VII SA/Wa 1458/20

WyrokWSA w Warszawie2021-02-26

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Janeczko, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za naruszenie zakazu korzystania z terenów zielonych w okresie stanu epidemii może zostać utrzymana w mocy, jeśli przepisy wprowadzające ten zakaz wygasły przed datą wydania decyzji drugiej instancji, a strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że kara pieniężna została nałożona z naruszeniem prawa. Kluczowe było stwierdzenie, że przepisy wprowadzające zakaz korzystania z terenów zielonych, na podstawie których nałożono karę, wygasły przed datą wydania decyzji drugiej instancji. Ponadto, sąd uznał, że naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), gdyż nie zapewniono skarżącemu możliwości wypowiedzenia się w sprawie, a odstąpienie od tej zasady nie było uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł nałożonej na A.S. za naruszenie zakazu korzystania z terenów zielonych (parku) w okresie stanu epidemii. Skarżący został ukarany na podstawie notatki policyjnej stwierdzającej spożywanie alkoholu w parku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. stosowanie przepisów, które wygasły, błędne ustalenie stanu faktycznego (teren nie był parkiem, lecz drogą) oraz naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego A.S. kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie zakazu korzystania z pełniących funkcje publiczne pokrytych roślinnością terenów zieleni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego A.S. kwotę 2217 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ([...]PWIS) decyzją z [...] czerwca 2020 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 46 b pkt 8, art. 48a ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm.- dalej ustawa), § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.), § 16 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 658 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A. S. – utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (PPIS) z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] wymierzającą A. S. 10 000 zł kary za nieprzestrzeganie zakazu korzystania z pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni - parku przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że zgodnie z notatką policyjną A. S. [...] kwietnia 2020 r. o godz. 11:15 na ławce w parku przy ul. [...] w [...] z inną osobą spożywał piwo. Skarżący oświadczył, że w Polsce nie ma stanu wyjątkowego, zatem Policja nie ma prawa ograniczać wolności, którą daje Konstytucja. Dalej [...]PWIS podkreślił m.in., że cyt. ustawa w art. 46 ust. 2 stanowi - jeżeli zagrożenie epidemiczne i epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia i porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego". Minister Zdrowia rozporządzeniem z 20 marca 2020 r. wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.). W art. 46a pkt 2 ustawy wskazuje się, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii, Rada Ministrów może określić w drodze rozporządzenia, rodzaj specjalnych rozwiązań w tym m.in. wynikające z art. 46 b pkt 8 czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia. W dniu 10 kwietnia 2020 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz.658), które w § 16 ust. 1 pkt 1 do dnia 19 kwietnia 2020 r. zakazywało korzystania z pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni, w szczególności: parków, zieleńców, promenad, bulwarów, ogrodów botanicznych, zoologicznych, jordanowskich i zabytkowych, a także plaż. [...]PWIS zaznaczył, że na wezwanie organu powiatowego Starosta [...] poinformował, że działki nr [...] i [...] w ewidencji gruntów i budynków oznaczone są jako drogi, a ich właścicielem jest Miasto [...]. Burmistrz Miasta [...] zaś wskazał, że dla ww. działek nie ma planu, a Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] (uchwała Rady Miejskiej w [.../ z [...] lipca 1999 r. nr [...]) określa te tereny jako zurbanizowane i przeznaczone do urbanizacji, tereny funkcjonalnego systemu przyrodniczego. Działki te są ciągami pieszo-rowerowymi ul. [...], a teren w ewidencji gruntów i budynków oznaczony jest jako droga niepubliczna. W rzeczywistości zaś stanowi ciąg pieszo-rowerowy, teren spacerowy, rekreacyjnowypoczynkowy. Nadto, na odcinku ul. [...] – [...] znajduje się Miejsce Pamięci Narodowej "[...]". Organ wskazał, że zgodnie z § 16 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia RM z 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii - do dnia 19 kwietnia 2020 r. zakazuje się korzystania z pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni, w