VII SA/Wa 1446/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-05
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może rozszerzyć zakres podstaw wznowienia postępowania administracyjnego wyznaczony postanowieniem o wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może rozszerzyć zakresu podstaw wznowienia postępowania administracyjnego wyznaczonego postanowieniem o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania oraz do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a jego granice, określone w art. 149 § 2 k.p.a., nie mogą ulec rozszerzeniu na etapie postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie wydania prawa jazdy A. R. Prokurator wniósł o wznowienie postępowania, wskazując na zatajenie przez A. R. istotnych informacji o stanie zdrowia podczas badania lekarskiego. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę zbadania przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. A. R. zaskarżył decyzję SKO, kwestionując zatajenie danych o stanie zdrowia. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy rozszerzył zakres podstaw wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury [...] w [...] sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. A.S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) .
Prezydent Miasta [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2012r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – dalej kpa, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011r. w sprawie wydania A. R. prawa jazdy kat. [...], nr [...] nr blankietu prawa jazdy – [...].
W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że w dniu [...] grudnia 2011r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011r., nr prawa jazdy [...] stwierdzającej, że A. R. zam. [...], ul. [...] [...], spełnia określone przepisami wymogi w następstwie czego na podstawie art. 97 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zarządzono wydanie mu prawa jazdy. Prokurator wniósł o wznowienie postępowania I uchylenie dotychczasowej decyzji oraz o wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w postaci decyzji ustalającej, że A. R. nie spełnia wymogów uprawniających go do wydania prawa jazdy.
Z treści uzasadnienia sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w [...] wynikało, że na wniosek M. R. wobec A. R. przed Sądem Okręgowym w [...] toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie (sygnatura I Ns [...]) z powodu agresywnego zachowania się A. R. związanego z występującymi chorobami psychicznymi, neurologicznymi oraz uzależnieniem od narkotyków. Do wniosku dołączono historię choroby z Poradni Neurologicznej NZOZ "[...]" i historię choroby z Poradni Zdrowia Psychicznego NZOZ w [...]. Ponadto w toku postępowania o ubezwłasnowolnienie prowadzonego pod sygnaturą I Ns [...] M. R. poinformowała o innym toczącym się przed Sądem Rejonowym w . Wydział III Rodzinny i Nieletnich postępowaniu o przymusowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym A. R.. W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział II Rodzinny i Nieletnich , pod sygn. [...] dopuszczono dowód z opinii biegłego psychiatry A. K.. Biegła w opinii z dnia [...] sierpnia 2011r. nie rozpoznała u A. R. choroby psychicznej natomiast stwierdziła, że A. R. w latach 2004-2009 był leczony z powodu depresyjnych zaburzeń zachowania/moczenia nocnego i otrzymywał m.in. leki psychotropowe, w tym D., R.. W oparciu o dostępną dokumentację, o której mowa wyżej ustaliła nadto, że w 2007r. rozpoznano u A. R. padaczkę z powodu której został umieszczony w Oddziale Neurologicznym Szpitala w [...]. W toku badania przez biegłą A. K. A. R. przyznał się także do zażywania środków odurzających.
Z informacji Prokuratury Okręgowej w [...] oraz karty badań lekarskich wynika również, że A. R. w trakcie wywiadu lekarskiego, podczas przeprowadzania badania lekarskiego w celu stwierdzenia istnienia, lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zataił, iż leczył się z powodu chorób układu nerwowego, padaczki, chorób psychicznych, chorób układu moczowego. Zataił również, że przebywał w szpitalu, nie poinformował o przyjmowaniu leków, m.in. psychotropowych oraz że korzystał z poradni specjalistycznych.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2012r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] marca 2011r. w sprawie wydania prawa jazdy i odmówił wydania prawa jazdy na rzecz A.R..
Od decyzji Prezydenta Miasta [...] w dniu [...]stycznia 2012r. odwołał się A. R.. Odwołanie wraz z dokumentacją zostało przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2012r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2012r. organ odwoławczy wskazał, iż " w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie jest powszechnie przyjęty pogląd, iż fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony lub którego treść została sfałszowana przy czym fałszywość dokumentu musi być stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. Odstąpienie od stwierdzenia fałszywości dokumentu orzeczeniem sądu lub innego organu jest dopuszczalne tylko w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Kolegium organ I instancji nie wykazał dostatecznie, iż została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego".
