VII SA/Wa 1468/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz K. P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr 27, poz. 250) ustaliła, że K. P. od dnia [...] lutego 1964 r. do dnia [...] grudnia 1978 r. wykonywał działalność artystyczną jako muzyk [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. P. z dnia [...] października 2006 r., odmówiła zmiany powyższej decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie K. P., zwracając się o uznanie, iż od dnia [...] stycznia 1979 r. do dnia [...] września 1988 r. wykonywał działalność artystyczną za pośrednictwem Agencji [...]. Skarżący załączył zaświadczenie wydane przez Agencję, potwierdzające jego współpracę w latach 1972-1979 oraz 1980-1988. Powołał się również na oświadczenia dwóch świadków: M. Z. i W. G., iż w latach 1974-1988 pracował on w Orkiestrze Symfonicznej w M., pełniąc funkcję [...], na podstawie kontraktu z Agencją [...]. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2004 r., ustalającej okres działalności artystycznej K. P. w charakterze muzyka [...]. Powyższa decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 47/08, po rozpatrzeniu skargi K. P. Uchylając zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził naruszenie art. 138 k.p.a., gdyż kontrolowane rozstrzygnięcie winno mieścić się w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w przepisie art. 138 k.p.a. Tymczasem decyzja organu z dnia [...] września 2007 r. została wydana tak, jakby działał on w pierwszej instancji. Ponadto Sąd wskazał, że decyzja ta była obarczona także innymi wadami, polegającymi na: braku w aktach sprawy listy obecności osób podejmujących w pierwszej instancji uchwałę o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r., braku uzasadnienia w zakresie dopuszczalności zmiany decyzji ostatecznej z uwagi na przepisy szczególne, nieprawidłowościach w ocenie dowodów przedstawionych przez skarżącego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd zalecił m.in. przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego przez organ oraz dokonanie oceny przedstawionych przez skarżącego dokumentów w postaci tłumaczenia przysięgłego oświadczeń z dnia 2 sierpnia 2006 r., dotyczących zatrudnienia skarżącego w orkiestrze w M. na stanowisku [...] od dnia [...] czerwca 1979 r. do dnia [...] września 1988 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 155 § 1 k.p.a., odmówił zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2004 r., ustalającej okres działalności artystycznej w charakterze muzyka kontrabasisty. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwrócił się do Agencji [...] o ponowne wyjaśnienie, czy K. P. współpracował z Agencją w latach 1980-1988. W odpowiedzi z dnia 16 czerwca 2008 r. Agencja stwierdziła, że w w/w okresie skarżący nie współpracował z Agencją. Zdaniem organu, przeprowadzone dowody nie dały podstawy do podważenia treści dokumentu wystawionego przez "[...]", z którego wynika, że po 1979 r. nie był wznawiany przez skarżącego kontrakt z Agencją. Organ powołał się również na wyjaśnienia złożone przez świadków W. G. i M. Z. oraz Konsula RP A. P. Podał, iż świadek W. G. w oświadczeniu z dnia 22 grudnia 2008 r. stwierdził, iż nie widział dokumentów, z których by wynikało, aby skarżący wpłacał prowizję na rzecz Agencji [...] za pośrednictwem Ambasady RP w C. Także świadek M. Z. nie widział tego rodzaju dokumentów oraz stwierdził, że nie wie, czy skarżący przedłużył kontrakt z Agencją [...], który wygasł w 1978 r. Ponadto Konsul A. P. w piśmie z dnia 13 marca 2009 r. stwierdziła, iż w archiwum Ambasady w C. nie ma dokumentacji dotyczącej wpłacania prowizji na rzecz Agencji [...] przez skarżącego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. P. Skarżący zarzucił, iż organ nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 17 marca 2008 r. W ocenie skarżącego, treść rozstrzygnięcia po raz kolejny wskazuje, że jest ono decyzją Ministra podjętą tak, jakby działał organ pierwszej instancji, co narusza art. 138 k.p.a. określający zakres możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego. Ponadto skarżący zarzucił, iż organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie odniósł się do obowiązku sprawdzenia, czy decyzja organu I instancji zapadła zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania oraz nie wskazał, czy akta sprawy zostały uzupełnione o listę obecności osób podejmujących decyzję w I instancji. Skarżący podniósł również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera istotne braki, w szczególności organ nie odniósł się do kwestii dopuszczalności zmiany decyzji pierwotnej, tj. nie określił, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji oraz nie zawarł w decyzji wyczerpującego uzasadnienia faktycznego. Zdaniem skarżącego, organ naruszył art. 7 k.p.a., dokonując nieprawidłowej oceny dowodów, a niektóre pomijając w całości, jak zaświadczenie wydane przez Dyrekcję Generalną Zasobów Ludzkich Rządu Stanu Z. (W.) z dnia 7 czerwca 2004 r. Minister nie wskazał przesłanek, którymi kierował się uznając część zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności pisma [...]) za wiarygodną oraz dlaczego pozostałej części odmówił tego przymiotu (oświadczenia świadków). Skarżący zauważył, że stanowisko Agencji [...], wyrażone w pismach znajdujących się w aktach sprawy, było sprzeczne. W zaświadczeniu z dnia 13 stycznia 2007 r. Agencja utrzymuje, że skarżący wyjeżdżał za jej pośrednictwem na występy artystyczne także w spornych latach 1980-1988, natomiast w piśmie z dnia 16 czerwca 2008 r. stwierdza, że w podanym okresie K. P. nie współpracował z Agencją. Kolejną kwestią, która nie została poddana ocenie organu jest istotna rozbieżność pomiędzy stanowiskiem Agencji [...], a oświadczeniami świadków: M. Z. i W. G. Zdaniem skarżącego, niezrozumiała jest okoliczność powołania się przez organ na zeznania świadków jedynie w części, w której odnieśli się do kwestii wpłat prowizji dokonywanych na konto Agencji [...] oraz brak odniesienia się do twierdzeń świadków, iż skarżący wykonywał pracę za granicą za zgodą Agencji. Skarżący wskazał, iż jeśli dowód z oświadczenia Agencji [...] nie wyklucza, że był on zatrudniony za jej pośrednictwem w spornym okresie, to rozstrzygnięcie organu powinno zostać oparte na pozostałych możliwych do przeprowadzenia dowodach. W odniesieniu do oświadczenia Konsula z dnia 13 marca 2009 r., iż w archiwum ambasady brak jest dokumentów dotyczących wpłacania prowizji przez skarżącego, skarżący stwierdził, że okoliczność ta nie może prowadzić do wniosku, iż takich wpłat skarżący nie dokonywał. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozstrzygając sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa wobec aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Sąd kontrolował decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2004 r. nr [...], ustalającej okres działalności artystycznej K. P. w charakterze muzyka [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 47/08. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ podał art. 155 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, której ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny strony. Na wstępie wskazać należy, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał zaskarżoną decyzję po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...], odmawiającej – po rozpoznaniu wniosku K. P. z dnia [...] października 2006 r. – zmiany decyzji ostatecznej Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] ustalającej, że K. P. wykonywał działalność artystyczną jako muzyk [...] od dnia [...] lutego 1964 r. do dnia [...] grudnia 1978 r. Jak już wskazał Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2008 r., przepisem prawnym regulującym zakres możliwych rozstrzygnięć organu drugiej instancji jest art. 138 k.p.a. Tymczasem organ odwoławczy ponownie wydał rozstrzygnięcie w oparciu o art. 155 k.p.a., a więc tak, jakby działał w pierwszej instancji, odmawiając zmiany decyzji ostatecznej. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego jest natomiast zdeterminowany zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przychylając się do dalszych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nie odniósł się do obowiązku sprawdzenia, czy decyzja organu I instancji zapadła zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania (Dz. U. Nr 27, poz. 250). W wyroku z dnia 17 marca 2008 r. Sąd wskazał, iż w aktach sprawy brak jest listy obecności osób podejmujących rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, podczas gdy zgodnie z § 6 w/w rozporządzenia, Komisja orzeka przy udziale co najmniej trzech członków stałych oraz przedstawiciela zainteresowanego stowarzyszenia spośród członków niestałych. Decyzje Komisji zapadają większością głosów członków Komisji. W razie równości głosów decyduje głos przewodniczącego posiedzenia (§ 7 ust. 1). W zaskarżonej decyzji organ ponownie nie odniósł się do powyższego obowiązku. Ponadto, organ po raz kolejny nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcie w zakresie dopuszczalności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 155 k.p.a., a mianowicie nie wskazał, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, stosownie do art. 155 k.p.a. Jak bowiem wskazał Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2008 r., zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja ta została wydana. Sąd podziela również zarzuty zawarte w skardze, dotyczące nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy istnieją rozbieżności w zakresie ustalenia okresu zatrudnienia skarżącego za pośrednictwem Agencji [...] (oświadczenia z dnia 13 stycznia 2007 r. i z dnia 16 czerwca 2008 r.). Jeśli zatem dowód z oświadczenia Agencji w tym zakresie nie jest wystarczający dla jednoznacznego wyjaśnienia tych wątpliwości, rozstrzygnięcie organu powinno zostać oparte na pozostałych możliwych do przeprowadzenia dowodach. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien uwzględnić wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak również w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 17 marca 2008 r. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 210 w/w ustawy.