szczególności: parków, zieleńców, promenad, bulwarów, ogrodów botanicznych, zoologicznych, jordanowskich i zabytkowych, a także plaż. Nie zakazuje więc korzystania tylko z parków, ale dotyczy innych pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni. Zgodnie z ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55, 471) ,,tereny zieleni to tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym ". Miejsce, w którym A. S. przebywał w dniu zdarzenia leży przy ul. [...], która to nazwa – według organu - określa jej charakter. Jest to bowiem, szeroka, zadrzewiona ulica spacerowa połączona ze ścieżką rowerową, nad brzegiem rzeki, wyposażona w ławki. Fakt, że nie jest to park, nie ma zatem wpływu na słuszność nałożenia kary. Dalej organ wskazał, że kara pieniężna za złamanie ww. zakazu, zgodnie z art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu może być nałożona od 10000 zł do 30000 zł. PPIS nałożył karę w najniższej wysokości uwzględniając, że A. S. po raz pierwszy naruszył ww. zakaz. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 10 k.p.a. wyjaśnił, że przepisy ustawy o zapobieganiu miały na celu prawie natychmiastowe zdyscyplinowanie osób do przestrzegania rygorów sanitarnych. Szybkość postępowania oznaczała skuteczność w zapobieganiu epidemii. Jeżeli organ miałby zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania i umożliwić jej aktywny w nim udział, to musiałby przyznać termin na zapoznanie się z aktami min. 7-10 dni, co kolidowałoby z szybkością postępowania narzuconą m.in. art. 48a ust. 4 i ust. 7 cyt. ustawy. Natomiast kara ma spełniać funkcję prewencyjną, a więc jej nałożenie musi odbyć się szybko. Organ wskazał na przypadki akceptacji niestosowania zasad ogólnych kpa powołując orzecznictwo. Przytoczył statystki śmiertelności chorych i zakażonych uzasadniające – w ocenie organu – niezastosowanie ww. zasad. Dodał, że strona nie wykazała, że niezapewnienie czynnego udziału w postepowaniu uniemożliwiło jej podjęcie czynności mających istotne znaczenie w sprawie. [...]PWIS uznał, że być może skarżący jest zdrowy, może przeszedł zakażenie bezobjawowo, może być jednak nosicielem wirusa i zarażać kolejne osoby. Negatywnie organ ocenił również zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz 67 i 68 k.p.a., bowiem stan faktyczny ustalono w oparciu o notatkę służbową Policji, co było konieczne zarówno ze względów, jak i merytorycznych. Dalej szczegółowo opisał uprawnienia inspektora sanitarnego i zadania Policji. Następnie podniósł, że wprawdzie twierdzenia funkcjonariuszy publicznych nie mają prymatu nad innymi dowodami, to porządek publiczny opiera się na zaufaniu społecznym do osób pełniących funkcje publiczne. Zaznaczył, że strona nie była policjantowi znana i nie miał on interesu by niezgodnie z prawdą doprowadzić ją do odpowiedzialności. Nie istnieje reguła dowodowa, że zeznania jednego świadka nie są wystarczającą podstawą skazania, jak i niedopuszczalne jest wartościowanie zeznań w zależności od pozycji społecznej świadka, czy pełnionej funkcji publicznej. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o Policji, policjanci w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka, a nieprawidłowości w realizacji zadań służbowych obwarowane są odpowiedzialnością karną na mocy przepisów Kodeksu karnego (art. 231). Zakwestionowanie mocy dowodowej ustaleń Policji wymagałoby zatem przedstawienia dowodu podważającego ustalenia policjanta. Z notatki policyjnej nie wynikało nic, co poddawałoby w wątpliwość ww. zdarzenie lub podważało wiarygodność policjanta. Organ przytoczył art. 75 § 1 kpa i stwierdził, że notatka nie będąca dokumentem urzędowym również jest pełnoprawnym środkiem dowodowym. Dodał, że na policyjnych notatkach służbowych opiera się praktycznie całe postępowań o charakterze wykroczeniowym i porządkowym. Dalej wskazał, że sposób współdziałania organów sanitarnych z Policją ustala porozumienie Głównego Inspektora Sanitarnego z Komendantem Głównym Policji. Zgodnie z tymi ustaleniami, decyzje wydawane były po analizie notatki służbowej policjanta, który naocznie stwierdzał naruszenie przepisów. Dla PPIS ww. ustalenia są wiążące, na mocy art. 8a ust. 3 pkt 3 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ nie zgodził się też z zarzutem uchybienia art. 7, 9 i 8 k.p.a. obszernie uzasadniając swoje stanowisko powołał się na art. 38, art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów podkreślił, że organ nie ma prawa kwestionowania konstytucyjności przepisów, ani badania zgodności rozporządzenia z Konstytucją RP. Jest to uprawnienie sądów i Trybunału Konstytucyjnego. Skargę na powyższą decyzję złożył A. S. zarzucając naruszenie: 1. art. 189c k.p.a. poprzez zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 poz. 658), gdy obowiązywało tylko do 19 kwietnia 2020 r., a więc nie w dacie wydania zaskarżonej decyzji; 2. błędne przyjęcie, że w dniu zdarzenia skarżący przebywał na ławce w parku podczas gdy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) nie jest parkiem, lecz drogą co wynika z ewidencji gruntów i budynków; 3. art. 31 ust. 3, art. 233 w zw. z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie przepisów sprzecznych z konstytucją, a sprzeczność ta polega na wydaniu rozporządzenia stanowiącego postawę prawną decyzji bez ustawowego upoważnienia; 4. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w toku postępowania, przedstawienia własnego stanowiska, w tym wypowiedzenia się co do nieprecyzyjnej i ogólnikowej notatki policyjnej; 5. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i oparcie decyzji jedynie na notatce policyjnej, całkowicie niewiarygodnej z uwagi na fakt, że miejsce to było drogą a nie parkiem, co wynika z ewidencji gruntów i budynków; 6. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez naruszenie ogólnych zasad procesu administracyjnego; 7. art. 67 i 68 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na notatce służbowej a nie protokole, co m.in. doprowadziło do pozbawienia możliwości złożenia uwag do tej czynności i doprowadziło do wydania błędnej decyzji; Skarżący wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji ewentualnie ich uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; Zdaniem strony, zaskarżoną decyzję wydano na podstawie przepisów, które w dacie orzekania nie obowiązywały jest zatem nieważna (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ odwoławczy powinien uwzględnić, że kara pieniężna jest karą administracyjną w rozumieniu art. 189 b k.p.a. Do tych kar zastosowanie ma art. 189c k.p.a. zgodnie, z którym jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Przepis § 16 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia z dnia 10 kwietnia 2020 r. obowiązywał jedynie do 19 kwietnia 2020 r. W dacie wydawania decyzji II instancji zatem już nie obowiązywał, a więc decyzja powinna zostać uchylona a postępowanie umorzone. Według strony błędnie również ustalono stan faktyczny. Skarżący nie przebywał bowiem w parku, ale na działce nr [...] za [...] na ul. [...]. Teren ten nie jest parkiem ani terenem rekreacyjno-wypoczynkowym, lecz drogą (ciągiem komunikacyjnym), co wprost wynika z ewidencji gruntów i budynków. Korzystanie z drogi w dniu zdarzenia nie było zakazane, a więc decyzja nie ma podstaw prawnych. Organ odwoławczy zaprzecza sam sobie, gdyż przyznaje, że ul. [...] to nie park, ale utrzymuje decyzję organu I instancji wymierzającą karę za korzystanie właśnie z parku. W ocenie skarżącego status prawny nieruchomości jednoznacznie świadczy, że jest to droga, zatem ocena Burmistrza co do sposobu jej wykorzystywania nie ma znaczenia. Jest ona wyasfaltowana a po jej bokach rosną drzewa. Niezależnie - w ocenie skarżącego - naruszono jego konstytucyjne prawa i wolności. Zaskarżoną decyzję wydano bowiem na podstawie rozporządzenia nie mającego ustawowego upoważnienia. Zgodnie zaś z Konstytucją RP ograniczenia praw i swobód obywatelskich można dokonać w drodze rozporządzenia jedynie, gdy wprowadzony jest stan nadzwyczajny. Podana w decyzji podstawa w sposób oczywisty jest sprzeczna z Konstytucją. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ustawowe ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Czasowe zawieszenie korzystania z konstytucyjnych praw jest możliwe jedynie po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego. Skoro go nie wprowadzono, to obowiązują ww. standardy. Ponadto, walor wiarygodności przyznano notatce służbowej policji. Organ nie pozwolił wypowiedzieć się stronie, a i sam z urzędu nie podjął czynności w celu sprawdzenia, czy miejsce to stanowi park lub teren rekreacyjno-wypoczynkowy. Miejsce to zgodnie danymi ewidencyjnymi – jak i w jego przekonaniu - jest drogą publiczną, a więc obszarem z którego mógł korzystać, skoro § 16 rozporządzenia nie zabraniał przebywania na drodze. Jedynie protokół z czynności mógłby stanowić dowód w postępowaniu. Notatka nie może go zastępować. Notatkę sporządzono jednostronnie. Policjanci nie zostali przesłuchani. Zgodnie zaś z art. 67 § 1 k.p.a. czynność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinna być utrwalona protokołem, a tylko czynności mniej istotne mogą być zgodnie z art. 72 k.p.a. utrwalone w formie adnotacji podpisanej przez pracownika (notatki służbowej). Dalej skarżący opisał przesłanki jakie protokół winien spełniać, aby mógł stanowić dokument urzędowy - art. 67 i 68 k.p.a. W zakresie naruszenia art. 10 k.p.a. natomiast stwierdził, że organ bezprawnie odstąpił od ww. zasady. Nie doszło do zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, a organ nie wyjaśnił na czym to zagrożenie miałoby polegać. Skarżącemu nie przeprowadzono testów potwierdzających chorobę, nie był objęty kwarantanną ani nadzorem epidemiologicznym. Nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzkim przebywając na drodze, z której mógł korzystać, zwłaszcza, że w powiecie [...] 13 kwietnia nie było żadnego przypadku zarażenia koronawirusem. Organ nie wykazał przesłanek niezastosowania art. 10 k.p.a. poza powtórzeniem wyrażeń ustawowych, co w kontekście orzecznictwa jest niedopuszczalne. Kończąc, skarżący co do uchybienia art. 8 i 9 k.p.a. wskazał, że nie został potraktowany jako pełnoprawna strona postępowania. Naruszono też art. 7a k.p.a. poprzez interpretowanie okoliczności niejednoznacznych na korzyść organu. Skarżący powtórzył, że skoro z danych ewidencyjnych wynika, że miejsce to jest drogą, a w praktyce po bokach asfaltu rosną drzewa, to nieuprawnione jest przyjęcie, że jest to teren rekreacyjno-wypoczynkowy. Skąd miał to wiedzieć, skoro w świadomości mieszkańców ul. [...] stanowi ciąg komunikacyjny. Nawet jeśli w planach nie jest ona przeznaczona na drogę, to wątpliwość ta powinna być rozstrzygnięta na korzyść skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. | Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań podkreślić należy, że podstawę prawną decyzji administracyjnej stanowią | |przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydawania. Stosowanie sankcji administracyjnych, powinno zatem następować zgodnie z tzw. zasadą| |aktualności (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 143/16). Zasada aktualności wywodzona jest z określonej w art. 6 | |k.p.a. zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Regulacja ta jest | |powtórzeniem konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, wedle której organy władzy publicznej działają na | |podstawie prawa i w granicach prawa. Z zasady praworządności wywodzi się obowiązek organów administracji publicznej stosowania do stanu| |faktycznego, ustalonego na dzień wydania decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania tej decyzji (zob. wyrok| |NSA z 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06, uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13, ONSA i WSA 2014/6/89 ). | |Wprawdzie postępowanie dotyczące nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 48a ust. 1 ustawy jest postępowaniem administracyjnym, a nie | |karnym, niemniej z uwagi na jej represyjny charakter należy uwzględnić znaną nauce prawa karnego regułę nakazującą stosowanie przepisu| |obowiązującego w dacie orzekania, a nie w dacie deliktu, jeśli jest on względniejszy dla sprawcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 | |kwietnia 2018r. sygn. II SA/Lu 1125/17 LEX nr 2531926 ). W konsekwencji w sprawach dotyczących sankcji administracyjnych, można | |odstąpić od zasady aktualności tylko na korzyść sprawcy deliktu administracyjnego. Z powyższego wynika także nakaz stosowania | |unormowania względniejszego dla sprawcy, jeżeli nowe regulacje prawne nie przewidują możliwość zastosowania sankcji administracyjnej. | |W omawianej sytuacji organ ma zatem obowiązek ocenić, czy określony czyn w momencie jego zajścia naruszał obowiązujące wówczas przepisy| |oraz zweryfikować, czy czyn ten w czasie orzekania o karze, nadal stanowi naruszenie prawa. Jeżeli ostatni z wymienionych wymogów nie | |jest spełniony, sankcja nie powinna być zastosowana. Taki stan prawny z dniem 1 czerwca 2017r., został wprowadzony do prawa | |administracyjnego poprzez dodanie art. 189c k.p.a., zgodnie z którym w razie gdy w dacie orzekania obowiązuje inna ustawa od | |obowiązującej w dniu stwierdzenia naruszenia prawa, to nawet jeśli stosunek administracyjnoprawny sprawy został w całości ukształtowany| |pod rządami ustawy w "starym" brzmieniu, zastosowanie znajdzie ustawa nowa, jednak ustawę starą należy stosować, jeśli jest ona | |względniejsza dla strony (zob. wyrok WSA w Wrocławiu z dnia 18 października 2017r. sygn. III SA/Wr 528/17 LEX nr 2414527) . | |Natomiast w niniejszej sprawie - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - organ odwoławczy za miarodajny przyjął stan prawny | |obowiązujący w dniu 13 kwietnia 2020r., a więc w dacie zdarzenia opisanego w notatce Policji w [...], w której stwierdzono naruszenie | |przez skarżącego zakazu wstępu na teren parku, a zatem § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 kwietnia 2020 r. w sprawie | |ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Przepis ten zakazywał korzystania z | |terenów zielonych, w tym z parków, do dnia 19 kwietnia 2020r. | |Należy mieć jednak na uwadze, że powyższe rozporządzenie obowiązywało do 19 kwietnia 2020r., kiedy zostało uchylone na mocy § 20 | |rozporządzenia Rady Ministrów z 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z | |wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. 2020, poz. 697), w którym utrzymano zakaz korzystania m.in. z parków (§ 16 ust. 1 pkt 1), a od dnia | |20 kwietnia 2020 r. do odwołania zakazano korzystania: | |1) z ogrodów zoologicznych, placów zabaw oraz ogrodów jordanowskich w części, w jakiej ten ogród ma plac zabaw lub urządzenia | |przeznaczone do zabawy dzieci; | |2) ze znajdujących się na terenach leśnych miejsc małej infrastruktury leśnej, urządzeń przeznaczonych do zabawy dzieci, wiat i miejsc | |biwakowania ( § 16 ust. 2 pkt 1-2 ). | |W dacie wydania zaskarżonej decyzji, to jest [...] czerwca 2020r. obowiązywało natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca | |2020r. (Dz.U. 2020, poz. 1066), które w ogóle nie przewidywało powyższych zakazów. | |Tym samym przepisy obowiązujące w momencie wydania rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego nie przewidywały ani zakazu korzystania z parków,| |ani zakazu korzystania z pełniących funkcje publiczne i pokrytych roślinnością terenów zieleni. | |Okoliczność ta uszła uwadze organu wojewódzkiego, pomimo, że - jak wskazano powyżej - nowelizacja Kodeksu postępowania | |administracyjnego wprowadziła zasadę lex mitior retro agit, która przewiduje możliwość odejścia przy wymierzaniu administracyjnej kary | |pieniężnej od stosowania przepisu prawa materialnego, który obowiązywał w dniu naruszenia obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2019| |r. sygn. II OSK 248/19 LEX nr 1682391). | |Negatywnie Sad ocenił również stanowisko organu w zakresie naruszenia art. 10 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie postępowanie wyjaśniające | |ograniczyło się jedynie do notatki policyjnej z [...] kwietnia 2020r., bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym | |przesłuchania skarżącego w charakterze strony na podstawie art. 86 k.p.a. O ile można się zgodzić z organami inspekcji sanitarnej, że | |sytuacja epidemiologiczna - co do zasady - uzasadnia zastosowanie szczególnego trybu postępowania (art. 10 § 2 k.p.a.) to jednak, w | |okolicznościach tej sprawy odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i | |zdrowia ludzkiego stanowiło naruszenie art. 10 k.p.a. W art. 10 § 2 k.p.a. chodzi o obiektywne przypadki, kiedy zachodzi konieczność | |natychmiastowego wydania decyzji, ale w stanie realnie istniejącym, a nie jeżeli występuje tylko prawdopodobieństwo jego wystąpienia. | |Kontrolę nad stosowaniem omawianego wyjątku zapewnia art. 10 § 3 k.p.a.,. zobowiązujący organ administracji do utrwalenia w formie | |adnotacji przyczyn niedopuszczenia strony do czynnego udziału w postępowaniu lub w określonych jego stadiach. Takich adnotacji w aktach| |brak. Wymierzenie kary administracyjnej po otrzymaniu notatki służbowej funkcjonariuszy policji zawiadamiającej o zdarzeniu nie jest | |ponadto załatwieniem sprawy w stanie niecierpiącym zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Jeżeli | |niebezpieczeństwo wynikające ze stanu epidemii, a nie z wprowadzonych zakazów istniało, to ustało zanim organ administracji powziął o | |tym informację. Kara pieniężna ma charakter następczy w stosunku do naruszenia i prewencyjny. Jej celem jest zapobieganie na przyszłość| |podobnym sytuacjom, niepożądanym z punktu widzenia zwalczania epidemii. Wobec tego nie zostały spełnione przesłanki z art. 10 § 2 | |k.p.a. uzasadniające odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. | |Dodać przy tym trzeba, że w świetle art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z | |zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz.| |374 ze zm.) w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy organ administracyjny wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią | |obsługę interesantów, organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k. p. a. także w przypadku, gdy | |wszystkie strony zrzekły się swego prawa. W postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji strona nie zrzekła się ww. prawa. | |Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.. O kosztach | |postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło