/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. R., K. K., M. H., Z. S. i M.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2022 r. nr 487/OPON/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją z dnia 30 maja 2022 r. Nr 487/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. R., K. K., M. H., Z. S. i M. K. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r., znak: UD-XII-WAB-A.6740.232.2021.ABR. zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia D. Sp. z o.o. na budowę "8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami: wody zimnej, ciepłej, kanalizacji sanitarnej, C.O., elektryczną, wewnętrzną instalacją gazową, utwardzeniem terenu pod dojścia i dojazdy, miejsca do gromadzenia odpadów - Budynki nr 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 - tj. etap A zamierzenia budowlanego składającego się z 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami oraz drogą dojazdową zlokalizowanych na dz. [...], na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W, umorzył postępowanie odwoławcze. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją Nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia D. Sp. z o.o. na budowę 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami: wody zimnej, ciepłej, kanalizacji sanitarnej. C.O., elektryczną, wewnętrzną instalacją gazową, utwardzeniem terenu pod dojścia i dojazdy, miejsca do gromadzenia odpadów - Budynki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 - tj. etap A zamierzenia budowlanego składającego się z 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami oraz drogą dojazdową zlokalizowanych na dz. [...] obr. [...] jedn. ew. [...] na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Od wyżej wymienionej decyzji odwołanie wnieśli M. R., K. K., M. H., Z. S. i M. K., właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie mają przymiotu stron postępowania zakończonego wskazaną decyzją. Organ wskazał, że ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471, 695, 782) wprowadziła fundamentalną zmianę dotyczącą pojęcia tzw. obszaru oddziaływania obiektu. Nowelizacja, która weszła w życie 19 września 2020 r. (czyli przed dniem wniesienia przedmiotowego wniosku o pozwolenie na budowę), będzie mieć istotny wpływ na określenie kręgu osób będących stronami tego postępowania. Artykuł 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane w dotychczasowym brzmieniu definiował obszar oddziaływania obiektu jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Wyznaczenie tego obszaru miało istotne znaczenie w kontekście art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Omawiana nowelizacja zmieniła definicję obszaru oddziaływania obiektu wskazując, że należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Wykreślono zatem słowa "ograniczenia w zagospodarowaniu", wprowadzając tym samym zasadę, że ograniczenia, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, dotyczyć mają tylko zabudowy, a nie zagospodarowania sensu largo. Omawiana nowelizacja niewątpliwie zawęża krąg potencjalnych stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewoda Mazowiecki przy piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. wezwał skarżących do określenia i sprecyzowania interesu prawnego lub obowiązku (popartego stosownymi dowodami), w rozumieniu art. 28 Prawa budowlanego, legitymującego ich do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony. Przy piśmie z dnia 4 maja 2022 r. pełnomocnik skarżących odpowiedział na powyższe wezwanie, wskazując, że ich interes prawny wynika w szczególności z art. 234 Prawa wodnego, art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. W związku z podwyższeniem przez inwestora terenu średnio o 1 m w stosunku do terenu nieruchomości skarżących, zakłócony zostanie przepływ wód poprzez utworzenie sztucznego rowu oddzielającego sąsiadujące ze sobą nieruchomości zagrażające zalewaniem nieruchomości skarżących. Po przeanalizowaniu odwołania, jak również zebranego materiału dowodowego, organ II instancji stwierdził, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 19 ww. rozporządzenia (dotyczący usytuowania miejsc postojowych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od granicy działki budowlanej) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2021 r., poz. 1065), dalej "warunki techniczne". Realizacja spornej inwestycji nie wpływa też na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i inne. warunków technicznych). W ocenie Wojewody, położenie spornej inwestycji względem nieruchomości skarżących, wyklucza uznanie, iż planowana inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zabudowy ich działek. Samo bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości skarżących z nieruchomością inwestycyjną nie kreuje na gruncie wskazanego postępowania, zakończonego kwestionowaną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy interesu prawnego wnioskodawców. Z dokumentacji projektowej nie wynika, aby w związku z zaprojektowanym podwyższeniem terenu miało dojść do zmiany istniejących na nieruchomości stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. W myśl zaś § 29 warunków technicznych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Przepis ten stanowi jedynie, że zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Z części rysunkowej, jak i opisowej projektu zagospodarowania terenu (tom B.A-PZT.AB) wynika, iż wody opadowe z dachu budynku oraz terenów utwardzonych odprowadzane będą powierzchniowo w sposób niezorganizowany w tereny zielone, z wykorzystaniem naturalnej chłonności powierzchni biologicznie czynnej, zapewniając zachowanie udziału 50% tej powierzchni zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Natomiast projektowane ukształtowanie terenu (spadki terenu od granic działki w kierunku budynków) oraz projektowane żelbetowe cokoły ogrodzenia powodują brak możliwości odpływu wody opadowej na tereny sąsiednie. W ocenie Wojewody Mazowieckiego, wskazane przez odwołujących się okoliczności nie mogą stanowić podstawy dla uznania, że posiadają oni interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. Wobec powyższego, organ II instancji uznał za zasadne umorzyć postępowanie odwoławcze od ww. decyzji. Ze względu na charakter niniejszego rozstrzygnięcia, tj. umorzenie postępowania administracyjnego, zarzuty podniesione w odwołaniu nie mogły zostać wzięte pod uwagę, jako skierowane przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania administracyjnego. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. R., K. K., M. H., Z. S. i M. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. nie dotyczy interesu prawnego skarżących, w związku z czym nie mają oni w nim przymiotu strony; 2) art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie chronionych nim praw skarżących. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Wojewodzie Mazowieckiemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że są oni właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem działek, na których realizowana jest inwestycja budowlana na podstawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący wskazywali zarówno w postępowaniu przed organem administracyjnym I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, że deweloper planuje podnieść poziom powierzchni terenu inwestycji na całej jego długości o ok. 1 m. w stosunku do poziomu powierzchni terenu ich nieruchomości. W ten sposób teren inwestycji znajdować się będzie ponad poziomem powierzchni gruntu nieruchomości skarżących. Natomiast w pasie 4 m od granicy nieruchomości poziom powierzchni gruntu nieruchomości, na której realizowana jest już inwestycja budowlana nie zostanie podniesiony, przez co utworzony zostanie w ten sposób na tej granicy sztuczny rów przeznaczony w zamierzeniu inwestora do odprowadzania wody z nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja. Deweloper planuje także odprowadzanie wód opadowych z dachów budowanych budynków do tak powstałego rowu. Wobec tego nieruchomości skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego oraz planowanego przez inwestora w dalszych etapach. W wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi bowiem na tym terenie istotne zakłócenie stosunków wodnych zagrażające zalewaniem tych nieruchomości z uwagi na niedopuszczalne przez Prawo wodne zmienienie kierunku spływającej wody z nieruchomości, której dotyczy wskazana powyżej decyzja oraz z nieruchomości sąsiednich. Teren inwestycji oraz teren tych nieruchomości, w tym teren nieruchomości należących do skarżących znajdują się bowiem w naturalnej dolinie z uwagi na jego spadek w kierunku północnym oraz wschodnim. Z tych kierunków spływała dotychczas woda z wszystkich sąsiednich nieruchomości, gromadząc się na terenie nieruchomości, na której realizowana jest przedmiotowa inwestycja budowlana. Następnie woda ta była stopniowo w sposób naturalny odprowadzana dalej. Jednak, na skutek istniejącego spadku terenu i warunków glebowych, ilości gromadzącej się wody były tak duże, że dochodziło do zalewnia nieruchomości skarżących. Woda spływająca z wyższych poziomów nie znajdowała bowiem wystarczającego ujścia. Skarżący podnieśli, że na skutek realizowanej inwestycji budowlanej sytuacja taka ulegnie tylko pogorszeniu albowiem nie jest zaplanowane na granicy nieruchomości jakiekolwiek urządzenie, które służyłoby do odprowadzania gromadzącej się wody, a tylko sztuczny rów. Natomiast z uwagi na wcześniej realizowane na tym terenie inwestycje, w tym przez D. Sp. z o.o., uległy zniszczeniu naturalne cieki wodne odprowadzające z niego wodę. Dodatkowo sytuację pogarszać będzie fakt odprowadzania wód z dachów budynków i z terenu nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja budowlana do utworzonego na granicy rowu. Realizowana przez inwestora inwestycja spowoduje więc zmianę kierunku i natężenia odpływu wód i skutkować będzie zalewaniem nieruchomości skarżących. Ponadto skarżący wskazywali, że na skutek podniesienia poziomu gruntu nieruchomość, na której realizowana jest inwestycja budowlana będzie górować nad poziomem ich nieruchomości o ok. 1 m. Nowo wybudowane budynki ograniczać będą także w znaczny sposób naświetlenie ich nieruchomości, zasłaniając do nich dostęp światła słonecznego od strony wschodniej i południowej. Skarżący wskazali także, że inwestycja budowlana, której dotyczy decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Z. [...] w rejonie ulicy [...] przyjętego uchwałą Nr XC/2663/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 września 2010 r. Zgodnie z treścią § 116. 2. 1), 2), 4) b) oraz § 116.3. 2) minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej powinien wynosić 50%, wskaźnik maksymalnej intensywności zabudowy powinien wynosić 1,0, minimalna powierzchnia zabudowy dla jednego segmentu w zabudowie bliźniaczej powinna wynosić co najmniej 400 m2, ponadto zakazana jest też na tym terenie zabudowa szeregowa. Zdaniem skarżących, powierzchnia zabudowy na poszczególnych działkach o powierzchni 400 m2 wynosi 228 m2, a więc przekracza minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej. Z uwagi na to, że planowane budynki będą posiadały kilka kondygnacji, przekroczony jest też współczynnik maksymalnej intensywności zabudowy. Ponadto budynki te mają być wybudowane w zabudowie szeregowej jako cztery bliźniacze segmenty połączone ze sobą. Projektowane budynki nie spełniają więc zawartej w art. 3 ust. 2 a Prawa budowlanego definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego albowiem faktycznie będą się one składać z czterech segmentów - samodzielnych lokali mieszkalnych, a nie dwóch samodzielnych lokali w budynku w zabudowie bliźniaczej z uwagi na usytuowanie dwóch bliźniaczych budynków ze sobą połączonych w ostrej granicy nieruchomości, w których będą usytuowane cztery segmenty. Z tego względu budynki te mają charakter szeregowy, czemu inwestor nawet nie zaprzecza skoro na tablicy informującej o rozpoczęciu inwestycji zmieścił informację, iż dotyczy ona zabudowy szeregowej. Już ta okoliczność powinna decydować samodzielnie o braku zasadności stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu, w którym wydana została decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22. Ponadto wnioskodawcy wskazywali na prawdopodobne przykłady naruszenia lub groźby naruszenia innych przepisów prawa miejscowego, a także prawa cywilnego przez inwestycję budowlaną realizowaną na podstawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22. Wnioskodawcy wskazali więc że ich nieruchomości powinny być potraktowane jako znajdujące się w strefie oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1985/18 przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowiący definicję obszaru oddziaływania obiektu należy interpretować łącznie z art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zasadą bowiem procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W wyroku z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1294/19 NSA stwierdził natomiast, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z inwestycją mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa, dlatego też sam fakt zachowania odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu budowlanego poza teren inwestycji. Niestety w postępowaniu administracyjnym, w którym wydana została decyzja nr 33/D/22 wskazania wynikające ze wszystkich wyżej wymienionych orzeczeń nie zostały z niezrozumiałych obiektywnie względów zastosowane. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż za słusznością tezy o posiadaniu interesu prawnego przez wnioskodawców przemawia wykładnia systemowa, gdyż podobnej sytuacji dotyczy regulacja, o którym mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Do wniesienia sprzeciwu oraz nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest bowiem wymagana pewność co do wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. Organ nie ma więc obowiązku wykazania już na etapie wnoszenia decyzji o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń albo uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zadaniem organu jest jedynie wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że takie zagrożenie roboty te mogą spowodować. Stwierdzenie takiego prawdopodobieństwa będzie natomiast determinowało organ do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia w tym postępowaniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości, na które roboty te mogą oddziaływać w sposób określony w tym przepisie, udziału na prawach strony. Za słusznością tej tezy przemawia także art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantujący równą dla wszystkich ochronę prawną własności i innych praw majątkowych. Istotą tej gwarancji jest bowiem to, że ochrona własności i innych praw majątkowych nie może być różnicowana zależnie od rodzaju podmiotu danego prawa, a konieczność ochrony praw osób trzecich jest jedną z podstaw wprowadzenia ustawowych ograniczeń praw inwestora (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i ingerencji organów administracji w proces zabudowy nieruchomości, zarówno na etapie poprzedzającym rozpoczęcie budowy, jak i w jej trakcie oraz po zakończeniu robót budowlanych (tak wyrok TK z 20.04.2011r" Kp 7/09, OTK-A 2011/3, poz. 26). W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżących na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania. W piśmie tym wskazano, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach skarżących zostało zakończone decyzją Prezydenta M. St. Warszawy nr 5/2022 z dnia 4 listopada 2022 r., w której odmówiono uwzględnienia wniosku skarżących z uwagi na brak stwierdzonej szkody dla należących do nich gruntów sąsiednich (sygnatura sprawy: [...]). Postępowanie to było prowadzone łącznie przez okres ponad pół roku (wniosek skarżących został złożony w dniu 1 kwietnia 2022), a w jego trakcie organ prowadzący przeprowadził szereg ustaleń, obejmujących m.in. wizję lokalną w terenie, pomiary rzędnych wysokościowych, obliczenia własne ilości wód oraz uzyskanie dodatkowych oświadczeń od pełnomocnika skarżących w zakresie stanu faktycznego. Na podstawie wszystkich powyższych ustaleń organ rozstrzygnął kwestię rzekomej szkody w sposób odmowny dla wnioskodawców. Powyższa decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Spółka wskazała, że wbrew treści dokumentacji projektowej oraz wbrew dotychczasowemu przebiegowi inwestycji pełnomocnik skarżących twierdzi, iż spółka rzekomo "planuje podnieść poziom terenu inwestycji na całej jego długości o ok. 1 m. w stosunku do powierzchni terenu ich nieruchomości" (str. 3), co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. W dacie sporządzenia pisma skarżący jako bezpośredni sąsiedzi żywo interesujący się inwestycją posiadali wiedzę o wykonawczym obniżeniu rzędnych poziomu zero poszczególnych budynków o 15-30 cm względem pierwotnie zaprojektowanego. Korekta ta została wdrożona w początkowej fazie budowy jako nieistotna zmiana zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w geście dobrej woli spółki względem obaw sąsiadów, a skarżący zostali o tym powiadomieni m.in. w trakcie spotkania z udziałem Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] w dniu 22 kwietnia 2022 r. Jednocześnie także pierwotna dokumentacja projektowa absolutnie nie przewidywała podniesienia terenu w takim wymiarze, jak sugeruje to pełnomocnik skarżących, co jednoznacznie można zweryfikować w oparciu o projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych. W toku czynności w ramach postępowania dot. naruszenia stosunków wodnych organ prowadzący ustalił metodą pomiarów geodezyjnych z natury, że teren inwestycji (wg stanu na dzień 28 czerwca 2022 r., tj. już ponad 3 miesiące po rozpoczęciu robót budowlanych i po wykonaniu m.in. stanów zero budynków sąsiadujących z posesjami skarżących) znajdował się niżej niż tereny posesji sąsiednich wnioskodawców. Ponadto pełnomocnik skarżących wbrew faktom i treści dokumentacji projektowej utrzymuje, że na terenie inwestycji projektowany jest "sztuczny rów". Tymczasem projektowane ukształtowanie terenu inwestycji nie spełnia definicji rowu wynikającej z przepisów art. 16 pkt. 47 ustawy Prawo wodne, jak również żadne tego rodzaju urządzenie wodne nie jest przewidziane w dokumentacji projektowej ani w zatwierdzonym wniosku o pozwolenie na budowę. Pełnomocnik nazywa bowiem "sztucznym rowem" widoczny na jednym z przekrojów poprzecznych poziom terenu rozciągającego się pomiędzy poziomem zero budynków (który to poziom zgodnie ze sztuką budowlaną zawsze jest położony kilkadziesiąt cm powyżej gruntu rodzimego) a kolejnym kontr-podwyższeniem terenu przy granicy działki z posesjami skarżących, zaprojektowanym jako zakończony podmurówkami ogrodzeń "kontrspadek" w celu przeciwdziałania grawitacyjnemu spływowi wód na posesje sąsiednie. Rozwiązanie to zostało zaprojektowane w celu spełnienia wymogu określonego w art. 29 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. zakazu dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania na teren sąsiedniej nieruchomości. Podobnie jak w wypadku zarzutów dot. rzędnych wysokościowych, organ prowadzący postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych nie ustalił w toku oględzin i pomiarów jakichkolwiek przesłanek świadczących o istnieniu lub przygotowaniu do wykonania "sztucznego rowu" na terenie nieruchomości spółki. Pełnomocnik skarżących twierdzi, iż budynki planowane do wybudowania "ograniczać będą także w znaczny sposób naświetlenie ich nieruchomości zasłaniając do nich dostęp światła słonecznego od strony wschodniej i południowej". Tymczasem posesje skarżących są budynkami jednorodzinnymi, które w zależności od rodzaju zabudowy (bliźniacza lub wolnostojąca) oraz brył poszczególnych obiektów posiadają okna pionowe wychodzące na trzy lub cztery strony świata na kondygnacji pierwszej (parteru) i w niektórych wypadkach na drugiej, a dodatkowo okna dachowe. Zgodnie z art. 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, do domów jednorodzinnych podobnie jak do mieszkań wielopokojowych wymagania dotyczące dostępu światła dziennego powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Jak wskazuje np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt. II SA/Kr 414/15: "budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju." Tymczasem rzeczywiste nasłonecznie posesji skarżących jest i będzie znacznie większe. Ponadto w chwili obecnej dostęp światła słonecznego do posesji jednej ze skarżących (ul. [...]) w znacznie większym stopniu ogranicza istniejące całkowicie nieprzezierne ogrodzenie pełne o wysokości ok. 180 cm. W jednym z wyroków, Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie II OSK 2352/18 stwierdził, że "przy analizie zacienienia budynku przez planowaną inwestycję należy uwzględnić nie tylko cień rzucany przez planowaną nadbudowę, ale też cień własny budynku zacienianego." Dlatego też zarzut skarżących stanowi jedynie nieuprawniona polemikę z dokumentacją techniczną sporządzoną przez podmiot posiadający stosowne uprawnienia. Biorąc pod uwagę przeznaczenie planistyczne nieruchomości skarżących wyłącznie pod zabudowę jednorodzinną z dopuszczeniem usług (obszar 8.8MN(U)), do której stosuje się wyżej opisane przepisy w zakresie dostępu światła dziennego, zabudowa obecnie realizowana przez spółkę na podstawie skarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę nie wprowadza również żadnych ograniczeń w ewentualnej przyszłej (innej niż aktualna) zabudowie posesji skarżących. Takie ograniczenia w zabudowie posesji skarżących nie powstają również na gruncie żadnego innego przepisu prawa. W ocenie spółki, bezpodstawny jest zarzut skargi, że inwestycja zatwierdzona decyzją nr 33/D/22 narusza jakiekolwiek postanowienia MPZP Z. [...] w rejonie ulicy [...]. W szczególności w wypadku żadnej z działek nie jest przekroczona powierzchnia zabudowy ani wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, co jest szczegółowo obliczone w bilansie powierzchni terenu w rozdziale 5.1. części tekstowej projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego, zatwierdzonego decyzją nr 32/D/22, jak również zostało zbadane przez organy w postępowaniu administracyjnym. W bilansie terenu obliczona jest również intensywność zabudowy dla każdej działki budowlanej z osobna, dla żadnej z nich nie przekraczająca współczynnika 1.0. Równocześnie spółka wskazała, że przedmiotem skarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr 487/OPON/2022 odnoszącej się do decyzji organu I instancji nr 33/D/22 jest budowa 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, stanowiąca etap A większego zamierzenia inwestycyjnego, dla którego projekt zagospodarowania terenu został zatwierdzony odrębną decyzją nr 32/D/22, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzja Wojewody Mazowieckiego nr 488/OPON/2022 z dnia 30 maja 2022 r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji nr 32/D/22 zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia nie została zaskarżona, wobec czego jest ostateczna, co potwierdza zaświadczenie wydane przez Wojewodę Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2022 r. Oznacza to, że profesjonalny pełnomocnik skarżących, pomimo podnoszenia w skardze i kwestionowania szeregu elementów objętych projektem zagospodarowania terenu całego zamierzeniu budowlanego (np. wymiary, rzędne wysokościowe i wzajemne odległości obiektów, usytuowanie, obrys i układy obiektów budowlanych, informacje o obszarze oddziaływania obiektu), uznał za niewymagającą zaskarżenia decyzję zatwierdzającą tenże projekt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2022 r. Nr 487/OPON/2022 umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania M. R., K. K., M. H., Z. S. i M. K. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r., znak: UD-XII-WAB-A.6740.232.2021.ABR zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia D. Sp. z o.o. na budowę 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami: wody zimnej, ciepłej, kanalizacji sanitarnej, C.O., elektryczną, wewnętrzną instalacją gazową, utwardzeniem terenu pod dojścia i dojazdy, miejsca do gromadzenia odpadów - Budynki nr 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 - tj. etap A zamierzenia budowlanego składającego się z 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami oraz drogą dojazdową zlokalizowanych na dz. [...] obr. [...] jedn. ew. [...]" na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Oprócz tej decyzji wydana została również decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2022 r. Nr 488/OPON/2022 umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania tych samych podmiotów od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 32/D/22 z dnia 4 marca 2022 r., znak: UD-XII-WAB-A.6740.233.2021.ABR. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia D. Sp. z o.o. na budowę 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami: wody zimnej, ciepłej, kanalizacji sanitarnej, C.O., elektryczną, wewnętrzną instalacją gazową, utwardzeniem terenu pod dojścia i dojazdy, miejsca do gromadzenia odpadów - Budynki nr 9-16 - tj. etap B zamierzenia budowlanego składającego się z 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami oraz drogą dojazdową zlokalizowanych na dz. [...] obr. [...] jedn. ew. [...]" na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Od tej decyzji Wojewody Mazowieckiego nie została wniesiona skarga do sądu administracyjnego (zaświadczenie organu k.92). Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w tej sprawie przez inwestora w dniu 10 listopada 2021 r., zatem w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), tj. w wersji obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. W tej sprawie zostały zatem wydane przez organ I instancji dwie decyzje: decyzja Nr 32/D/22 zatwierdzająca projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowalny dla ośmiu budynków etapu B inwestycji i udzielająca pozwolenia na budowę tych budynków oraz decyzja Nr 33/D/22 zatwierdzająca projekt architektoniczno-budowalny dla ośmiu budynków etapu A inwestycji i udzielająca pozwolenia na budowę tych budynków. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest druga z tych decyzji - zatwierdzająca projekt architektoniczno-budowalny dla ośmiu budynków etapu A inwestycji i udzielająca pozwolenia na budowę. Elementy jakie powinien zawierać projekt architektoniczno-budowlany wskazane zostały w rozdziale 3 (§ 20 i 21) rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022, poz. 1679 ze zm.). Zatem z uwzględnieniem przedmiotu decyzji nr 33/D/22 Sąd rozpatrywał okoliczności wskazywane przez skarżących jako uzasadniające ich interes prawny we wniesieniu odwołania na tę decyzję. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przepis ten, w wersji obowiązującej po jego nowelizacji w 2020 r., ograniczył krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę do podmiotów, które na skutek budowy nowego obiektu budowalnego będą miały ograniczenia w zabudowie swojej nieruchomości wynikające z konkretnych przepisów prawa. Nie jest zatem wystarczające samo powołanie się na prawo własności nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji (art. 140 k.c.), lecz podmiot, który uznaje, że przysługuje mu interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinien wskazać konkretne przepisy prawa, z których będą wynikały ograniczenia związane z planowaną inwestycją w zabudowie jego nieruchomości. Skarżący wywodzą swój interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu I instancji nr 33/D/22 z przepisów art. 140 i art. 144 k.c. oraz z art. 234 ust. 1 Prawa wodnego. Jak już wskazano przepisy art. 140 i 144 k.c. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej, z której wywieść można interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Nie zawsze nieruchomość sąsiednia będzie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Pełnomocnik skarżących, powołując się na art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, wskazał, że w związku z podwyższeniem przez inwestora terenu (średnio o 1 m) w stosunku do terenu nieruchomości skarżących, zakłócony zostanie przepływ wód poprzez utworzenie sztucznego rowu oddzielającego sąsiadujące ze sobą nieruchomości zagrażające zalewaniem nieruchomości skarżących. Przede wszystkim wskazać należy, że kwestie związane z posadowieniem budynków na działce inwestycyjnej, ich odległości od granic działki, rzędne terenu są zawarte w projekcie zagospodarowania terenu. Projekt ten został zatwierdzony odrębną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 4 marca 2022 r. Nr 32/D/22, a kwestionowana przez skarżących w postępowaniu odwoławczym decyzja nr 33/D/22 zatwierdza tylko projekt architektoniczno-budowlany dla etapu A inwestycji. Dodać należy, iż zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. W myśl zaś § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2021 r., poz. 1065), dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Z zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego wynika jedynie, że wody opadowe z dachów projektowanych budynków oraz utwardzeń odprowadzane będą powierzchniowo w tereny zielone (str. 7 B.A-1/2, B.A-3/4, B.A-5/6, B.A-7/8). Uczestnik postępowania (inwestor) nie kwestionuje, że teren działki inwestycyjnej został nieznacznie podniesiony w stosunku do poziomu terenu istniejącego przed rozpoczęciem robót, lecz załączył do akt sprawy ostateczną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 4 listopada 2022 r. nr 5/2022 odmawiająca uwzględnienia wniosku M. R., K. K., M. H.., Z. S., H. S., M. K. i R. K. z dnia 1 kwietnia 2022 r. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, którą Sąd dopuścił jako uzupełniający dowód z dokumentu (art. 86-90). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że na działkach inwestycyjnych nie nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływająca na działki nr [...]. Zalewanie nieruchomości wnioskodawców nie wynika z prowadzonych prac na terenie nieruchomości inwestora. Aktualny spadek terenu oraz wyniki opinii hydrologicznej dla inwestycji przy ul. [...] wskazują, że aktualny spadek terenu prowadzi wody opadowe w kierunku północno-wschodnim, zaś teren inwestycji jest położony niżej niż nieruchomości wnioskodawców. W ocenie Sądu, nie zostało więc w tej sprawie wykazane, że skarżący mają interes prawny wynikający z przepisów art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w kwestionowaniu decyzji nr 33/D/22 zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla ośmiu budynków jednorodzinnych objętych tym projektem. W skardze wskazano ponadto, że nowo wybudowane budynki ograniczać będą także w znaczny sposób naświetlenie nieruchomości skarżących, zasłaniając do nich dostęp światła słonecznego od strony wschodniej i południowej. W odniesieniu do tej argumentacji, wskazać należy, że kwestie związane z przesłanianiem i zacienieniem budynków zostały opisane w projekcie zagospodarowania terenu (str. 22), gdzie projektant wskazał, że z uwagi na wysokość planowanej zabudowy mniejszą niż odległość od sąsiadujących istniejących budynków, przesłanianie i zacienianie ich przez projektowane budynki nie podlega analizie. Ponadto każda z sąsiadującej zabudowy stanowi budynki wielopokojowe i minimum jeden z pokoi nie podlega jakiemukolwiek przesłanianiu i zacienianiu. Projekt ten zatwierdzony został odrębną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 4 marca 2022 r. Nr 32/D/22, która nie jest przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie. W związku z powyższym Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. nie dotyczy interesu prawnego skarżących. Wojewoda Mazowiecki prawidłowo uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego we wniesieniu odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 33/D/22 z dnia 4 marca 2022 r. i w związku z tym zachodziła podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego na mocy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut skargi naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie chronionych nim praw skarżących. Zgodnie z tym przepisem własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W myśl art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepisy szczególne ograniczają inwestora w jego prawie do zabudowy w celu ochrony właścicieli nieruchomości sąsiednich przed niekorzystnym oddziaływaniem inwestycji. W tych samych granicach, regulowanych przepisami szczególnymi np. przepisami techniczno-budowlanymi właścicielom, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przysługuje prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę celem ochrony własnych interesów. W tej sprawie brak jest podstaw do uznania, że działki skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby planowana inwestycja wprowadzała ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości, a zatem skarżący nie mogą kwestionować prawa inwestora do zabudowy działek objętych decyzją nr 33/D/22. W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących ewentualnej niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Z. [...] w rejonie ulicy [...] przyjętego uchwałą Nr XC/2663/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 września 2010 r., wskazać należy, iż jest to zarzut merytoryczny dotyczący zgodności z planem miejscowym decyzji organu I instancji. Natomiast przedmiotem skargi jest decyzja organu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego, w której organ z uwagi na brak interesu prawnego po stronie odwołujących się nie przystąpił do badania zgodności z prawem decyzji organu I instancji. Zatem Sąd również nie mógł odnieść się do tego zarzutu w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. W odniesieniu do wniosku uczestnika postępowania spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o zasądzenie od skarżących na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego. Sąd wskazuje, że nie ma podstawy prawej do zasądzenia od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania - inwestora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Zgodnie z art. 200 i art. 201 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje tylko skarżącemu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, a także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.