W toku prowadzonego postępowania w dniu [...] lutego 2012r. organ I instancji wystąpił do Prokuratury Okręgowej w [...] z zapytaniem, czy sfałszowanie orzeczenia lekarskiego poprzez zatajenie przez A. R. w wywiadzie lekarskim istotnych informacji mających wpływ na wynik badania zostało stwierdzone orzeczeniem Sądu. W piśmie z dnia [...] lutego 2012r. Prokurator Okręgowy w [...] wskazuje,"... że w sprawie sfałszowania orzeczenia lekarskiego A. R. nie zapadł żaden wyrok. Nie było także prowadzone żadne postępowanie karne(...)". W skierowanym przez Prokuraturę sprzeciwie wskazano, że taki stan rzeczy wynikał z postawy A. R., który świadomie zataił przed lekarzem szereg informacji, które miały wpływ na zlecenie dodatkowych badań. Powyższe braki powodują w istocie, że zaświadczenie o stanie zdrowia A. R. zawiera fałszywe dane. Jednocześnie wskazano, że brak jest podstaw do wszczynania postępowania karnego w niniejszej sprawie. Oświadczenie złożone we wniosku o wydanie prawa jazdy przez A. R. pod rygorem odpowiedzialności z art. 233 § 1 kk, nie obejmuje prawdziwości danych zawartych w pkt. C2, a więc odnoszących się do stanu zdrowia.
A. R. nie podrobił ani nie przerobił dokumentu, zatem nie można przypisać mu popełnienia przestępstwa o jakim mowa w art. 270 § 1 kk. Ponadto A. R. swoim zachowaniem nie wypełnił także znamion przestępstwa o jakim mowa w art. 272 kk, a więc wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. Zarówno w doktrynie jak i linii orzeczniczej wskazuje się, że do wypełnienia znamion strony przedmiotowej występku z art. 272 k.k nie wystarcza złożenie nieprawdziwego oświadczenia, gdyż nie stanowi ono podstępnego zabiegu. Ponieważ "podstępne wprowadzenie w błąd" jest szczególną formą "wprowadzania w błąd", wymaga podjęcia innych jeszcze podstępnych zabiegów w celu wyłudzenia od osoby uprawnionej określonej treści dokumentu, na przykład "przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających wykrycie prawdy". (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011r. sygn. II KK 267/10 LEX nr 794972). Zatem w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania karnego".
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli:
1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek;
2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem;
3) odbyła dla danej kategorii szkolenie;
4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii;
5) przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej 6 miesięcy.
Z kolei zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004r. Nr 2, poz. 15 ze zm.) osoba ubiegająca się o wydanie, po raz pierwszy prawa jazdy, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgłasza się na badanie lekarskie bez skierowania.
Przepis art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym uzależnia zatem możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego umiejętność kierowania pojazdem od spełnienia łącznie wszystkich wymienionych w nim przesłanek, wśród których, w pkt 2, wymieniony został warunek uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Zgodnie z § 4 ust. 1 wyżej cytowanego rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz ocenia u osoby badanej ogólny stan zdrowia, a w szczególności m.in. stan układu nerwowego, sprawność narządu ruchu i stan psychiczny.
W postępowaniu wznowionym na podstawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2011r., organ badał, czy zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 2 i 3 kpa.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
W myśl art. 145 § 2 kpa z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla zdrowia lub zycia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Zgodnie z art. 145 § 3 z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
W ocenie organu I instancji brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 ( również z art. 145 § 1 pkt 2), gdyż w powyższej sprawie nie istnieje prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu, które jednoznacznie stwierdzałoby fałszerstwo orzeczenia lekarskiego oraz popełnienie przestępstwa.
Wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 2 kpa wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków w postaci oczywistości fałszu dowodu i niezbędności wznowienia postępowania dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Zatem w myśl art. 145 § 2 kpa z przyczyn określonych w § 1 i 2 wznowienia postępowania może nastąpić wyjątkowo przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa w sytuacji, gdy stwierdzenie sfałszowania lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Innymi słowy we wskazanym przypadku sfałszowanie dokumentu oraz popełnienie przestępstwa nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Jednakże fakt wznowienia w takiej sytuacji postępowania nie może zwolnić organu od uzyskania stwierdzenia popełnienia przestępstwa przez sąd lub inny właściwy w tych sprawach organ. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 9 lutego 2011r. II OSK 1170/10. Skoro w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z popełnieniem przestępstwa, (sfałszowaniem dowodu oraz uzyskaniem decyzji w wyniku przestępstwa) nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 2 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie organu pierwszej instancji w prowadzonej sprawie nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie zostało wydane w oparciu o zatajenie prawdziwych danych a dopuszczenie osoby do kierowania pojazdem u której stwierdzono padaczkę, poważne problemy neurologiczne, psychiatryczne i skłonności do zażywania środków odurzających, może stanowić zagrożenie dla innych. Przyczyn.
Organ wskazał, że z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia A. R., Prezydent Miasta [...] prowadzi odrębne postępowanie wszczęte na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w sprawie skierowania na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych o kierowania pojazdami. Organ podniósł, że jak słusznie podkreśla Prokurator, w piśmie z dnia [...] lutego 2012r., stan zdrowia kierującego pojazdem ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym, a tym samym dla zdrowia zarówno innych osób jak i samego kierującego. Stwierdzona u A. R. epilepsja (inaczej padaczka) to choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawieniem napadów padaczkowych. Nie trzeba zatem specjalistycznej wiedzy medycznej, aby dojść do wniosku, że wystąpienie napadu padaczkowego w sytuacji kierowania pojazdem może nieść za sobą realne i poważne niebezpieczeństwo dla innych osób w tym nie tylko użytkowników ruchu drogowego. W zaistniałej sytuacji istnieje potrzeba zbadania stanu zdrowia A. R.
Natomiast zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami badania lekarskie osób wymienianych w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. W przypadku wystąpienia przesłanki stwierdzającej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stwierdzonej orzeczeniem lekarskim zostaną podjęte dalsze działania dotyczące cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy.
Reasumując powyższe organ wskazał, że uzyskane orzeczenie lekarskie z dnia 28 listopada 2010r. wydane przez lekarza uprawnionego do badania kierowców E. S. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie zostało podrobione, przerobione ( dokument nie jest fałszywy). Dokument taki nie został także wydany w wyniku przestępstwa.
Organ uznał, że zostały spełnione przesłanki do wydania prawa jazdy wynikające z art. 90 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nie zachodzą zatem przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1, jak również z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 2 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]marca 2012r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją, znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że zdaniem Prokuratora Okręgowego w [...] w sprawie zachodzą przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Organ odwoławczy podniósł, że dokonując wykładni tego przepisu należy stwierdzić, że zasadne wznowienie postępowania może nastąpić (na podstawie ww. przepisu) tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe dowody (bądź okoliczności), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe dowody (bądź okoliczności) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy, oraz dowody te (bądź okoliczności) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzje (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydawania.
Organ odwoławczy wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie zauważa się, iż przy ocenie wskazanych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli powstały one dopiero po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania. Jeżeli zaś chodzi o warunek "ujawnienia" tych nowych okoliczności lub dowodów, to odnieść je należy do organu a nie do strony.
Z istoty postępowania wznowieniowego wynika, że organ pierwszej instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 u i art. 77 kpa) – czy faktycznie wystąpiły nowe okoliczności lub dowody o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Dopiero pozytywny wynik tych badań uprawnia organ do uchylenia ostatecznej decyzji. A następstwem uchylenia decyzji może być – zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa – dopiero rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Powyższe oznacza, że w ramach tego postępowania warunkiem rozstrzygnięcia o istocie przedmiotowej sprawy – tj. co do wydania A. R. prawa jazdy – było wcześniejsze wykazanie, że w sprawie wystąpiły wady kwalifikowane uzasadniające wznowienie postępowania i uchylenie dotychczasowej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie dokonał jednoznacznej oceny przesłanek uzasadniających zastosowanie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej. Nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wskazane okoliczności uzasadniały wznowienie postępowania i uchylenie decyzji dotychczasowej.
Organ odwoławczy zauważył, że w przypadku potwierdzenia istnienia okoliczności wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Wydanie w sprawie nowej decyzji, poprzedzone być winno powtórną oceną zgromadzonego w sprawie całego, kompletnego i uzupełnionego materiału dowodowego, który uwzględniałby stan faktyczny. Czynności podejmowane przez organ administracji stanowią bowiem powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta.
Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ I instancji powinien, jeszcze raz zbadać, czy zachodzą ustawowe przesłanki wznowieniowe zawarte w art. 145 § 1-3 i 5-8, kpa a w razie ich stwierdzenia powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe od nowa.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. R. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący zaprzeczył, aby świadomie zataił dane o swoim stanie zdrowia w trakcie badania poprzedzającego wydanie orzeczenia stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi.
Skarżący wskazywał, że oświadczenie składał w dniu [...] listopada 2010r., natomiast padaczkę rozpoznano u niego [...] stycznia 2012r.
Postępowanie o częściowe ubezwłasnowolnienie zostało zakończone umorzeniem postępowania. W wyniku zaś badania w postępowaniu karnym we wrześniu 2011r. dwóch lekarzy psychiatrów nie stwierdziło u niego ani choroby psychicznej ani innych zaburzeń zdrowia psychicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną.
Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2012r., znak: [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011r. w sprawie wydania prawa jazdy, kat. [...] [...], nr blankietu prawa jazdy [...] A.R. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] kwietnia 2011r., który uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa.
Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie przepisów postępowania polegało na nie dokonaniu przez organ oceny, czy w sprawie nie zachodzą ustawowe przesłanki wznowieniowe, zawarte w art. 145 § 1-3 i 145 § 5-8, a w razie ich stwierdzenia organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe od nowa, tj. zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Organ odwoławczy pominął jednakże okoliczność, że postępowanie w sprawie wznowienia przed organem pierwszej instancji toczyło się na skutek wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Okręgowego w [...] i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. zostało wszczęte dla zbadania przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2012r. Prokurator Okręgowy w [...] wskazał natomiast na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i podnosił, że zgodnie z regułami ogólnymi postępowania administracyjnego wynikającymi z art. 7,8 i 77 kpa organ z urzędu powinien zbadać, czy nie zachodzą podstawy wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem wszystkie dokumenty dotyczące leczenia neurologicznego i psychiatrycznego oraz pobytu w szpitalach przez A. R. pochodziły sprzed wydania decyzji dotyczącej uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Organ odwoławczy winien więc mieć na uwadze, że zakres rozstrzygnięcia sprawy przez niego rozpoznawanej wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może rozszerzyć zakresu sprawy w postępowaniu odwoławczym.
Zmiana podstawy wznowienia także wskazuje na zmianę przedmiotu sprawy, w szczególności jeśli przedmiot sprawy został określony w pierwszej instancji tak jak w tym przypadku w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2011r. o wznowieniu postępowania wydanym przez Prezydenta Miasta [...] w wyniku złożenia sprzeciwu Prokuratora i przez odniesienie się do tego sprzeciwu w uzasadnieniu postanowienia wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Naruszenie nakazu orzekanie przez organ odwoławczy w granicach sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji następuje nie tylko w razie wydania decyzji reformatoryjnej, ale także w przypadku rozstrzygnięcia kasacyjnego, opartego o art. 138 § 2 kpa, gdy powodem uchylenia decyzji jest wskazanie rozpatrzenia sprawy w rozszerzonym zakresie, w tym przypadku rozszerzonym nawet co do żądań zawartych w odwołaniu Prokuratora Okręgowego w [...], który wnosił o rozszerzenie postępowania jedynie o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Należy bowiem pamiętać, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania oraz co do przyczyn wznowienia a także co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Granice więc rozpoznania sprawy po wznowieniu wyznacza art. 149 § 2 kpa.
Organ prowadząc postępowanie na skutek wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora wszczyna wprawdzie w sprawie postępowanie z urzędu, ale postanowienie o wszczęciu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa ograniczyło w tym przypadku jego przedmiot, który na etapie postępowania odwoławczego nie może ulec rozszerzeniu.
W postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania.
Po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Dlatego też rozszerzenie przez organ odwoławczy podstaw wznowienia i wskazanie organowi pierwszej instancji konieczności zbadania podstaw wznowienia także z art. 145 § 1 pkt 3 oraz 5-8 kpa narusza przepis art. 149 § 2 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło